အခန္း(၂)
ပါဠိပိဋကတ္စစ္တမ္း
ၿမန္မာႏုိင္ငံ ရွိပါဠိပိဋကတ္သည္ သီဟိုဠ္က်ြန္းမွ ရရွိခဲ.ေသာ ပိဋကတ္ၿဖစ္၏။ သီဟိုလ္သားတို.၏ မဟာဝင္က်မ္းအလိုအားၿဖင္. ဗုဒၶသာသနာသည္ ဘီစီသံုးရာစု (ဝါ) ခရစ္ေတာ္မေပၚမွီ တတိယရာစုေလာက္က အိႏၵိယၿပည္ေၿမာက္ပိုင္းမွ သီဟုိဠ္က်ြန္းသို. ေရာက္ရွိလာ၏။ သီဟိုဠ္ ရဟန္းတို.သည္ လက္ဦးပထမ၌ ပိဋကတ္ကို ႏႈတ္ၿဖင္.ေဆာင္ၾက၍ ဘီစီပထမရာစု ကုန္ခါနီးေလာက္၌ ေပထက္အကၡရာ တင္ၾက၏။ သို.ၿဖင္. သီဟုိဠ္က်ြန္းသည္ အိႏိၵယၿပည္မွ အပ ပထမဦးစြာ ဗုဒၶဝါဒ အေၿခစိုက္မိေသာ ႏိုင္ငံၿဖစ္၍ ပိဋကတ္စာေပသည္ သီဟိုဠ္က်ြန္းမွ အၿခားအာရွေတာင္ပိုင္းႏုိင္ငံမ်ားသို. ပ်ံ.ႏွံ.သြားခဲ.ဟန္ရွိ၏။
သီဟိုဠ္သားတို.သည္ ပိဋကတ္သံုးပံု၏ အဖြင္.ၿဖစ္ေသာ အဌကထာ က်မ္းမ်ားကို ေရးသားခဲ.ၾက၏။ အခ်ိဳ.ေသာ ပိဋကတ္က်မ္းမ်ားသည္ လည္း သီဟိုဠ္က်ြန္း၌ စတင္ေပၚေပါက္ေသာ က်မ္းမ်ားၿဖစ္ေကာင္းၿဖစ္ေပမည္။ သို.ရာတြင္ ထိုက်မ္းမ်ားမွာ အနည္းငယ္သာၿဖစ္၍ ဗုဒၶဝါဒအတြက္ အေရးၾကီးေသာ က်မ္းမ်ားလည္း မဟုတ္ေခ်။ ထိုက်မ္းမ်ားမွအပ အၿခားပိဋကတ္ စာေပ၌ ဟိမဝႏၱာ၊ ဂဂၤါ၊ ယမုံနာ စေသာ အိႏိၵယေတာင္မ်ား၊ ၿမစ္မ်ားကို ေဖာ္ၿပထား၏။ သီဟိုဠ္က်ြန္း၏ ပထဝီအမည္မ်ားကို လံုးဝမေတြ.ရေခ်။ ပိဋကတ္စာေပသည္ ဘီစီ ၆ ရာစုေခတ္ အိႏၵိယၿပည္ေၿမာက္ပိုင္း၏ အေၿခအေနကို ေဖာ္ၿပ၍ ေရွးသီဟိုဠ္သားတို.၏ အေၾကာင္းကို အလ်ွင္းမေဖာ္ၿပေခ်။ ဘီစီသံုးရာစုအတြင္းက အိႏၵိယၿပည္ဆန္ခ်ီႏွင္. ဘာရပ္ေဒသ၌ ထူပါရုံေစတီေတာ္ၾကီးမ်ား၏ မုခ္ဦးႏွင္. နံရံမ်ားတြင္ ‘ဓမၼကထိက’ ေပဋကိန’ (ပိဋကတ္အာဂံုေဆာင္သူ ) ‘ သုတၱႏၱ ကိနီ’ (သုတၱန္မ်ားကို အာဂံုေဆာင္ေသာ မိန္းမ) စသည္ၿဖင္. ရဟန္းေယာက်္ား၊ မိန္းမမ်ားအား ေပးထားေသာ ဘြဲ.အမည္မ်ားကို ေဖာ္ၿပထား၏။ ပိဋကတ္၌ပါရွိေသာ ဝတၳဳမ်ားႏွင္. ၅၅၀ ဇာတ္ဝတၱဳမ်ားကို လည္း ေစတီနံရံ မ်ား၌ ရုပ္လံုးကေလးမ်ား ၿဖင္.ထုထြင္းၿခယ္လွယ္ ထား၏။
သို.ၿဖစ္၍ ပိဋကတ္စာေပ သည္ အိႏၵိယၿပည္၌ စတင္ေပါက္ဖြားခဲ.ေၾကာင္း ထင္၇ွား၏။ သီဟိုဠ္သားတို.သည္ ထိုပိဋကတ္ကို ၿပင္ဆင္ေၿပာင္းလဲၿခင္းမၿပဳဘဲ နဂိုအိႏၵိယမူအတိုငး ထားရွိခဲ.သည္ဟု ယူဆရေပမည္။ ထိုပိဋကတ္သည္ မူလက အေသာကမင္းလက္ထက္၌ တတိယသဂၤါယနာတင္ ေသာ ဝိဘဇၨဝါဒီရဟန္းတို. ႏႈတ္ၿဖင္.ေဆာင္ခဲ.ၾကေသာ ေထရဝါဒပိဋကတ္ၿဖစ္၏။ ေထရဝါဒဂုိဏ္းသည္ ဒုတိယသဂၤါယနာတင္ၿပီး ေနာက္ေပၚေပါက္ခဲ.ေသာ ေရွးဗုဒၶဂုိဏ္းၾကီး ၁၈ ဂိုဏ္း၌တစ္ခုၿဖစ္၍ ေထရဝါဒပိဋကတ္သည္ အၿခားဂိုဏ္းမ်ား၏ ပိဋကတ္မ်ားႏွင္. မည္သို.ၿခားနား ကြဲလဲြပါသနည္းဟု စူးစမ္းရန္လိုေပသည္။
ဤတြင္ ထိုေရွးအခါက အထူးထင္ရွားေသာ သဗၺတၱိဝါဒဂိုဏ္း၏ ပိဋကတ္ကို စဥ္းစားရာ၏။ သဗၺတၱိဝါဒဂိုဏ္း၏ ပိဋကတ္ကို သကၠတဘာသာၿဖင္. ေရးသားထား၍ အခ်ိဳ.ေသာက်မ္းစာမ်ားကို အာရွတိုက္အလယ္ပိုင္း အေရွ.တာကစၥတန္ၿပည္ႏွင္. နီေပါၿပည္၌ ေတြ.ရွိခဲ.ၾက၏။ ထိုက်မ္းစာမ်ားသည္ ဆိုင္ရာပါဠိ ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားႏွင္.အေတာ္မ်ားမ်ား တူညီၾက၏။ ဥပမာ သကၠတဝိနည္းပိဋကတ္၌ ေဖာ္ၿပထားေသာ ဝိနည္းသိကၡာပုဒ္္မ်ားသည္ ပါဠိဝိနည္းပိဋကတ္မွ သိကၡာပုဒ္မ်ားႏွင္. ဘာမ်ွမၿခားနားေခ်။ သိကၡာပုဒ္မ်ားပညတ္ရၿခင္း အေၾကာင္းရင္းကို ေဖာ္ၿပရာ၌သာ ပိဋကတ္တစ္ခုႏွင္. တစ္ခု ကြဲလြဲ၏။
အခိ်ဳ.ေသာ သကၠတပိဋကတ္က်မ္းမ်ားကို တရုတ္၊ တိဗက္ ၊ ဂ်ပန္စေသာ ဘာသာမ်ားသို. ၿပန္ဆိုထား၏။ ထုိေၿမာက္အာရွသားတို.၏ ဗုဒၶဝါဒသည္ မဟာယာနဝါဒ ၿဖစ္၏။ မဟာယနဝါဒီတို.သည္ မူလဗုဒၶဝါဒကို ခ်ဲ.ထြင္စဥ္းစား ဥာဏ္ကစားလ်က္ဝါဒသစ္ မ်ား ဖန္တီးခဲ.ၾကေစကာမူ အိႏိၵယၿပည္မွ ရရွိေသာ မူလက်မ္းရင္းမ်ားကို ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲၿခင္း မၿပဳခဲ.ၾကေခ်။ တရုတ္ပိဋကတ္တြင္ ပါဠိပိဋကတ္မွာကဲ. သို. ဓမၼပဒ၊ ဥဒါန၊ ေထရဂါထာ၊ ဝိမာနဝတၳဳ စေသာက်မ္းမ်ား ပါဝင္၏။ သူတို.၏ မဟာဝတၱဳက်မ္းသည္ နိဒါနကထာႏွင္. မဟာဝဂ္ပါဠိေတာ္ကဲ.သို. သိဒၶတၳ မင္းသားဘုရားၿဖစ္လာ ပံုကုိအက်ယ္ၿပထား၏။ သူတို.၏ ဒီဗ်ာဝဒါန က်မ္း၌ မဟာပရိနိဗၺာန သုတ္ပါရွိ၍ ထုိသုတ္မွာ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္ ပါဠိေတာ္ႏွင္. ကဲြလြဲၿခင္းမရွိေခ်။ ထိ္ုသုတ္၌ ဗုဒၶဝါဒ၏ အေၿခခံမူလၿဖစ္ေသာ ေဗာဓိပကိၡယ တရား၃၇ ပါးကိုေဖာ္ၿပထား၏။
ထိုတူညီေသာ တရားေဒသနာမ်ားကို ပိဋကတ္ႏွစ္ခု၌ စီစဥ္ခြဲၿခား ထားပံုမွာလည္း တစ္ပံုစံတည္းၿဖစ္၏။ သို.ၿဖစ္၍ ထိုေဒသနာမ်ားသည္ ဗုဒၶသံဃာဂိုဏ္းမကြဲမီ ေရွးမေဝသဏီကတည္းက ရွိၿပီးၿဖစ္ရေပမည္။ မတူညီေသာ ေဒသနာမ်ားလည္းရွိ၏။ မ်ားၿပားလွေသာ တရားေဒသနာမ်ားကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တစ္သီးတစ္ၿခားစီ ႏႈတ္ၿဖင္.ေဆာင္ခဲ.ရာမွ ၿဖစ္ေပၚလာေသာ ပိဋကတ္ႏွစ္ခုသည္ အခ်ိဳ.အေနရာမ်ား၌ ကဲြလြဲၾကမည္မွာ ဓမၼတာၿဖစ္၏။ ကဲြလြဲေသာ အခ်က္မ်ားအားလံုး ဘုရားေဟာစကားၿဖစ္သည္ ဟူ၍ကား မဆိုႏုိင္ေခ်။ သို.ၿဖစ္၍ ပိဋကတ္ႏွစ္ခုတြင္ မည္သည္.ပိဋကတ္ က ေရွးဦးစြာေပၚေပါက္လာ၍ ဗုဒၶဝါဒႏွင္. ပိုမိုနီးစပ္ပါသနည္း ဟုစူးစမ္းရန္လိုအပ္၏။
ပိဋကတ္ႏွစ္ခုလံုးကို ေလ.လာဖူးေသာ ဥေရာပညာရွင္တို.၏ အဆိုအားၿဖင္.ပိဋကတ္ႏွစ္ခုမွာ စီကံုးဖြဲ.ႏြဲ.မႈ မတူၾကေခ်။ ပါဠိပိဋကတ္သည္ အကၡရာမတင္မီ ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာက ေပၚေပါက္ခဲ.ၿပီးၿဖစ္ဟန္ရွိ၏။ ပါဠိေတာ္မ်ားက္ို စာၿဖင္.ေရးမွတ္ေသာအခါ စီကံုးဖြဲ.ႏြဲ.ေသာ နည္းဟန္ကို မေၿပာင္းလဲဘဲ ႏႈတ္ငံုေဆာင္ထားသည္.အတိုင္း ေရးမွတ္ထားေသာေၾကာင္. အေရးအသားေခ်ာမြတ္ၿခင္းမရွိေခ်။ သကၠတပိဋကတ္ မွာမူပါဠိပိဋကတ္ထက္ အရးအသားညက္ေညာေၿပၿပစ္၏။ သို.ၿဖစ္၍ ထိုပိဋကတ္သည္ အာရွတိုက္အလယ္ပိုင္း၌ စာေရးသားၿခင္းအတတ္ ေပၚၿပီးမွ စာေပအၿဖစ္သို. ကူးေၿပာင္းလာဟန္ရွိ၏။
သမိုင္းသုေတသနၿပဳမႈ မရွိေသးေသာေခတ္က စာေပက်မ္းဂန္တစ္ခုသည္ ေရွးကထင္ရွားေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးအေၾကာင္းကို ေဖာ္ၿပရာ၌ ထိုပုဂၢိဳလ္၏ေခတ္ႏွင္. က်မ္းဂန္တစ္ခုသည္ ေရွးကထင္ရွားေသာ ပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးအေၾကာင္းကို ေဖာ္ၿပရာ၌ ထိုပုဂၢိဳလ္၏ ေခတ္ႏွင္. က်မ္းၿပဳဆရာ၏ ေခတ္အခ်ိန္ကာလ ကြာၿခားေလ၊ ဒ႑ာရီပံုၿပင္ဆန္ဆန္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ပိုမိုေတြ.ရေလ ၿဖစ္၏။ ၿမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဘၾကီးေတာ္လက္ထက္က ေရးသားထားေသာ မွန္နန္းရာဇဝင္ ထဲမွ ၿပဴေစာထီး၊ ဒြတၱေပါင္စေသာ ေရွးပုဂံေခတ္မတိုင္မီက မင္းမ်ားအေၾကာင္း ေရးသားခ်က္မ်ား၌ အထက္ပါစကား ထင္ရွား၏။ သကၠတပိဋကတ္၌ ပါရွိေသာ ဗုဒၶဝင္မွာ အံ.ဖြယ္သရဲမ်ားၿဖင္. ေဖာင္းပြ၍ ဗုဒၶမွာ လူသားစင္စစ္ မဟုတ္ေတာ.ဘဲ ထာဝရဘုရား၊ သို.မဟုတ္ စၾကဝဠာ မဟာၿဗဟၼာၾကီးလိုလို ၿဖစ္ေနသည္ကို ေတြ.ရ၏။ ပါဠိပိဋကတ္၌မူ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ အတုမ၇ွိ သူေတာ္ၿမတ္အၿဖစ္ၿဖင္.သာ ေဖာ္ၿပထား၏။
ေထရဝါဒီတို.၏ ဗုဒၶအေၾကာင္း အံ.ဖြယ္သရဲမ်ားကို အမ်ားအားၿဖင္. ေနာက္မွေပၚေပါက္ေသာ အဌကထာမ်ား၌ ေတြ.ရ၏။ ဗုဒၶကိုယ္ေတာ္တိုင္က မိမိသည္ တန္ခိုးၿပာဋိဟာၿပမႈကို စက္ဆုပ္ေၾကာင္း မိန္.ၾကားခဲ.၏။ (ဤအေၾကာင္းကို ‘ဗုဒၶကိုးကြယ္မႈ’ အခန္း၌ အက်ယ္ၿပဆိုပါအံ.။) ေဒဝါတိေဒဝါ (နတ္တကာတို.၏ နတ္မင္း ) ဆိုေသာ ဗုဒၶ၏ ဘြဲ.ကို ဘီစီ ၉၀-၈၀ ေလာက္က ေရးသားေသာ မိလိႏၵပဥွာက်မ္း၌ ပထမအၾကီမ္ေတြ.ရ၏။ ပါဠိပိဋကတ္၌ ထိုစကားကို မေတြ.ရေခ်။
ထို.ေၾကာင္. အေနာက္ႏုိင္ငံ ပညာရွင္တို.သည္ ပါဠိပိဋကတ္မွာ ဗုဒၶဝါဒသမိုင္း၌ ပထမဦးစြာ ေပၚေပါက္လာေသာ စာေပၿဖစ္ေၾကာင္း တညီတညြတ္ အသိအမွတ္ၿပဳၾက၏။ ေထရဝါဒက မူလဗုဒၶဝါးႏွင္. မဟာယာနထက္ ပိုမိုနီးစပ္သည္ဟု ယံုၾကည္၍ ပါဠိပိဋကတ္ကို ဦးစားေပးေလ.လာၾက၏။
ဗုဒၶလက္ထက္က အိႏၵိယၿပည္၌ စာေရးၿခင္းအတတ္ ေပၚေပါက္ေနၿပီၿဖစ္ေၾကာင္း ပိဋကတ္ အေထာက္အထားရွိ၏။ သို.ရာတြင္ စာေရးရန္ ပစၥည္းကိရိယာ စံုစံုလင္လင္ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရွိေသးေသာေၾကာင္. ရွည္လ်ားေသာ စာမ်ားကို မေရးသားၾကေခ်။ ထို.အၿပင္ထိုေခတ္က အိႏိိၵယသားတို.သည္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ား ၏ ႏႈတ္စကားကို စာစကားထက္ ပို၍သာလြန္ၿမတ္ႏုိး တန္ဖိုးထားတတ္ၾက၏။ တရားေဒသနာမ်ားကို ႏႈတ္တက္က်က္မွတ္ၿပီးလ်င္ သားစဥ္ေၿမးဆက္ ႏႈတ္ၿဖင္.သာ ေဆာင္ၾက၏။ သို.ၿဖင္. အခ်ိဳ.ေသာ ဘာသာေရးဂိုဏ္းမ်ား၏ ေဟာေၿပာခ်က္မ်ားသည္ ပါဠိပိဋကတ္ေပၚေပါက္ၿပီးေနာက္ ကာလအတန္ၾကာသည္.တုိင္ေအာင္ စာေပအၿဖစ္သို. မေရာက္ရွိေသးေခ်။ ဂ်ိန္းဘာသာဝင္တို.၏ ပိဋကတ္သည္ ေအဒီငါးရာစုေလာက္က်မွ စာေပအၿဖစ္သို. ေရာက္ရွိလာေၾကာင္းသိရ၏။
ႏႈတ္စကားက စာစကားထက္ အခ်ိဳ.ေနရာ၌ ပိုမို ထိေရာက္ေၾကာင္း ယံုမွားဖြယ္မရွိေခ်။ တရားေဟာရာ၌ စာဖတ္၍ေၿပာၿခင္းထက္ စာမဖတ္ဘဲေၿပာၿခင္းက လူပရိသတ္၏ စိတ္ကို ပိုမိုဆြဲေဆာင္ႏုိင္ေၾကာင္းထင္ရွား၏။ သို.ရာတြင္ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦး၏ စကားမ်ားကို နဂုိမူမပ်က္ေစဘဲ သန္.ရွင္းစင္ၾကယ္စြာ ကာလတာရွည္ တည္ၿမဲေစလိုပါက စာၿဖင္. မွတ္သားထားရန္လို၏။ ဆရာစဥ္ဆက္ႏႈတ္ငံုေဆာင္ထားရံုမ်ွၿဖင္. စိတ္ခ်ရမည္ မဟုတ္ေခ်။
ထို.ေၾကာင္. အစပထမက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏႈတ္ၿဖင္.ေဆာင္ခဲ.ေသာ ပါဠိပိဋကတ္သည္ မည္မ်ွသန္.ရွင္းစင္ၾကယ္၍ မူလဗုဒၶဓမၼကို မည္မ်ွကိုယ္စားၿပဳပါသနည္းဟု စဥ္းစားရန္ရွိ၏။
အခ်ိဳ.ေသာ ပါဠိေတာ္မ်ားသည္ ဗုဒၶကိုယ္တိုင္ေဟာေသာ ေဒသနာမ်ားမဟုတ္ေၾကာင္း ပိဋကတ္စာေပ၌ အထင္အရွားၿပဆိုထား၏။ အဘိဓမၼာပိဋကတ္မွ ကထာဝတၳဳသည္ အရွင္ေမာဂၢလိပုတၱတိႆ၏ လက္ရာၿဖစ္၏။ ဝိနည္းပိဋကတ္မွ ပရိဝါက်မ္းမွာ ဒီပမည္ေသာ မေထရ္တစ္ပါး ေရးသားေၾကာင္း က်မ္းနိဂံုးတြင္ ေဖာ္ၿပထား၏။
မဇၩိမနိကာယ္ႏွင္. ဒီဃနိကာယ္မွ သုတ္ေပါင္း ၂၆ ခုမွာ ရွင္သာရိပုတၱရာ၊ ရွင္အာနႏၵာ၊ ရွင္ကစၥည္း စေသာ တပည္.သာဝကၾကီးမ်ား ေဟာၾကားသည္. သုတ္မ်ားၿဖစ္၏။
အခ်ိဳ.ေသာ ပါဠိေတာ္မ်ားမွာမူ သဂၤါယနာတင္ ရဟန္းေတာ္မ်ားက ထည္းသြင္းထားေသာ စကားမ်ားၿဖစ္သည္ဟု အဌကထာ ဆရာမ်ားက ဆိုၾက၏။ အခ်ိဳ.ေထရီဂါထာ မ်ားသည္ သဂၤါယနာတင္ မေထရ္တို.၏ ဂါထာမ်ားၿဖစ္ေၾကာင္း ပရမတၱဒီပနီ၌ အဌကထာဆရာ ရွင္ဓမၼပါလက ေဖာ္ၿပထား၏။ သုတၱနိပါတ္ မဟာဝဂ္ ပဓာနသုတ္၌ လာေသာ ေနာက္ဆံုးဂါထာသည္ အခ်ိဳ.ဆရာတို. အလိုအားၿဖင္. သဂၤါယနာတင္ ရဟန္းတို.၏ လက္ရာၿဖစ္၏။
တပည္.သာဝကတို.၏ ေဒသနာမ်ားသည္ အမ်ားအားၿဖင္. ဘုရားရွင္အၿမြက္မ်ွေဟာၾကားေသာ တရားကို အက်ယ္႕ရွင္းၿပေသာ ေဒသနာမ်ားၿဖစ္ေသာေၾကာင္. ပိဋကတ္ထဲ၌ ထည္.သြင္းထားၿခင္းၿဖစ္၏။ အမွန္ဆိုေသာ္ အခိ်ဳ.သာဝကၾကီးမ်ား၏ တရားေဒသနာမ်ားသည္ မိမိ၏အာေဘာ္ႏွင္. ကိုက္ညီသည္ဟု ဘုရားရွင္က မိန္.ၾကားေၾကာင္း ပိဋကတ္၌ ၿပဆိုထား၏။ မည္သို.ပင္ၿဖစ္ေစ ဗုဒၶဝါဒကို ေစ.ငုေသခ်ာစြာ ေလ.လာလိုေသာ သူတို.အဖို. ဗုဒၶ၏စကားႏွင္. တပည္.သာဝကမ်ား၏ စကားကို ခြဲၿခား၍ သိရွိမွတ္သားရန္ အေရးၾကီး၏။
ဘုရားရွင္လက္ထက္က ဗုဒၶေဒသနာမ်ားကို အထူးဂရုၿပဳ၍ က်က္မွတ္ၾကၿခင္းရွိဟန္မတူေခ်။ ‘ဘာဏက’ (ေဒသနာမ်ားကို ရြတ္ဆိုက်က္မွတ္ေသာသူ) ဆိုေသာစကားသည္ အဌကထာမ်ား၌သာလ်င္ ေတြ.ရ၏။ သင္အံက်က္မွတ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္အခိ်ဳ. ရွိမည္ၿဖစ္ေသာ္လည္း ဘုရားရွင္၏အလိုအားၿဖင္. တရားေတာ္ကို က်က္မွတ္မႈထက္ က်င္.ၾကံအားထုတ္မႈက ပိုမိုအေရးၾကီးေသာေၾကာင္. အၿမဲတေစ ဂရုတစိုက္ က်က္မွတ္ေသာ ရဟန္းဦးေရသည္ ယခုေခတ္မွာကဲ.သို. မ်ားလွမည္ မဟုတ္ေခ်။
တပည္.ရဟန္းမ်ားသည္ ဗုဒၶဝါဒကို လြပ္လပ္စြာ ေဟာေၿပာၾက၏ ။ တစ္ခါတစ္ရံမွသာ ဘဂဝါ သို.မဟုတ္ သတၳာ (ဘုရားရွင္ ကိုဆိုလိုသည္) က ဤသို.မိန္.ဆိုသည္ဟု ဗုဒၶ၏စကားကုိ ကိုးကား၍ေၿပာေလ.ရွိၾက၏။ ထုိ.ေနာက္ ဗုဒၶသည္ သက္ေတာ္ၾကီးရင္.လာ၍ တပည္.သာဝကၾကီမ်ား ပရိနိဗၺာန္ၿပဳေတာ္မူကုန္ေသာ အခါ ေဒသနာမ်ားကို မူတစ္မူတည္းထားကာ ပံုေသ သတ္မွတ္စၿပဳလာၾက၏။
အစပထမ၌ ေဒသနာမ်ားသည္ သုတ္အၿဖစ္ သို.မေရာက္ေသးဘဲ အက်ဥ္းခ်ဳပ္(ဥေဒၵသ) အၿဖစ္ၿဖင္.သာ တည္ရွိၾက၏။ ဥေဒၵသမ်ားကို ပိဋကတ္စာေပ အခိ်ဳ.ေနရာမ်ား၌ ေတြ.ရေသး၏။ ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္ စံေတာ္မူၿပီးသည္. ေနာက္ကာလ၌ကား ဗုဒၶဓမၼႏွင္. စပ္လ်ဥ္း၍ သံဃာဂိုဏ္းကြဲမည္. အရိပ္နိမိတ္ မ်ား ထြက္ေပၚလာေသာေၾကာင္. ဗုဒၶေဒသနာမ်ားကုိ အက်ဥ္းမခ်ံဳးပဲ ဘုရားေဟာေတာ္မူသည္. အတိုင္း ပံုေသအတည္ၿပဳထားရန္ မေထရ္ၾကီးမ်ား စုေပါင္းၾကိဳးစားၾက၏။
ပိဋကတ္စာေပ၌ ‘သာဝတိၳ နိဒါနံ’ စသည္ၿဖင္. ၿမိဳ.အမည္ႏွင္. အစခ်ည္ေသာ သုတ္မ်ားပါရွိရာ ေဖာ္ၿပေသာၿမိဳ.သည္ ဆိုင္ရာသုတ္ကို စတင္အတည္ၿပဳေသာ ရဟန္းသံဃာတို.၏ ဗဟိုဌာန ၿဖစ္တန္ရာ၏။ ထိ္ုဗဟိုဌာနမ်ားမွာ သာဝတၱိ၊ ကပိလဝတ္၊ ဗာရာဏသီ၊ သာေကတ၊ ပါဋလိပုတ္ႏွင္. ရာဇၿဂဳိလ္ဟူ၍ ဌာန ၃၆ခုရွိ၍ သာဝတၳိၿမိဳ.၌ သုတ္အမ်ားဆံုး အတည္ၿပဳၾက၏။
အဌကထာမ်ား၌ ဒီဃဘာဏက, သံယုတၱဘာဏကစေသာ စကားမ်ားကို ေတြ.ရ၏။ နိကာယ္တစ္ရပ္ကို က်ြမ္းက်င္ႏွံ.စပ္ေသာ ဘာဏကအခ်င္းခ်င္း စုေပါင္း၍ အာဂံုေဆာင္ၾက၏။ နိကာယ္ဘာဏကမ်ားသည္ သီးၿခားအဖြဲ.မ်ားၿဖစ္၍ တစ္ခုႏွင္.တစ္ခု အဆက္အသြယ္မရွိေခ်။ ထို.ေၾကာင္. အခ်ိဳ.သုတ္မ်ားကို နိကာယ္ႏွစ္ခု၊သံုးခု၌ ထပ္တလဲလဲ ေတြ.ရၿခင္းၿဖစ္၏။
ေဒသနာေတာ္မ်ားကို ပံုေသသတ္မွတ္ေသာ လုပ္ငန္းသည္ ဘီစီသံုးရာစုေခတ္၌ အာေသာကမင္း လက္ထက္မတိုင္မီက ၿပီးဆံုးဟန္ရွိ၏။ ထိုေခတ္က ဘာရပ္ႏွင္. ဆန္ခ်ီအရပ္ရွိ ထူပါရုံေစတီမ်ား၌ ’ပဥၥေနကာယိက’ (နိကာယ္ငါးရပ္ အာဂံုေဆာင္ေသာသူ) ဆိုေသာစကား ေရးထိုးထား၏။ သို.ရာတြင္ ေဒသနာအားလံုးကို တစ္ခ်ိန္တည္း၌ပံုေသသတ္မွတ္ၿခင္း ၿပီးဆံုးသည္မဟုတ္ေခ်။ ပါဠိပိဋကတ္၏ မည္သည္.အစိတ္အပုိင္းက မည္သည္.အခ်ိန္ကာလ၌ ပံုေသၿဖစ္လာသည္ဟု အတိအက် မသိရေသာ္လည္း တစ္ပိုင္းႏွင္.တစ္ပိုင္း ပံုေသာၿဖစ္လာေသာ အခ်ိန္ကြာၿခား၏။ ပါဠိပညာရွင္ ေဒါက္တာရုိင္း(စ) ေဒးဗစ္၏ ယူဆခ်က္အရ ပါဠိေတာ္မ်ား ပုံေသမူတစ္မူတည္း ၿဖစ္လာေသာ ေရွ.ေနာက္အစီအစဥ္မွာ အၾကမ္းဖ်င္းအားၿဖင္. ေအာင္ပါအတိုင္းၿဖစ္၏။( Dr. Rhys Davids: Buddhist India, pp.84)\
၁။ ပိဋကတ္စာေပ အားလံုးလိုလို၌ အၾကိမ္ၾကိမ္ေတြ.ရ၍ ထပ္တူထပ္မ်ွၿဖစ္ေသာ စကားေၿပ၊သို.မဟုတ္ ဂါထာမ်ားၿဖင္. ဗုဒၶဝါဒကို ရုိးရိုးရွင္းရွင္း ေဖာ္ၿပထားေသာ စကားမ်ား။
၂။ ပိဋကတ္ႏွစ္က်မ္း၊ သို.မဟုတ္ သံုးက်မ္း၌ ထပ္တူထပ္မ်ွ စကားမ်ားၿဖင္.ၿပဆိုထားေသာ အေၾကာင္းမ်ား။
၃။ ဒီဃနိကာယ္မွ သီလကၡႏၶ၊ သုတၱနိပါတ္မွ ပါရာယနဝဂ္ႏွင္. အဌကဝဂ္, ဝိနည္းပိဋကတ္မွ ပါတိေမာက
္၄။ ဒီဃနိကာယ္၊ မဇၩိမနိကာယ္၊ အဂုၤတၱရနိကာယ္ႏွင္. သံယုတၱနိကာယ္။
၅။ သုတၱနိပါတ္၊ ေထရႏွင္.ေထရီဂါထာ၊ ဥဒါန၊ ခုဒၵကပါဌ။
၆။ သုတၱဝိဘဂၤႏွင္. ခႏၶက။
၇။ ဇာတကႏွင္. ဓမၼပဒ။
၈။ နိေဒၵသ၊ ဣတိဝုတၱကႏွင္. ပဋိသမိၻဒါ။
၉။ ေပတဝတၳဳ , ဝိမာနဝတၳဳ ၊ အပဒါန၊ စရိယပိဋကႏွင္. ဗုဒၶဝံသ။၁၀။ အဘိဓမၼာက်မ္းမ်ား၊ ယင္းတို.တြင္ ကထာဝတၳဳမွာ ေနာက္ဆံုးက်မ္းၿဖစ္၍ ေရွးအက်ဆံုးက်မ္းမွာ ပုဂၢလပညတၱိ ၿဖစ္တန္ရာ၏။
အဘိဓမၼာက်မ္းမ်ားသည္ ပိဋကတ္သမိုင္း၌ ေနာက္ဆံုးေပၚေပါက္လာေသာ က်မ္းမ်ားၿဖစ္ေၾကာင္းယူဆရန္ အေထာက္အထားမ်ားရွိ၏။ ပထမႏွစ္ၾကိမ္ သဂၤါယနာတင္ေသာ ပါဠိေတာ္မ်ားတြင္ အဘိဓမၼာပါဝင္သည္ ဟု ဝိနည္းစူဠဝါႏွင္. မဟာဝင္၊ ဒီပဝင္က်မ္းမ်ား၌ ၿပဆိုမထားေခ်။ ဒီဃနိကာယ္ အဌကထာ၌ပါရွိေသာ ပထမသဂၤါယနာအေၾကာင္း၌ ဝိနည္းပိဋကတ္ႏွင္. ပထမနိကာယ္ေလးရပ္ကို အာဂံုေဆာင္၍ ထိန္းသိမ္းရန္ ရွင္ဥပါလိ၊ ရွင္အာနႏၵာႏွင္. ရွင္ကႆပ၊ ရွင္အႏုရုဒၶါ၊ ရွင္သာရိပုတၱရာတို.၏ တပည္.မ်ားအား တာဝန္ေပးအပ္ၾကသည္ဆို၏။အဘိိဓမၼာပိဋကတ္ႏွင္.စပ္လ်ဥ္း၍ တစ္စံုတစ္ရာ ေဖာ္ၿပထားၿခင္း မရွိေခ်။ အဌသာဠိနီ, မဟာေဗာဓိဝံသ စေသာ အဌကထာမ်ားႏွင္. ေရွးအိႏိၵယ ေက်ာက္စာမ်ား၌ နိကာယ္ဘာဏကမ်ားကို ရည္ညြန္းခ်က္မ်ားပါရွိေသာ္လည္း အဘိဓမၼာဘာဏက ဆိုေသာစကား လံုးဝမပါရွိေခ်။
အခ်ိဳ.ေသာ ပါဠိေတာ္တို.၌ အဘိဓမၼာဟုူေသာ ပုဒ္ကုိ ေတြ.ရ၏။ သို.ရာတြင္ သုတၱႏၱပိဋကတ္၌လာေသာ ထို’ အဘိဓမၼာ’ သည္ လက္ရွိအဘိဓမၼာ ခုႏွစ္က်မ္းကို မရည္ညြန္းဘဲ သုတၱန္ေဒသနာမ်ားမွ နက္နဲေသာတရားကို ဆိုလိုဟန္ရွိ၏။ ဗုဒၶေဒသနာ မ်ားကို သုတၱ၊ ေဂယ်၊ ဂါထာ၊ ဇာတက စသည္ၿဖင္. အဂၤုတၱရနိကာယ္၌ ကိုးမ်ိဳးခြဲၿခားထားရာ ဥပမာ ဇာတကသည္ လက္ရွိ ၅၅၀ ဇာတ္နိပါတ္ကို ဆိုလိုၿခင္းမဟုတ္ဘဲ နိကာယ္မ်ားမွ အခ်ိဳ.ဝတၳဳမ်ားကို ရည္ညြန္း၏။ ထိုနည္းအတူ သုတၱန္ပိဋကတ္၌ ေတြ.ရေသာ အဘိဓမၼာသည္ သုတၱန္ေဒသနာမ်ားကို အမ်ိဳးအစားခြဲၿခားရန္ သံုးစြဲေသာ စကားၿဖစ္ေပလိမ္.မည္။
သဗၺတၱိဝါဒ ဂိုဏ္း၌ ေထရဝါဒဂိုဏ္းမွာကဲ.သို. အဘိဓမၼာခုႏွစ္က်မ္းရွိ၍ တရုတ္ဘာသာသို. ၿပန္ဆိုထား၏။ ထိုအဘိဓမၼာတရားကို အရွင္သာရိပုတၱရာ ၊ ရွင္ေမာဂၢလာန္ စေသာ သာဝကၾကီးမ်ားက ေဟာေၿပာခဲ.သည္ဆို၏။ သဗၺတိၱဝါဒ အဘိဓမၼာသည္ ေထရဝါဒအဘိဓမၼာႏွင္. ပါဝင္ေသာအေၾကာင္းရပ္မ်ား လံုးဝမတူေခ်။ အထက္ကေဖာ္ၿပခဲ.သည္.အတိုင္း ဝိနည္း၊သုတၱန္ ေဒသနာမ်ား အေၿခခံတူညီပါလ်က္ အဘိဓမၼာပိဋကတ္မ်ားသည္ ဗုဒၶသံဃာဂိုဏ္းကြဲၿပီးမွ တသီးတၿခားစီေပၚလာေသာ ပိဋကတ္မ်ားၿဖစ္သည္ဟု ယူဆဖြယ္ရွိ၏။
ဒုတိယ သဂၤါယနာတင္ ရဟန္းသံဃာႏွင္. ဆန္.က်င္ေသာ မဟာသံဃိကရဟန္းတို.သည္ စင္ၿပိဳင္သဂၤါယနာတင္ပြဲ ၿပဳလုပ္၍ အဘိဓမၼာ ပိဋကတ္ႏွင္. အၿခားအခ်ိဳ.ေသာ ေဒသနာမ်ားကို ဘုရားရွင္၏ ေဒသနာအစစ္အမွန္ မဟုတ္ဟုဆိုကာ ပယ္ၾကသည္ဟု ဒီပဝင္က်မ္း၌ ေဖာ္ၿပထား၏။ အမွန္ဆိုေသာ္ ေရွးကအဘိဓမၼာကို ဘုရားေဟာေဒသနာၿဖစ္သည္ ဟု မယံုၾကည္ေသာ ရဟန္းတို.မွာ နည္းလွမည္မဟုတ္ေခ်။ သို.ၿဖစ္၍ ရွင္ဗုဒၵေဃာသဆရာသည္ အဌသာလိနီက်မ္း၌ အဘိဓမၼာပိဋကတ္ကို ခုခံကာကြယ္၍ေရးသားရ၏။ ရဟန္းတစ္ပါးက အဘိဓမၼာေဟာေသာ အၿခားရဟန္းတစ္ပါးအား “သင္သည္ ၿမင္းမိုရ္ေတာင္ကို ရစ္ပတ္သကဲ.သို. မသည္မပိုးႏိုင္၊ ရွည္စြာေသာ အဘိဓမၼာပါဠိကို အဘယ္ေၾကာင္.ေဆာင္ဘိသနည္း။ အဘိဓမၼာသည္ ဘုရားေဟာမဟုတ္” ဟုၿပစ္တင္ကဲ.ရဲ.သည္ဆို၏။ ရွင္ဗုဒၶေဃာသကမူ အဘိဓမၼာသည္ ဘုရားေဟာၿဖစ္သည္။ ရွင္ေမာဂၢလိပုတၳ တိႆသည္ပင္ ကထာဝတၳဳကို ဘုရားေပးအပ္ေသာနည္း၊ ထားအပ္ေသာ မာတိကာၿဖင္.ေဟာသည္ဟု ဆိုေလသည္။
မာတိကာသည္ ဗုဒၶဓမၼကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ၿပေသာ ေခါင္းစဥ္ၿဖစ္၍ ဝိနည္းႏွင္.သုတၳန္ပိဋကတ္မ်ား၌ ထိုစကားကိုေတြ.ရ၏။ အဘိဓမၼာက်မ္းမ်ားသည္ ထိုမာတိကာမ်ားအေပၚ၌ ထိုစကားကိုေတြ.ရ၏။ အဘိဓမၼာက်မ္းမ်ားသည္ ထိုမာတိကာမ်ားအေပၚ၌ အေၿခတည္၏။
တရုတ္ရဟန္းေတာ္ ဖာဟီယန္သည္ အိႏၵိယၿပည္သို. ေရာက္ရွိစဥ္က သံဃာ.စာသင္တိုက္ၾကီးမ်ား၌ ဗုဒၶအဘိဓမၼာဆရာၾကီးမ်ားကို ေတြ.ရွိခဲ.ေၾကာင္းသူ၏မွတ္တမ္း၌ ေဖာ္ၿပခဲ.၏။ ထိုသံဃာ.စာသင္တိုက္မ်ားႏွင္. နာလႏၵစေသာ ေရွးဗုဒၵတကၠသိုလ္မ်ားသည္ အဘိဓမၼာက်မ္းမ်ား ေပါက္ဖြားရာဌာနမ်ား ၿဖစ္တန္ရာ၏။
ထို.ေၾကာင္. အေနာက္တိုင္း ပါဠိပညာရွင္တို.၏ အၿမင္အားၿဖင္. အဘိဓမၼာသည္ ေနာက္မွေပၚေပါက္လာေသာ ပိဋကတ္အစြယ္အပြားၿဖစ္၍ သုတၱႏၱ ပိဋကတ္ထက္ပိုမို ထူးၿခားနက္နဲသည္ မဟုတ္ေခ်။ ပိဋကတ္သံုးပံုကို ႏွံ.ႏွံ.စပ္စပ္ ေလ.လာဖူးေသာ ဥေရာပပညာရွင္တစ္ဦးကမူ ပါဠိစာေပမွ က်ြႏု္ပ္တို.သိရွိရေသာ ဗုဒၶအဘိဓမၼာသည္ အဘိဓမၼာပိဋကတ္တစ္ခုလံုး မရွိေစကာမူ စိုးစဥ္းမ်ွယုတ္ေလ်ာ.သြားလိမ္.မည္ မဟုတ္။ အဘိဓမၼာပိဋကတ္၌ ပါရွိေသာ တရားအားလံုးကို သုတၱန္ပိဋကတ္၌ ေတြ.ႏုိင္ပါသည္ဟုေရးသားခဲ.၏။ (Art.Abhidhamma by Mrs Rhys Davids in Encyclopedia of Religion and Ethics)
ဝိမာနဝတၳဳႏွင္. ေပတဝတၳဳမ်ားမွာ ယင္းတို.၌လာေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ား(ဥပမာ ဗုဒၶကိုးကြယ္မႈ၊ အလွဴဒါနအားေပးမႈ) ကို ေထာက္ခ်င္.၍ ပိဋကတ္ထဲသို. အေတာ္ေနာက္က်မွ ဝင္လာေသာ က်မ္းမ်ားၿဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွား၏။ ေပတဝတၳဳ၌ပါရွိေသာ ပိဂၤေလာကဘုရင္မွာ ဘုရားပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ၿပီးေနာက္ စူရတ္ၿပည္ကို အုပ္စိုးေသာမင္းၿဖစ္၏။ ဝိမာနဝတၳဳ၌ ေဖာ္ၿပထားေသာ ပါယာသိဘုရင္သည္လည္း ဘုရားပရိနိဗၺာန္ၿပဳၿပီးေနာက္ ႏွစ္ေပါင္းအတန္ၾကာမွ စိုးစံေသာဘုုရင္ၿဖစ္၏။၁၈၉၄ ခုႏွစ္က ယိုးဒယားဘုရင္က အေနာက္ႏုိင္ငံ စာၾကည္.တိုက္မ်ားသို. လွဴဒါန္းေသာ ပိဋကတ္သံုးပံု၌ ဝိမာနဝတၳဳ၊ ေပတဝတၳဳ၊ ေထရဂါထာ၊ ေထရီဂါထာ၊ ဇာတက၊ အပဒါန၊ စရိယပိဋကႏွင္. ဗုဒၵဝံသက်မ္းမ်ား မပါဝင္ေခ်။ ထိုသို. ယိုးဒယားမူ၌ မပါရွိေသာ က်မ္းမ်ားသည္ စင္စစ္ ယင္းတို.၏မူလအစႏွင္. စပ္လ်ဥ္း၍ ယခုေခတ္ပညာရွင္တို. သံသယရွိေသာက်မ္းမ်ားၿဖစ္၏။ အိႏၵိယပညာရွင္ ပါေမာကၡ ဘီအမ္ဗရူဝါး(တိပိဋကာစရိယ) ၏ အဆိုအားၿဖင္. ခုဒၵကပါဌ၊ ဗုဒၶဝံသ၊ စရိယာပိဋကႏွင္. အပဒါနက်မ္းမ်ားကို ဒီဃဘာဏကအဖြဲ.က ပါဠိေတာ္မ်ားအၿဖစ္ၿဖင္. အသိအမွတ္မၿပဳေခ်။ ထိုက်မ္းမ်ားမွာ သီဟိုဠ္ရဟန္းတို.၏ လက္ရာၿဖစ္သည္ဆို၏။
စရိယာပိဋက၊ ဗုဒၶဝံသ စသည္တို.သည္ ခုဒၵကနိကာယ္၌ ပါဝင္၍ ထိုနိကာယ္သည္ ေနာက္ဆံုးထြက္ေပၚလာေသာ နိကာယ္ၿဖစ္သည္ဟု ပါဠိပညာရွင္တို. ယူဆၾက၏။ ေဝသာလီၿပည္၌ ေထရဝါဒီတို.ႏွင္.စင္ၿပိဳင္သဂၤါယနာတင္ေသာ မဟာသံဃိကဂိုဏ္းက ပိဋကတ္မွ ႏုတ္ပယ္ပစ္သည္. က်မ္းမ်ားမွာ အဘိဓမၼာက်မ္းမ်ားႏွင္. ပဋိသမိၻဒါ၊ နိေဒၵသ၊ ဇာတကစေသာ ခုဒၵကနိကာယ္က်မ္းမ်ား ၿဖစ္၏။
တရုတ္ပိဋကတ္၌ ခုႏၵကနိကာယ္မပါရွိဘဲ ပထမနိကာယ္ေလးက်မ္းကိုသာ ေတြ.ရ၏။ နိကာယ္ကို တရုတ္ပိဋကတ္၌ အာဂမဟုေခၚ၏။ ပါဠိနိကာယ္မ်ားကို ဆိုင္ရာ တရုတ္အာဂမမ်ားႏွင္. ႏႈိ္င္းရွင္ေလ.လာၿခင္းၿဖင္. နိကာယ္မ်ားေပၚေပါက္လာေသာ ေရွ.ေနာက္အစီအစဥ္ကို အၾကမ္းဖ်င္းသိအပ္၏။ နိကာယ္ေလးက်မ္းတြင္ ဒီဃနိကာယ္သည္ ဒီဃအာဂမႏွင္. အတူညီဆံုးၿဖစ္၏။ မဇၩိမနိကာယ္ႏွင္. သံယုတ္နိကာယ္တို.သည္လည္း ဆိုင္ရာတရုတ္အာဂမမ်ားႏွင္. အေတာ္အတန္ တူညီ၏။ မတူညီေသာ အခ်က္မွာ သုတ္အေရအတြက္ႏွင္. အစီအစဥ္ၿဖစ္၏။ ဥပမာ မဇၩိမနိကာယ္၌ ၁၅၂ ခုရွိ၍ မဇၩိမအာဂမ၌ သုတ္ေပါင္း ၂၂၂ ခုရွိ၏။ မဇၩိမအာဂမ၌ ေတြ.ရေသာ အပိုသုတ္မ်ားကို သံယုတ္ႏွင္. အဂုၤတၱရနိကာယ္မ်ား၌ ေတြ.ရ၏။ အဂၤုတၱရနိကာယ္ႏွင္. အာဂမမ်ားမွာ အၿခားနိကာယ္ႏွင္. အာဂမမ်ားေလာက္ တူညီေသာအခ်က္မ်ား မရွိေခ်။(E.J. Thomos: History of Buddhist Thought, Appendix)
ထုိ.ေၾကာင္. နိကာယ္ေလးက်မ္းမ်ားတြင္ ဒီဃနိကာယ္သည္ ေရွးအက်ဆံုးၿဖစ္၍ အဂၤုတၱရနိကာယ္မွာ ေနာက္အက်ဆံုး ၿဖစ္ဟန္ရွိ၏။ သို.ရာတြင္ နိကာယ္အသီးသီးကို တစ္ခုလံုးၿခံဳ၍ စဥ္းစားမွသာ ထိုသို.ယူဆႏိုင္၏။ အမွန္ဆိုေသာ္ ေရွးက်ေသာ ေဒသနာမ်ားကိုလည္းေကာင္း၊ ေနာက္က်ေသာေဒသနာမ်ားကို လည္းေကာင္း နိကာယ္အားလံုး၌ အနည္းအမ်ား ေတြ.ရ၏။ ဥပမာ ဒီဃနိကာယ္မွ ပါယာသိကသုတ္၊ မဟာသမယသုတ္ စသည္တို.သည္ အေတာ္ေနာက္က်မွ ဝင္ေရာက္လာေသာ သုတ္မ်ားၿဖစ္၏။ မဇၩိမနိကာယ္မွ အႆလာယနသုတ္သည္ ယင္း၌ပါရွိေသာ ေယာနက ကေမာၻဇႏုိင္ငံ အမည္ကိုေထာက္၍ အေသာကမင္း လက္ထက္မတိုင္မီ ဂရိကို ဗက္ထရီးယားႏိုင္ငံ ထင္ရွားရွိစဥ္က ၿဖစ္ေပၚလာဟန္ရွိ၏။ ခုဒၵကနိကာယ္မွာ အၿခားနိကာယ္မ်ားထက္ ေနာက္က်သည္မွန္ေသာ္လည္း ယင္း၌ပါဝင္ေသာ သုတၱနိပါတ္မွာ ဗုဒၶစာေပ၌ ေရွးအက်ဆံုး ေဒသနာၿဖစ္သည္ဟု အေနာက္ႏိုင္ငံ ပါဠိပညာရွင္တို.ယူဆၾက၏။
အမွန္ဆိုေသာ္ သုတၱန္တစ္ခုတည္း၌လာေသာ ေဒသနာ၊သို.မဟုတ္ စကားမ်ားသည္ပင္ အားလံုးတစ္ခ်ိန္တည္း၌ ေပၚေပါက္ခဲ.သည္ မဟုတ္ေခ်။မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္သည္ အေတာ္ရွည္လ်ား၍ ေလးနက္ေသာ ဗုဒၶတရားအေတာ္မ်ားမ်ားပါရွိ၏။ သုိ.ရာတြင္ထိုသုတ္၌လာေသာ စကားမ်ားသည္ အားလံုးတစ္ခ်ိန္တည္းဝင္လာေသာ စကားမ်ားမဟုတ္ေခ်။ ဗုဒၶသုေတသီ ဆရာတို.၏အလိုအားၿဖင္. ထိုသုတ္သည္ အၾကိမ္ၾကိမ္အထပ္ထပ္သုတ္သင္ၿပင္ဆင္ထားေသာ သုတ္ၿဖစ္၏။
ဗုဒၶတရား အစစ္အမွန္ကို သိရွိလိုေသာသူသည္ ေရွးက်ေသာ ပါဠိေတာ္မ်ားကို အၿခားပါဠိေတာ္မ်ားထက္ ပိုမိုဂရုၿပဳရေပမည္။ သုိ.ရာတြင္ ေဒသနာအားလံုးကို ပညာဥာဏ္ၿဖင္. ဆင္ၿခင္သံုးသပ္ဖို.လို၏။ အဘယ္ေၾကာင္.ဆိုေသာ္ ႏွစ္ေပါင္.မ်ားစြာ ႏႈတ္ၿဖင္.ေဆာင္ခဲ.ေသာ အခ်ိဳ.ေဒသနာမ်ားသည္ မူလဗုဒၵဝါဒမွ အနည္းအမ်ားခ်ြတ္ေခ်ာ္တိမ္းေစာင္းဖြယ္ရာ အေၾကာင္းမ်ားရွိ၏။ ဗုဒၶလက္ထက္က ရဟန္းၿပဳသူ အလြန္မ်ားၿပားၿခင္း၊ ဥပမာ ဥရုေဝဠကႆပ ႏွင္. ရေသ.တစ္ေထာင္တို. အစုလုိက္အၿပံဳလိုက္ ဗုဒၶသာသနာသို. ကူးေၿပာင္းလညၿခင္းကို ေထာက္ေသာ္ ဗုဒၶတရားကို ေၿခေၿခၿမစ္ၿမစ္နားမလည္ဘဲ ဗုဒၶကို ၾကည္ညိဳေသာေၾကာင္.၊ သို.မဟုတ္ ၾကားနာရေသာ ေဒသနာတစ္ခုကို ႏွစ္သက္ကာမ်ွၿဖင္. ဗုဒၶ၏ တပည္.ရဟန္းၿဖစ္ေနေသာသူ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိခဲ.တန္ရာ၏။ စင္စစ္ ရွင္အႆဇိအမည္ရွိ ရဟန္းတစ္ပါးကမူ ဗုဒၶဓမၼကို မိမိ ေကာင္းစြာနားမလည္ေသးေၾကာင္း ရွင္သာရိပုတၱရာ အေလာင္း ဥပတိႆလုလင္အား ေၿပာၾကား၏။ ပိဋကတ္ေဆာင္ဘာဏကအဖြဲ.မ်ား၌ ရွင္အႆဇိကဲ.သို. ေသာပုဂၢိဳလ္မ်ားရွိရေပမည္။ သူတို.သည္ မိမိတို.ႏွစ္သက္ေသာ ေဒသနာမ်ားကို အေလးေပး၍ မႏွစ္သက္ေသာ ေဒသနာမ်ားကိုကား ေကာင္းစြာမွတ္သားထားမည္မဟုတ္ေခ်။
မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္၌ တရားေဒသနာမ်ားကို အမွားအမွန္ ဆံုးၿဖတ္ရန္ ဗုဒၶေဟာၾကားခဲ.ေသာ မဟာပေဒသ တရားေလးပါးကို ေဖာ္ၿပထား၏။ ဗုဒၶ၏အလိုအားၿဖင္.ကား ပိဋကတ္ေဒသနာကို ႏႈတ္ငံုေဆာင္ေသာ သံဃာမေထရ္တို.၏ စကားကို မဆိုထားဘိ၊ ဘုရားရွင္မ်က္ေမွာက္မွ ၾကားနာခဲ.ရသည္ဆိုေသာ စကားကိုပင္ ဝိနည္းတရား၊ သုတ္တရားႏွင္. ခ်ိန္ထိုး၍ ကိုက္ညီမွသာ လက္ခံယံုၾကည္ရမည္ၿဖစ္၏။ (အဘိဓမၼာတရားႏွင္. ညွိႏႈိင္းရမည္ဟု မဆိုေၾကာင္းသတိၿပဳရာ၏။)
သို.ရာတြင္ က်ြႏု္ပ္တို.၏ လက္ရွိပိဋကတ္မွ သုတ္တရားဝိနည္းတရားသည္ ဗုဒၶေဟာေသာမူလသုတ္တရား၊ ဝိနည္းတရားႏွင္. မည္မ်ွထပ္တူၿဖစ္သည္ကို အတိအက် အခိုင္အမာ မသိရေခ်။သုတၱန္ႏွင္. ဝိနည္းပိဋကတ္မ်ားသည္ ၿမန္မာႏိုင္ငံသို. မေရာက္မီက ေလးၾကိမ္တိတိ သဂၤါယနာတင္ၿပီးၿဖစ္သည္မွန္၏။ သုိ.ၿဖစ္ေစကာမူ ေထရဝါဒသမိုင္း၌ ထင္ရွားေသာ သဂၤါယနာေလးခုသည္ ပါဠိပိဋကတ္ကို ေလ.လာစိစစ္ေသာ သုေတသီပညာရွင္တို.၏ အၿမင္အားၿဖင္.မ်ားစြာအေရးပါလွသည္ မဟုတ္ေခ်။
ေၿမာက္ပိုင္းဗုဒၶဝါဒီတို.သည္ ပထမသဂၤါယနာကိုသာ အသိအမွတ္ၿပဳ၍ အၿခားသဂၤါယနာမ်ားအေၾကာင္းကို မသိၾကေခ်။ တတိယသဂၤါယနာအေၾကာင္းကို မဟာဝင္ႏွင္. အဌကထာက်မ္းမ်ား၌ စံုစံုေစ.ေစ. ေရးသားထားေသာ္လည္း အေသာကမင္း၏ ေက်ာက္စာမ်ား၌ လံုးဝ ေဖာ္ၿပမထားၿခင္းမွာ စဥ္းစားဖြယ္ၿဖစ္၏။
အၿခားစဥ္းစားရန္ ရွိသည္ကား သဂၤါယနာတင္ေသာ ပုဂၢိဳလ္တို.သည္ ရဟန္းသံဃာတစ္စုတစ္ဖြဲ.မ်ွသာၿဖစ္၍ သူတို.အတည္ၿပဳေသာ ဗုဒၶေဒသနာမ်ားကို အၿခားရဟန္းသံဃာတို.က မည္မွ်လက္ခံ အသိအမွတ္ၿပဳပါသနည္းဟူေသာ အခ်က္ၿဖစ္၏။ ရာဇၿဂိဳဟ္ၿပည္၌ ပထမသဂၤါယနာတင္ေနစဥ္ ပုရာဏအမည္ရွိေသာ မေထရ္သည္ ေရာက္လာ၍ အၿခားရဟန္းတို.က အရွင္ပုရာဏအား သဂၤါယနာတင္ေနေသာ မေထရ္ၾကီးတို.ထံသို. ခ်ဥ္းကပ္ရန္ တုိက္တြန္းၾက၏။ ထိုအခါ အရွင္ပုရာဏက “ငါရွင္တို.၊ မေထရ္ၾကီးတို.သည္ ဓမၼႏွင္. ဝိနယကို ေကာင္းစြာသဂၤါယနာတင္အပ္။ သုိ.ေသာ္ ငါသည္ဘုရားရွင္၏ မ်က္ေမွာက္၌ ၾကားနာသင္ယူၿပီးသည္. အတိုင္းသာလ်င္ တရားေတာ္ကို ေဆာင္အံ.” ဟုပိဋကတ္သည္ မဇၩိမေဒသရွိ ရဟန္းသံဃာအားလံုး တညီတညြတ္ အသိအမွတ္ၿပဳေသာ ပိဋကတ္ဟူ၍ မဆိုႏိုင္ေၾကာင္း ထင္ရွား၏။
ထို.အၿပင္ သဂၤါယနာတင္ေသာ ရဟန္းသံဃာသည္ ေဒသနာမ်ားကို စုေပါင္းရြတ္ဆိုရုံမွတစ္ပါး ေစ.ငုေသခ်စြာ ေလ.လာဆန္းစစ္မႈ၊ ေဝဖန္သံုးသပ္မႈၿပဳေသာ လကၡဏာ မရွိေခ်။ သို.ၿဖစ္၍ အေနာက္ႏုိင္ငံ ပါဠိသုေတသီပညာရွင္တို.က ယခုလက္ရွိ ပါဠိပိဋကတ္၏ တစ္စိတ္တစ္ေဒသမ်ွသည္ပင္ ထိုသဂၤါယနာတင္ပါဠိေတာ္မ်ား ႏွင္.ထပ္တူၿဖစ္သည္ဟု ဆိုရန္ ခိုင္မာလံုေလာက္ေသာ အေထာက္အထားမရွိဟု ယူဆၾက၏။
မည္သို.ၿဖစ္ေစ သံသယရွိမႈ လြန္ကဲေနပါက ပါဠိပိဋကတ္ကို ၿဖစ္ေစ၊ အၿခားဘာသာေရး က်မ္းဂန္မ်ားကို ၿဖစ္ေစ ေလ.လာၿခင္းသည္ အခ်ည္းႏွီးၿဖစ္ေပလိမ္.မည္။ လိုအပ္သည္ကား သံသယရွိမႈ လြန္ကဲ၍ ပိဋကတ္စာေပတစ္ခုလံုးကို ပယ္ၿခင္းႏွင္. သဒၶါယံုၾကည္မႈလြန္ကဲ၍ ပိဋကတ္လာ စကားအားလံုးကို မ်က္စိမွိတ္ လက္ခံၿခင္းတည္းဟူေသာ အစြန္းႏွစ္ဖက္လြတ္သည္. အလယ္လမ္းကို လိုက္ရန္ၿဖစ္၏။
စင္စစ္ အခိ်ဳ.သုတၱန္တရားမ်ားႏွင္. သစၥာေလးပါး၊ မဂၢင္ရွစ္ပါး၊ ေဗာဇၩင္ခုႏွစ္ပါး စေသာတရားမ်ားမွာ မူလဗုဒၶဝါဒအစစ္ၿဖစ္ေၾကာင္း ပါဠိပိဋကတ္ကို ေလးေလးနက္နက္ ေလ.လာေသာ အေနာက္တိုင္း ပညာရွင္အားလံုးက လက္ခံယံုၾကည္ၾက၏။သံသယရွိေသာ ေဒသနာမ်ားကို ထိုခိုင္မာေသာ အေၿခခံ ဗုဒၶတရားမ်ားၿဖင္. ခ်ိန္ထိုး၍ အမွားအမွန္ ဆံုးၿဖတ္ရေပမည္။ ဤေနရာ၌ အခိ်ဳ.ေဒသနာမ်ားကို ဥပမာေဆာင္၍ ဥပမာေဆာင္၍ ၿပပါအံ.။
ဗုဒၶမွတစ္ပါး ကိုးကြယ္ရာမရွိ ဆိုေသာစကားသည္ ဗုဒၶကိုယ္တိုင္ ထပ္တလဲလဲ ေဟာေသာ မိမိကုိယ္ကိုသာ အားကိုးၾက၊ မိမိမွတစ္ပါး အၿခားအားကိုးရာမရွိ ဟူသည္. ဩဝါဒႏွင္. ဆန္.က်င္၍ ဗုဒၶ၏ စကားမၿဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ထင္ရွား၏။
ဗုဒၶသည္ သုဇာတာအား သခင္ႏွင္.တူေသာ မယား၊ က်ြန္ႏွင္.တူေသာမယား၊ မိတ္ေဆြႏွင္.တူေသာ မယားစသည္ၿဖင္. မယားခုႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္.အနက္ က်ြန္ႏွင္.တူေသာ မယားမွာ အၿမတ္ဆံုး ၿဖစ္ေၾကာင္းအဂၤုတၱရနိကာယ္၌ ေဟာသည္ဆို၏။ ဤစကားမွာ တရားမွ်တမႈ မရွိဘဲ သိဂၤါေလာဝါဒသုတ္၌ ဘုရားေဟာေသာ လင္၏က်င္.ဝတ္၊ မယား၏ က်င္.ဝတ္မ်ားႏွင္. ဆန္.က်င္ေသာေၾကာင္. ဗုဒၶ၏စကားမဟုတ္ဘဲ မိန္းမမ်ားကို ဖိႏွိပ္လိုေသာ ပိဋကတ္ဆရာတို.၏ စကားၿဖစ္တန္ရာ၏။
ဗုဒၶသည္ ဘုရားၿဖစ္ၿပီးခါစက ဗာရာဏသီၿပည္သို. ၾကြသြားရာလမ္းခရီး၌ ေတြ.ရေသာ ဥပကတကၠတြန္းအား “ ငါသည္ အလံုးစံုကို လႊမ္းမိုးႏိုင္၏။ အလံုးစံုကို ငါသိ၏။ ေလာက၌ အတုမရွိေသာသူၿဖစ္၏။” စသည္ၿဖင္. မိန္.ေတာ္မူသည္ဆို၏။ ဤစကားမွာ မာန္မာနႏွင္. ဝင္.ဝါပလႊားမႈ လံုးဝကင္းေသာ ဗုဒၶ( ဗုဒၶအခန္း ႏွင္. ဗုဒၶကိုးကြယ္မႈအခန္း၌ အက်ယ္ေဖာ္ၿပပါအံ.။) စကားၿဖစ္သည္ဟု က်ြႏု္ပ္တို. မယူဆႏုိင္ေခ်။
တစ္ခုႏွင္. တစ္ခု ဆန္.က်င္သေယာင္ ၿဖစ္ေနေသာ အခ်ိဳ.ပိဋကတ္ေဒသနာမ်ားကို ေလ.လာရာ၌ကား ၾကားနာေသာပုဂၢိဳလ္ႏွင္. ကာလေဒသကို ထည္.သြင္းစဥ္းစားရေပမည္။ တစ္နည္းဆိုေသာ္ ဗုဒၶတရားကို ေကာင္းစြာသိၿမင္နားလည္ရန္ ဗုဒၶဝါဒ၏သမိုင္း၊ ဗုဒၶမပြင္.မီက ရွိႏွင္.ၿပီးၿဖစ္ေသာ အိႏၵိယဘာသာ အယူဝါဒ၊ အေတြးအေခၚႏွင္. ေခတ္အေၿခအေနကို သိရွိဖို.လို၏။ ဗုဒၶသည္ မည္သို.ေသာ ပုဂၢိဳလ္ၿဖစ္သည္။ မည္သို.ေသာ သူမ်ားကို ေဟာေၿပာသည္။ ေဟာေၿပာရ၌ မည္သို.ေသာနည္းကို သံုးသည္ စသည္တို.ကို ေကာင္းစြာနားလည္ထားရေပမည္။ အယူဝါဒသစ္တစ္ခု ေပၚထြန္းမႈသည္ ေရွးဦးပထမ ေဟာေၿပာေသာ ပုဂၢိဳလ္ႏွင္. ပတ္ဝန္းက်င္ အေၿခအေန ေပၚ၌တည္ေၾကာင္း က်ြႏု္ပ္တို. မေမ.သင္.ေခ်။
Tuesday, October 6, 2009
ဦးေအးေမာင္၊ ဗုဒၶ နဲ႔ ဗုဒၶဝါဒ၊အခန္းတစ္၊ ဗုဒၵ ႏွင့္စဥ္းစားေဝဖန္မႈ႕
က်ြန္ ေတာ္ အခု ဗမာ ဗုဒၶ ဘာ သာ ၀င္ တိုင္း ဖတ္ သင္. တဲ. စာ အုပ္ တစ္ အုပ္ ကို မိတ္ ဆက္ ေပး လုိက္ ပါ တယ္။ ဒီစာအုပ္ဟာ ၿမန္မာႏိုင္ငံ ေခတ္သစ္ဗုဒၶစာေပသမိုင္းတြင္ အလြန္ထူးၿခားေသာ က်မ္းတစ္ေစာင္ၿဖစ္ေၾကာင္းၿမန္မာပညာရွင္အခ်ိဳ.က သံုးသပ္ေဝဖန္တင္ၿပၾကပါေသးတယ္။
ၪီး ေအး ေမာင္
ဗုဒၶႏွင္. ဗုဒၶ ၀ါ ဒ
အခန္း (၁)
ဗုဒၶႏွင္. စၪ္း စား ေ၀ ဖန္ မွဳ
ၿမန္ မာ ႏိုင္ ငံ သည္ ဗုဒၶ ဘာ သာ ထြန္း ကား ေသာ ႏုိင္ ငံ ၿဖစ္ ၍ ၿမန္မာ တို. သည္ အမ်ား အား ၿဖင္. ဗုဒၶဘာ သာ ကို ယံု ၾကည္ ၾက၏။ ဤသုိ. ယံု ၾကည္ ၾက ၿခင္း မွာ ပဓာနအားၿဖင္. မ်ိဳး ရိုး စၪ္ ဆက္ဗုဒၶ၀ါ ဒီ မ်ားၿဖစ္ခဲ.ၾကေသာေၾကာင္.ၿဖစ္၏။တနည္းဆိုေသာ္ၿမန္မာတို.သည္ကမာၻေပၚရွိ အၿခားဘာသာ၀င္မ်ားနည္း တူ မိရုိးဖလာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ၿဖစ္ၾက၏။ ဗုဒၶ၀ါဒကို မိဘမ်ားက ယံုၾကည္ေသာေၾကာင္.မဟုတ္ဘဲ ပညာဉာဏ္ၿဖင္. ဆင္ ၿခင္သံုးသပ္ၿပီးမွ လက္ ခံ ယံုၾကည္ေသာ ၿမန္မာ ဗုဒၶ၀ါဒီတို. မွာ. အလြန္ နည္းပါး လွေၾကာင္း ယံုမွား ဖြယ္ ရာ မရွိေခ်။
သို.ရာတြင္ ကမာၻ.ဘာသာ အယူ၀ါဒမ်ား တြင္ မည္သည္. ဘာသာ၀ါဒ သည္ စၪ္းစားေ၀ဖန္ မွဳ ကိုအမ်ားဆံုးအားေပးပါသနည္း။ မည္သည္.ဘာသာတရားသည္ လူတို.အား အစစအရာရာကို စၪ္းစားဆင္ၿခင္ၿပီးမွ လက္ခံယံုၾကည္ရန္ အေလးအနက္ေဟာၾကားခဲ.ပါသနည္းဟု ေမးပါက ဗုဒၶဝါဒကို ကြ်ႏု္ပ္တို.ညြန္ၿပရေပလိမ္.မည္။
ဗုဒၶဝါဒသည္ ‘ပစၥတၲံ ေဝဒိတေဗာၻ ‘ ဟူေသာ တရားေတာ္၏ ဂုဏ္ႏွင္.အညီ မိမိပညာဉာဏ္ၿဖင္.သိၿမင္နားလည္ၿပီးမွ လက္ခံယံုၾကည္ရမည္. ဝါဒၿဖစ္၏။ အဂုၤတၱရနိကာယ္၌ ဗုဒၶသည္ ကာလာမအမ်ိဳးသားတုိ.အားအၾကင္စကားသည္ေရွးအစၪ္အလာစကားၿဖစ္ေသာေၾကာင္.ေသာ္လည္း ေကာင္း၊ မိမိတို. ၾကည္ညိဳေလးစားေသာ ဆရာရဟန္းပုဏၰားတို.၏ စကားၿဖစ္ေသာေၾကာင္.လည္းေကာင္း
ထိုစကားကို မ်က္စိမွိတ္လက္ခံၿခင္းမၿပဳဘဲ အေကာင္းအဆိုးအေၾကာင္းအက်ိဳးကို ေဝဖန္ဆန္းစစ္ၿပီးမွ လက္ခံယံုၾကည္ၾကရန္ ေဟာေတာ္မူ၏။ ဘဒၵိယမင္းသားအား လည္း ထိုနည္းအတူေဟာေတာ္မူ၏ (အဂုၤတၱရနိကာယ္ စတုကၠနိပါတ္ ဘဒၵိယလိစၧဝီသုတ္ )။ စင္စစ္ ဗုဒၶသည္ တပည္.ရဟန္းတို.က မိမိအား ၾကည္ညိဳေသာေၾကာင္. မိမိတရားကို လက္ခံယံုၾကည္ၿခင္း ကိုမလိုလားေခ်။ “ရဟန္းတို. သင္တို.သည္ ငါဘုရားကို ၾကည္ညိဳေလးစားသၿဖင္.ငါ၏ တရားကို လက္ခံယံုၾကည္ၿခင္းသည္ မသင္.။ သင္တို.သည္ ကိုယ္တိုင္ဉာဏ္ၿဖင္. ထိုးထြင္းသိၿမင္ေသာ တရားကိုသာလ်ွင္ ယံုၾကည္ၾကသည္ မဟုတ္ေလာ။” (မဇၩိမနိကာယ္၊ မဟာတဏွာသခၤယသုတ္)
ထို.ေၾကာင္. ဗုဒၶသည္ မိမိ၏ သာသနာသို. အၿခားဘာသာဝါဒီမ်ား အလ်င္စလိုကူးေၿပာင္းၿခင္းကို အားေပးေတာ္မမူေခ်။ ဝိနယပိဋကတ္ မဟာဝဂ္၌ တိတိၳၿဖစ္ဖူးေသာသူသည္ ရဟန္းၿပဳလုိပါက ေလးလတိတိ ဆိုင္းငံ.ရမည္ဟု ဆိုထား၏။ ဥပါလိသူၾကြယ္ ႏွင္. သီဟစစ္သူၾကီးတို.သည္ ဘုရားရွင္၏ တရားကို အလြန္ႏွစ္သက္သၿဖင္. နိဂဏၭ အယူကိုစြန္.၍ အသက္ထက္ဆံုး ဥပါသကာ အၿဖစ္ မွတ္ယူရန္ေလ်ွာက္ထားေသာအခါ ဘုရားရွင္သည္သူတို.အား ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားဆင္ၿခင္ၿပီးမွ မိမိ၏ တရားကို သက္ဝင္ယံုၾကည္ရန္ သတိေပးေတာ္မူ၏။ (မဇၩမနိကာယ္ဥပါလသုတ္ႏွင္. ဝိနယပိဋကတ္ မဟာဝဂ္)
ဗုဒၶ၏ အလုိအားၿဖင္. ဗုဒၶတရားကုိ ကိုယ္တိုင္ၾကားသိရေသာသူသည္ပင္ ဆင္ၿခင္သံုးသပ္ၿပီးမွ လက္ခံယံုၾကည္သင္.သည္ဆို ပါက အရွင္အာနႏၵာ၊ အရွင္ကႆပ စေသာ တပည္.သာဝကမ်ားထံမွ တစ္ဆင္.ၾကားသိရေသာ ဗုဒၶေဒသနာမ်ား ကိုသာ၍ေဝဖန္ စိစစ္ရန္လိုေပလိမ္.မည္။ မ်ားစြာေသာ ဗုဒၶေဒသနာမ်ားသည္ အရွင္အာနႏၵာထံမွၾကားသိရေသာ ေဒသနာမ်ားၿဖစ္၏။ သို.ရာတြင္ အရွင္အာနႏၵာကိုယ္တိုင္က “တစ္ဆင္.ၾကားကို မွီေသာ၊ တစ္ဆင္.ၾကားကို ယံုၾကည္ေသာအားၿဖင္. က်င္.ေသာဆရာအားေကာင္းစြာၾကားၿခင္းသည္ၿဖစ္၏။ မေကာင္းသၿဖင္.ၾကားၿခင္းသည္လည္းၿဖစ္၏။ ၾကားသည္မွတပါးေသာ အၿခင္းအရာအားလည္း ၿဖစ္၏ ဟု မိန္.ဆိုဖူုး၏ (မဇၩမနိကာယ္ သႏၵကသုတ္)။
“ရဟန္းတို.၊ ဤတရားတို.ကို ယံုၾကည္ၿခင္း၊ ႏွစ္သက္ၿခင္း တစ္ဆင္.စကားၾကားၿခင္း၊ ၾကံစည္ၿခင္းၿဖင္.သိအပ္သည္ မဟုတ္။ ပညာၿဖင္.ေတြ.ၿမင္၍ သိအပ္ကုန္သည္သာ ၿဖစ္၏။”
(သဠာယတနသံယုတ္၊ ပရိယာယသုတ္)
ဗုဒၶဓမၼသည္ သိမ္ေမြ.နက္နဲေသာေၾကာင္. ပညာဉာဏ္ၿဖင္.ေလ.လာၿခင္းမၿပဳပါက မိမိရရသိရိွနားလည္ရန္ ခဲယဥ္း၏။ နားလည္ရန္ခဲယဥ္းသၿဖင္. ဗုဒၶတရားကို မွားယြင္းစြာခံယူထားပါက ေၿမြကုိ မဆင္ၿခင္ဘဲ ဖမ္းေသာသူကဲ.သို. အက်ိဳးယုတ္ေပလိမ္.မည္ (မဇၩမနိကာယ္ ၊ အလာဂဒူပမသုတ္)။
ဤေနရာ၌ ပိဋကတ္စာေပကို ႏွံ.ႏွံ.စပ္စပ္ဖတ္ရႈေလ.လာမႈႏွင္.ဆင္ၿခင္သံုးသပ္မႈ နည္းပါးေသာေၾကာင္. ယံုမွားဖြယ္ရာၿဖစ္ေနေသာ ၿမန္မာတို.၏ အစဥ္အလာ ဘာသာေရး ယံုၾကည္ခ်က္တစ္ခုႏွင္. ဓေလ.ထုံးစံတစ္ခုကို ေဖာ္ၿပပါအံ.။
ဗုဒၶသည္ကဆုန္လၿပည္.ေန.၌ ပရိနိဗၺာန္ ၿပဳေတာ္မူသည္ဟု ၿမန္မာဗုဒၶဝါဒီတို.ယံုၾကည္ၾက၏။ အေထာက္အထားမွာ ဇိနတၴပကာသနီက်မ္း ႏွင္. အၿခားဗုဒၶဝင္က်မ္းမ်ားၿဖစ္၏။ သို.ရာတြင္ ဗုဒၶဝင္က်မ္းၿပဳဆရာတို. မွီၿငမ္းၿပဳေသာ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္၌မူ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္ၿပဳေသာေန. အမည္ကုိ ေဖာ္ၿပမထားေခ်။ စင္စစ္ ပိဋကတ္စာေပ၌ ဗုဒၶ၏ ဘဝၿဖစ္စဥ္မ်ားႏွင္. စပ္လ်င္း၍ ခု, ႏွစ္ , လ , ရက္မ်ား လံုးဝၿပဆိုထားၿခင္းမရွိေခ်။
မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္ အဆိုအားၿဖင္. ဗုဒၶသည္ ရာဇၿဂိဳဟ္ၿပည္အနီး ေဝဠဳဝရြာ၌ ေနာက္ဆံုးအၾကိမ္ ဝါဆိုေတာ္မူ၏ ။ ထို.ေနာက္ေဝသာလီၿပည္အနီး စာပါလေစတီအရပ္၌ မာရ္နတ္အား ငါဘုရားသည္ ယေန.မွ ေနာက္သံုးလ လြန္ေၿမာက္ေသာေန.၌ ပရိနိဗၺာန္ ၿပဳမည္ဟု မိန္.ၾကား၏။ ထုိသို.မိန္.ၾကားေသာအခ်ိန္မွာ ဝါဆိုေနစဥ္ သို.မဟုတ္ ဝါမွအထတြင ္ၿဖစ္ေပလိမ္.မည္။
ၿမန္မာဗုဒၶဝါဒီ တို.ဆင္ၿခင္သံုးသပ္သင္.ေသာ ဘာသာေရဓေလ.ထံုးစံတစ္ခုမွာ ကေလးသူငယ္မ်ားကိုရွင္ၿပဳေသာ ထံုးစံၿဖစ္၏။ ၿမန္မာတို.သည္ မိ္မိတို.၏သားသမီးမ်ားကို အသက္ အရြယ္ငယ္ရြယ္စဥ္ ရွင္ၿပဳေလ.ရွိၾက၏။ ဝိနည္းပိဋကတ္၌ ဗုဒၶသည္ ရဟန္းတို.အား အသက္တစ္ဆယ္.ငါးႏွစ္ မၿပည္.ေသးေသာသူငယ္အား ရွင္မၿပဳအပ္၊ရွင္ၿပဳေသာ ရဟန္းအား ဒုကၠဋ္အာပတ္သင္.ေစဟု ပညတ္ေတာ္မူ၏။
ဤပညတ္ေတာ္မူခ်က္မွာ ေလ်ာ္ကန္သင္.ၿမတ္လွေပ၏။ ရွင္သာမေဏအၿဖစ္သည္ တတ္သိလိမၼာေသာ အရြယ္သို. ေရာက္ရွိၿပီးၿဖစ္သည္. သူငယ္မ်ားအဖို.သာလ်င္ အက်ိဳးရွိ၏။ ယခုကာလ၌ မိဘမ်ားကရွင္ၿပဳေသာ သူငယ္မ်ားမွာ အမ်ားအားၿဖင္. အသက္ငယ္ရြယ္ ဉာဏ္ႏုနယ္ေသးေသာ သူမ်ားၿဖစ္ရကား ဘာသာေရးဘက္၌ တစ္စံုတစ္ရာ ထူးၿခားေၿပာင္းလဲၿခင္း မရွိေခ်။ သို.ၿဖစ္၍ ယခုခတ္လူငယ္မ်ား သည္အားလံုးလိုလို ရွင္သာမေဏ ၿဖစ္ခဲ.ဖူးၾကပါလ်က္ ဘာသာေရးအသိတရား ေခါင္း ပါးေနၾက၏။ မိဘမ်ားသည္ မိမိတို.ၿပဳေသာ ေကာင္းမႈအတြက္ ႏွစ္သိမ္.ေက်နပ္ၾကေပလိမ္.မည္။ သို.ရာတြင္ကေလးကို ရွင္ၿပဳခ်င္းသည္ မိဘမ်ား၏ေက်နပ္မႈ၊ ကုသိုလ္ရမႈအတြက္ၿဖစ္ပါသေလာ။ ကေလး၏ အက်ိဳးစီးပြား၊ သာသနာေတာ္၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ၿဖစ္သင္.သည္ မဟုတ္ပါေလာဟု ေမးဖြယ္ရွိ၏။
ထို.ေၾကာင္.ဥေရာပတိုက္၌ ဘာသာတရားကိုအၾကြင္းမဲ.ယံု ၾကည္ေသာ၊ ေရွးအခါက ဘာသာတရားႏွင္. ဆန္.က်င္ဘက္စကားေၿပာေသာ သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ ႏွိပ္ကြပ္ၿခင္းခံၾကရ၏။ ဘာသာေရးအယူသီးမႈေၾကာင္. ဘာသာေရးစစ္ပြဲၾကီးမ်ား ၿဖစ္ပြားခဲ.၏။ ဗုဒၶဝါဒသမိုင္း၌ ဘာသာေရးစစ္ပြဲမ်ားမရွိဘဲ ဘာသာေရးစိတ္သေဘာထားၾကီးမႈအတြက္ အာေသာကမင္းကဲ.သို.ေသာ ကမာၻ.စံၿပပုဂၢိဳလ္မ်ားေပၚထြက္ခဲ.၏။ စင္စစ္ ဘာသာေရးစိတ္သေဘာထားၾကီးမႈသည္ ဗုဒၶအေလးအနက္ ေဟာခဲ.ေသာတရားၿဖစ္၏။ ”ရဟန္းတို.၊ သူတစ္ပါးတို.က ငါ၏အၿပစ္ကိုၿဖစ္ေစ ေၿပာၾကေသာေၾကာင္. သင္တို. အမ်က္ထြက္မည္၊ ႏွလံုးမသာမည္ ၿဖစ္မည္ဆိုလ်င္ သင္တို.အားသာ အႏၲရာယ္ၿဖစ္၏။ သင္တို.သည္ သူတစ္ပါးတို.၏ စကားေကာင္း စကားဆိုးကို သိႏုိင္ၾကမည္မဟုတ္။” (ဒီဃနိကာယ္၊ၿဗဟၼဇာလသုတ္)
အကယ္၍ က်ြႏု္ပ္တို. ခံယူထားေသာ ဗုဒၶဝါဒသည္ မွန္ကန္သည္ဟု စြဲစြဲၿမဲၿမဲ ယံုၾကည္ပါက သူတစ္ပါး၏ ေဝဖန္စိစစ္မႈကို ခံႏုိင္ရေပလိမ္.မည္။ ထိုသို.ခံႏုိင္ရည္ရွိရန္ ယံုၾကည္ခ်က္သည္ မိမိကိုယ္တိုင္ ေစ.ငုေသခ်ာစြာ ေလ.လာမႈ၊ လြပ္လပ္စြာ ဆင္ၿခင္သံုးသပ္မႈကို ပိတ္ပင္တားဆီးတတ္ေသာ အစြဲႏွစ္ခုကို သတိၿပဳသင္.၏။
ပထမအစဲြမွာ ဝါဒစဲြၿဖစ္၏။ အခ်ိဳ.လူတို.သည္ ဗုဒၶဝါဒကို ေလ.လာေသာအခါ မိမိတို.၏ မူလရွိရင္းစြဲ ဝါဒကို ပိဋကတ္က်မ္းဂန္မ်ားထဲ၌ ၿမင္ေနတတ္ၾက၏။ သို.ၿဖစ္၍ အခ်ိဳ. ကြန္ၿမဴနစ္မ်ားက ဗုဒၶဝါဒကို ရုပ္ဝါဒၿဖစ္သည္ဟု ေၿပာဆိုၾက၏။ အခ်ိဳ.ဗုဒၶဝါဒီတို.မွာမူ ဗုဒၶေဟာၾကားေသာ တရားမ်ားထဲမွ တစ္ခုတည္းေသာ တရား ဥပမာ အနတၱတရာ း၊ သို.မဟုတ္ ကမၼဝါဒကို အစဲြဥပါဒန္ ၿဖစ္ေနတတ္ၾက၏။
“ရဟန္းတို. ၊ သင္တို.သည္ ဤအယူသာမွန္၏။ အၿခားအယူအားလံုးသည္ အခ်ည္းႏွီးသာတည္း ဟုမစြဲမွတ္သင္.”။ ဤသည္မွာ ပိဋကတ္စာေပ၌ ထပ္တလဲလဲ ေတြ.ရေသာ ဗုဒၶ၏ သတိေပးခ်က္ၿဖစ္၍ ယင္းအေၾကာင္းကို ဆိုင္ရာေနာက္အခန္းမ်ား၌ အက်ယ္ေရးသားပါအံ.။ ထို္ိ္ိိဩဝါဒႏွင္.အညီ ဗုဒၶဓမၼကို ေလ.လာရာ၌ အသိအၿမင္အမ်ိဳးမ်ိဳးၿဖင္.ေဝဖန္ေရးသားထားေသာ ဗုဒၶက်မ္းစာအုပ္မ်ားကို ဖတ္ရႈသင္.၏။
အခ်ိဳ.စာအုပ္မ်ားကို မိမိယံုၾကည္ခ်က္ႏွင္. ဆန္.က်င္သည္ဆိုၿပီး ပစ္ပယ္မထားသင္.ေခ်။
သို.ရာတြင္ မည္သို.ေသာ စာေပက်မ္းဂန္ပင္ၿဖစ္ေစ ေရးသားေသာပုဂၢိဳလ္၏ အသိပညာၾကြယ္ဝမႈ၊ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားမႈ စသည္တို.ကို အေၾကာင္းၿပဳ၍ ပုဂၢိဳလ္စဲြသက္သက္ၿဖင္.မေလ.လာသင္.ေခ်။ ဤပုဂၢိဳလ္စြဲသည္ စဥ္းစားဆင္ၿခင္ဉာဏ္ကို ပိတ္ဖံုးတတ္ေသာ ဒုတိယအစြဲ ၿဖစ္၏။ မိမိအား ၾကည္ညိဳမႈသက္သက္ၿဖင္. မိမိ၏တရားကို လက္ခံၿခင္းမၿပဳရန္ မိန္.ၾကားေသာ ဗုဒၶစကားအရ ဗုဒၶဓမၼသည္ ပုဂၢိဳလ္စဲြႏွင္. မည္မွ်ဆန္.က်င္ေၾကာင္းထင္ရွား၏။ သို.ၿဖစ္ေစကာမူ ဗုဒၶဝါဒီတို.သည္ အမ်ားအားၿဖင္. အရွင္ဗုဒၶေဃာသစေသာ အဌကထာ ဆရာမ်ား၏ စကားကို မဆင္ၿခင္ဘဲ အၾကြင္းမဲ. လက္ခံယံုၾကည္တတ္ၾက၏။ ဤေနရာ၌ က်ြႏု္ပ္တို. ေဝဖန္ဆန္းစစ္ရန္လိုေသာ အရွင္ဗုဒၶေဃာသာ၏ စကားတစ္ရပ္ကို ေဖာ္ၿပအံ.။
အခါတစ္ပါး၌ ၿဗဟၼာဏအမ်ိဳးသား ရဟန္းညီေနာင္ႏွစ္ဦးသည္ ဗုဒၶအား “အရွင္ဘုရား ယခုအခါ ရဟန္းတို.သည္ အမည္အႏြယ္ ဇာတ္အမ်ိဳးမ်ိဴး ရွိ၍ မိမိတို.ဘာသာၿဖင္. ၿမတ္စြာဘုရား၏ စကားကုိဖ်က္ဆီးပါကုန္၏။ သို.ၿဖစ္၍ က်ြႏု္ပ္တို.သည္ ၿမတ္စြာဘုရား၏ စကားကို သကၠတဘာသာၿဖင္. တင္ပါကုန္အံ.” ဟုေလ်ွာက္ထား၏။ ထိုအခါ ဗုဒၶသည္ ထိုရဟန္းတို.အား ကဲ.ရဲ.ေတာ္မူၿပီးလ်င္ “ရဟန္းတို. ၊ ငါဘုရား၏ စကားကို သကၠတဘာသာၿဖင္. မတင္အပ္၊ တင္ေသာရဟန္းအား ဒုကၠဋ္အာပတ္သင္။ရဟန္းတို.ငါဘုရား၏စကားကို မိမိဘာသာၿဖင္. သင္ယူၿခင္းငွာ ခြင္.ၿပဳ၏” ဟုမိန္.ေတာ္မူ၏။(ဝိနည္းပိဋကတ္၊ စူဠဝဂ္၊ ခုဒၵကခႏၶက)
အရွင္ဗုဒၶေဃာသသည္ ဝိနည္းပါဠိေတာ္လာ “သကာယနိရုတၱိယာ” ပါဌ္ကို မိမိတို.ဘာသာၿဖင္.ဟု မၿပန္ဆိုဘဲ “ၿမတ္စြာဘုရား၏ မာဂဓဘာသာစကား” ဟူ၍ ဖြင္.ဆိုခဲ.၏။ ဤၿပန္ဆိုခ်က္လြဲမွားေၾကာင္း တရုတ္ဘာသာသို. ၿပန္ဆိုထားေသာ ေၿမာက္ပိုင္း သကၠတပိဋကတ္က်မ္းမ်ား၌ ထင္ရွား၏။ ထိုက်မ္းမ်ား၌ ထိုက်မ္းမ်ား၌ အထက္ပါဝတၳဳပါရွိေသာေဒသနာမူကြဲငါးခုကို ေတြ.ရေပရာ ထိုေဒသနာအားလံုး၌ ဗုဒၶက ရဟန္းတို.အား မိမိတို.ဘာသာစကားၿဖင္. တရားေတာ္ကိုသင္ၾကားရန္ခြင္.ၿပဳေၾကာင္း ေဖာ္ၿပထား၏။
ပိဋကတ္က်မ္းတစ္ေစာင္၌မူ ဘုရားရွင္က “ငါ၏တရားကို သကၠတဘာသာၿဖင္. ေဟာေၿပာၿပဳစုမွ မွန္္လိမ္.မည္ဟု မယူဆၾကႏွင္.။ လိုရင္းအဓိပၸာယ္ကို မွန္ကန္စြာေဖာ္ၿပမႈသည္သာလ်င္ပဓာနၿဖစ္သည္။
ထုိ.ေၾကာင္. လူတို.နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္မည္သည္.ဘာသာစကားႏွင္.မဆို ေဟာေၿပာႏိုင္သည္” ဟုမိန္.ေတာ္မူေၾကာင္းၿပဆိုထား၏။(Chi Hsien Lin: The Language Problem of Primitive Buddhism-J.B.R.S June,1960.)
သကၠတဘာသာစကားသည္ ၿဗာဟၼဏတို.၏ ဘာသာစကားၿဖစ္၍ ၿဗဟၼဏမ်ိဴးရဟန္းညီေနာင္က ဗုဒၶတရားကို မိမိတို.ဘာသာစကားၿဖင္. ေဆာင္လိုၾကၿခင္းမွာ မထူးဆန္းေခ်။ သို.ရာတြင္ ဗုဒၶ၏ အလိုဆႏၵသည္ကား မိမိ၏တရားကို ၿဖန္.ခ်ည္ရာ၌ လူအမ်ားသံုး ဘာသာစကားၿဖင္.သာ ေဟာေၿပာရမည္ဟုစည္းကမ္းမသတ္မွတ္ဘဲ အေၿခအေနအရ ဘာသာစကားအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုသံုးစြဲရန္ၿဖစ္၏။ စင္စစ္ ေရွးအိႏၵိယၿပည္၌ ဗုဒၶဝါဒၿပန္.ပြားမႈသည္ ဗုဒၶႏွင္. တပည္.ရဟန္းတို.က တရားနာပရိသတ္၏ ေဒသႏၱရ ဘာသာစကားကိုသံုးစဲြၿခင္းေၾကာင္.ၿဖစ္တန္ရာ၏။ ထုိ.အၿပင္အစစအရာရာ အစြဲဥပါဒါန္ကင္းေသာ ဗုဒၶသည္ အသို.လ်ွင္မာဂဓဘာသာ၌ အစြဲဥပါဒါန္ ရွိႏုိင္ပါမည္နည္း။
သို.ၿဖစ္၍ အိႏၵိယပညာရွင္တစ္ဦးက “ဓမၼေဒသနာကို မာဂဓဘာသာၿဖင္.သာေဆာင္ရမည္။ အၿခားဘာသာစကားမ်ားမွာ မိစာၦဒိဌိဘာသာစကားမ်ားၿဖစ္သည္ဆိုေသာ စကားမွာ ဗုဒၶ၏ သမၼာဒိဌိဝါဒ၊ ဝိဘဇၨဝါဒႏွင္.ဆန္.က်င္၍ ယုတိၱကင္းမဲ.ေသာစကားၿဖစ္၏။ ဗုဒၶ၏စကားမၿဖစ္ႏုိင္ေခ် ” ဟုေရးသားခဲ.၏။
(B.C.Law: A History of Pali Literature- Introduction,pp.xii-xiii)
ဥေရာပ ပညာရွင္တို.၏အဆိုအားၿဖင္. မာဂဓဘာသာစကား သည္ ပါဠိစကားႏွင္. တၿခားစီၿဖစ္၍ ရွင္ဗုဒၶေဃာသကမူ ယင္းတို.ကို ဘာသာစကားတစ္မ်ိဳးတည္း ၿဖစ္သည္ဟုမွတ္ယူရန္ရွိ၏။ မည္သို.ၿဖစ္ေစ ၿမန္မာဗုဒၶဝါဒီတို.သည္ အရွင္ဗုဒၶေဃာသ၏ စကားႏွင္.အညီဗုဒၶေဒသနာမ်ားကို ပါဠိဘာသာၿဖင္.မူလအတိုင္း ထားရွိသင္.သည္ဟု စြဲမွတ္ထားေသာေၾကာင္. ေရွးကပိဋကတ္ကို ၿမန္မာဘာသာသို. လံုးဝမၿပန္ဆို ခဲ.ၿခင္းၿဖစ္တန္ရာ၏။
ထို.ေၾကာင္. ဗုဒၶဝါဒီတို.သည္ ေရွးအဌကထာ ဆရာတို.၏ က်မ္းမ်ားႏွင္. ယခုေခတ္ ဗုဒၶစာေပပညာရွင္တို.၏ စာအုပ္မ်ားကို ဖတ္ရႈေလ.လာသင္.သည္ မွန္ေသာ္လည္း သူတို.၏ေရးသားခ်က္မ်ားကို ဆင္ၿခင္သံုးသပ္ၿပီးမွလက္ခံသင္.၏။ ပိုမိုအေရးၾကီးသည္ကား ဗုဒၶတရားကို ေကာင္းစြာသိရွိနားလည္ရန္ မူလပင္မ ပိဋကတ္စာေပကို ဖတ္ရႈေလ.လာရေပလိမ္.မည္။
ယခုအခါ ၿမန္မာ၊သို.မဟုတ္ အဂၤလိပ္ဘာသာသို. ၿပန္ဆိုထားေသာ ေထရဝါဒ ပိဋကတ္စာေပမ်ားကို ကြ်ႏု္ပ္တို. ဖတ္ရႈေလ.လာခြင္.ရေပၿပီ။ သို.ရာတြင္ ပိဋကတ္စာေပသည္ က်ယ္ဝန္း၍ ႏွံ.ႏွံ.စပ္စပ္ဖတ္ရႈရန္မလြယ္ေခ်။ သို.ၿဖစ္၍ ပိဋကတ္သံုးပံုကို အစအဆံုး မေလ.လာဘဲ အခ်ိဳ.ေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ေလ.လာၿခင္းၿဖင္. ဗုဒၶဓမၼကို ေၿခေၿခၿမစ္ၿမစ္ သိရွိနားလည္ႏုိင္ပါမည္ေလာ။ နားလည္ႏုိင္မည္ဆိုပါက ပထမဦးစြာ ေလ.လာအပ္ေသာအပုိင္းသည္ မည္သည္.အပိုင္း ၿဖစ္ပါသနည္းဟု စူးစမ္းရန္ လိုအပ္ေပသည္။
ၿမန္မာႏိုင္ငံ၌ အဘိဓမၼာပိဋကတ္သည္ ဗုဒၶဝါဒီတို. ၏ အထူးအေလးဂရုၿပဳၿခင္းကိုခံရ၏။ အဘိဓမၼာက်မ္းမ်ား၌ ဗုဒၶဓမၼ၏ အဆီအႏွစ္ အမ်ားဆံုးပါရွိသည္ဟု ယံုၾကည္ၾက၏။ ဥေရာပႏွင္. အေမရိကန္ႏုိင္ငံမ်ား၌မူ သုတၱန္ပိဋကတ္ကို ဦးစားေပး၍ ေလ.လာၾက၏။ နီကာယ္ငါးက်မ္း၌ ဗုဒၶေဟာေသာ အေၿခခံတရားအားလံုးကို ေတြ.ရွိႏိုင္သည္ ဟုယူဆၾက၏။ ၿမန္မာႏုိင္င၏ံ ပရိယတၱိ စာၿပန္ပြဲမ်ား၌ အဘိဓမၼာကို ေရးေပး၍ အေနာက္ႏုိင္ငံဗုဒၶက်မ္းစာအုပ္မ်ားမွာ နိကာယ္က်မ္းမ်ားကို မွီၿငမ္းၿပဳ၍ ေရးသားထားေသာ စာအုပ္မ်ားၿဖစ္၏။
မည္သည္.ပိဋကတ္က ဗုဒၶၶၶ ဓမၼကို ပိုမိုေဖာ္ညြန္းသည္။ သို.မဟုတ္ ဗုဒၶတရား အစစ္အမွန္ႏွင္. ပိုမိုနီးစပ္သည္။ ဗုဒၶတရားေလ.လာရာ၌ မည္.သည္.က်မ္းစာက ပိုမိုအေရးပါသည္ကို သိရွိရန္ ေရွးဦးစြာ ပါဠိပိဋကတ္ စာေပ၏သမိုင္းကို ေလ.လာရေပမည္။ ပိဋကတ္စာေပ၏ ယခုအေၿခသို. မည္သို.ေရာက္ရွိလာသည္။ ဗုဒၶလက္ထက္က မည္သည္.အေၿခအေန၌ ရွိသည္။ ဗုဒၶပရိဗၺာန္ၿပဳၿပီး ေနာက္ကာလ၌ မည္သို.ေၿပာင္းလဲလာသည္။ သကၠတပိဋကတ္စာေပႏွင္.မည္သို.ကြဲလဲြသည္။ အေရွ.တိုင္းေရွးေဟာင္းဘာသာ စာေပအယူဝါဒမ်ားကိုေလ.လာေသာ အေနာက္ႏုိင္ငံပညာရွင္တို.၏ သုေတသနၿပဳခ်က္မ်ားအရ မည္သို.သိရသည္ စသည္တို.ကို စူးစမ္းေလ.လာရေပမည္။
ဤသို.ဝါဒစြဲ၊ ပုဂၢိဳလ္စဲြမရွိဘဲ ပိဋကတ္သမိုင္း၊ပိဋကတ္စာေပကို ေစ.ငုေသခ်ာစြာ ေလ.လာ၍ဆင္ၿခင္သံုးသပ္ၿခင္းၿဖင္.ရရွိအပ္ေသာ ဗုဒၶဓမၼသည္ မိရိုးဖလာ ဗုဒၶဝါဒထက္ အဆင္.အတန္း ပိုမိုၿမင္.မားေပလိမ္.မည္။ အေၿခခံခိုင္မာေသာေၾကာင္. ဧဟိပႆိေကာ ဟူေသာ ဂုဏ္ေတာ္ႏွင္.အညီ ေဝဖန္ဆန္းစစ္မႈကို ခံႏုိင္ေသာ ဗုဒၶဓမၼၿဖစ္ေပလိမ္.မည္။
ၪီး ေအး ေမာင္
ဗုဒၶႏွင္. ဗုဒၶ ၀ါ ဒ
အခန္း (၁)
ဗုဒၶႏွင္. စၪ္း စား ေ၀ ဖန္ မွဳ
ၿမန္ မာ ႏိုင္ ငံ သည္ ဗုဒၶ ဘာ သာ ထြန္း ကား ေသာ ႏုိင္ ငံ ၿဖစ္ ၍ ၿမန္မာ တို. သည္ အမ်ား အား ၿဖင္. ဗုဒၶဘာ သာ ကို ယံု ၾကည္ ၾက၏။ ဤသုိ. ယံု ၾကည္ ၾက ၿခင္း မွာ ပဓာနအားၿဖင္. မ်ိဳး ရိုး စၪ္ ဆက္ဗုဒၶ၀ါ ဒီ မ်ားၿဖစ္ခဲ.ၾကေသာေၾကာင္.ၿဖစ္၏။တနည္းဆိုေသာ္ၿမန္မာတို.သည္ကမာၻေပၚရွိ အၿခားဘာသာ၀င္မ်ားနည္း တူ မိရုိးဖလာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ၿဖစ္ၾက၏။ ဗုဒၶ၀ါဒကို မိဘမ်ားက ယံုၾကည္ေသာေၾကာင္.မဟုတ္ဘဲ ပညာဉာဏ္ၿဖင္. ဆင္ ၿခင္သံုးသပ္ၿပီးမွ လက္ ခံ ယံုၾကည္ေသာ ၿမန္မာ ဗုဒၶ၀ါဒီတို. မွာ. အလြန္ နည္းပါး လွေၾကာင္း ယံုမွား ဖြယ္ ရာ မရွိေခ်။
သို.ရာတြင္ ကမာၻ.ဘာသာ အယူ၀ါဒမ်ား တြင္ မည္သည္. ဘာသာ၀ါဒ သည္ စၪ္းစားေ၀ဖန္ မွဳ ကိုအမ်ားဆံုးအားေပးပါသနည္း။ မည္သည္.ဘာသာတရားသည္ လူတို.အား အစစအရာရာကို စၪ္းစားဆင္ၿခင္ၿပီးမွ လက္ခံယံုၾကည္ရန္ အေလးအနက္ေဟာၾကားခဲ.ပါသနည္းဟု ေမးပါက ဗုဒၶဝါဒကို ကြ်ႏု္ပ္တို.ညြန္ၿပရေပလိမ္.မည္။
ဗုဒၶဝါဒသည္ ‘ပစၥတၲံ ေဝဒိတေဗာၻ ‘ ဟူေသာ တရားေတာ္၏ ဂုဏ္ႏွင္.အညီ မိမိပညာဉာဏ္ၿဖင္.သိၿမင္နားလည္ၿပီးမွ လက္ခံယံုၾကည္ရမည္. ဝါဒၿဖစ္၏။ အဂုၤတၱရနိကာယ္၌ ဗုဒၶသည္ ကာလာမအမ်ိဳးသားတုိ.အားအၾကင္စကားသည္ေရွးအစၪ္အလာစကားၿဖစ္ေသာေၾကာင္.ေသာ္လည္း ေကာင္း၊ မိမိတို. ၾကည္ညိဳေလးစားေသာ ဆရာရဟန္းပုဏၰားတို.၏ စကားၿဖစ္ေသာေၾကာင္.လည္းေကာင္း
ထိုစကားကို မ်က္စိမွိတ္လက္ခံၿခင္းမၿပဳဘဲ အေကာင္းအဆိုးအေၾကာင္းအက်ိဳးကို ေဝဖန္ဆန္းစစ္ၿပီးမွ လက္ခံယံုၾကည္ၾကရန္ ေဟာေတာ္မူ၏။ ဘဒၵိယမင္းသားအား လည္း ထိုနည္းအတူေဟာေတာ္မူ၏ (အဂုၤတၱရနိကာယ္ စတုကၠနိပါတ္ ဘဒၵိယလိစၧဝီသုတ္ )။ စင္စစ္ ဗုဒၶသည္ တပည္.ရဟန္းတို.က မိမိအား ၾကည္ညိဳေသာေၾကာင္. မိမိတရားကို လက္ခံယံုၾကည္ၿခင္း ကိုမလိုလားေခ်။ “ရဟန္းတို. သင္တို.သည္ ငါဘုရားကို ၾကည္ညိဳေလးစားသၿဖင္.ငါ၏ တရားကို လက္ခံယံုၾကည္ၿခင္းသည္ မသင္.။ သင္တို.သည္ ကိုယ္တိုင္ဉာဏ္ၿဖင္. ထိုးထြင္းသိၿမင္ေသာ တရားကိုသာလ်ွင္ ယံုၾကည္ၾကသည္ မဟုတ္ေလာ။” (မဇၩိမနိကာယ္၊ မဟာတဏွာသခၤယသုတ္)
ထို.ေၾကာင္. ဗုဒၶသည္ မိမိ၏ သာသနာသို. အၿခားဘာသာဝါဒီမ်ား အလ်င္စလိုကူးေၿပာင္းၿခင္းကို အားေပးေတာ္မမူေခ်။ ဝိနယပိဋကတ္ မဟာဝဂ္၌ တိတိၳၿဖစ္ဖူးေသာသူသည္ ရဟန္းၿပဳလုိပါက ေလးလတိတိ ဆိုင္းငံ.ရမည္ဟု ဆိုထား၏။ ဥပါလိသူၾကြယ္ ႏွင္. သီဟစစ္သူၾကီးတို.သည္ ဘုရားရွင္၏ တရားကို အလြန္ႏွစ္သက္သၿဖင္. နိဂဏၭ အယူကိုစြန္.၍ အသက္ထက္ဆံုး ဥပါသကာ အၿဖစ္ မွတ္ယူရန္ေလ်ွာက္ထားေသာအခါ ဘုရားရွင္သည္သူတို.အား ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားဆင္ၿခင္ၿပီးမွ မိမိ၏ တရားကို သက္ဝင္ယံုၾကည္ရန္ သတိေပးေတာ္မူ၏။ (မဇၩမနိကာယ္ဥပါလသုတ္ႏွင္. ဝိနယပိဋကတ္ မဟာဝဂ္)
ဗုဒၶ၏ အလုိအားၿဖင္. ဗုဒၶတရားကုိ ကိုယ္တိုင္ၾကားသိရေသာသူသည္ပင္ ဆင္ၿခင္သံုးသပ္ၿပီးမွ လက္ခံယံုၾကည္သင္.သည္ဆို ပါက အရွင္အာနႏၵာ၊ အရွင္ကႆပ စေသာ တပည္.သာဝကမ်ားထံမွ တစ္ဆင္.ၾကားသိရေသာ ဗုဒၶေဒသနာမ်ား ကိုသာ၍ေဝဖန္ စိစစ္ရန္လိုေပလိမ္.မည္။ မ်ားစြာေသာ ဗုဒၶေဒသနာမ်ားသည္ အရွင္အာနႏၵာထံမွၾကားသိရေသာ ေဒသနာမ်ားၿဖစ္၏။ သို.ရာတြင္ အရွင္အာနႏၵာကိုယ္တိုင္က “တစ္ဆင္.ၾကားကို မွီေသာ၊ တစ္ဆင္.ၾကားကို ယံုၾကည္ေသာအားၿဖင္. က်င္.ေသာဆရာအားေကာင္းစြာၾကားၿခင္းသည္ၿဖစ္၏။ မေကာင္းသၿဖင္.ၾကားၿခင္းသည္လည္းၿဖစ္၏။ ၾကားသည္မွတပါးေသာ အၿခင္းအရာအားလည္း ၿဖစ္၏ ဟု မိန္.ဆိုဖူုး၏ (မဇၩမနိကာယ္ သႏၵကသုတ္)။
“ရဟန္းတို.၊ ဤတရားတို.ကို ယံုၾကည္ၿခင္း၊ ႏွစ္သက္ၿခင္း တစ္ဆင္.စကားၾကားၿခင္း၊ ၾကံစည္ၿခင္းၿဖင္.သိအပ္သည္ မဟုတ္။ ပညာၿဖင္.ေတြ.ၿမင္၍ သိအပ္ကုန္သည္သာ ၿဖစ္၏။”
(သဠာယတနသံယုတ္၊ ပရိယာယသုတ္)
ဗုဒၶဓမၼသည္ သိမ္ေမြ.နက္နဲေသာေၾကာင္. ပညာဉာဏ္ၿဖင္.ေလ.လာၿခင္းမၿပဳပါက မိမိရရသိရိွနားလည္ရန္ ခဲယဥ္း၏။ နားလည္ရန္ခဲယဥ္းသၿဖင္. ဗုဒၶတရားကို မွားယြင္းစြာခံယူထားပါက ေၿမြကုိ မဆင္ၿခင္ဘဲ ဖမ္းေသာသူကဲ.သို. အက်ိဳးယုတ္ေပလိမ္.မည္ (မဇၩမနိကာယ္ ၊ အလာဂဒူပမသုတ္)။
ဤေနရာ၌ ပိဋကတ္စာေပကို ႏွံ.ႏွံ.စပ္စပ္ဖတ္ရႈေလ.လာမႈႏွင္.ဆင္ၿခင္သံုးသပ္မႈ နည္းပါးေသာေၾကာင္. ယံုမွားဖြယ္ရာၿဖစ္ေနေသာ ၿမန္မာတို.၏ အစဥ္အလာ ဘာသာေရး ယံုၾကည္ခ်က္တစ္ခုႏွင္. ဓေလ.ထုံးစံတစ္ခုကို ေဖာ္ၿပပါအံ.။
ဗုဒၶသည္ကဆုန္လၿပည္.ေန.၌ ပရိနိဗၺာန္ ၿပဳေတာ္မူသည္ဟု ၿမန္မာဗုဒၶဝါဒီတို.ယံုၾကည္ၾက၏။ အေထာက္အထားမွာ ဇိနတၴပကာသနီက်မ္း ႏွင္. အၿခားဗုဒၶဝင္က်မ္းမ်ားၿဖစ္၏။ သို.ရာတြင္ ဗုဒၶဝင္က်မ္းၿပဳဆရာတို. မွီၿငမ္းၿပဳေသာ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္၌မူ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္ၿပဳေသာေန. အမည္ကုိ ေဖာ္ၿပမထားေခ်။ စင္စစ္ ပိဋကတ္စာေပ၌ ဗုဒၶ၏ ဘဝၿဖစ္စဥ္မ်ားႏွင္. စပ္လ်င္း၍ ခု, ႏွစ္ , လ , ရက္မ်ား လံုးဝၿပဆိုထားၿခင္းမရွိေခ်။
မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္ အဆိုအားၿဖင္. ဗုဒၶသည္ ရာဇၿဂိဳဟ္ၿပည္အနီး ေဝဠဳဝရြာ၌ ေနာက္ဆံုးအၾကိမ္ ဝါဆိုေတာ္မူ၏ ။ ထို.ေနာက္ေဝသာလီၿပည္အနီး စာပါလေစတီအရပ္၌ မာရ္နတ္အား ငါဘုရားသည္ ယေန.မွ ေနာက္သံုးလ လြန္ေၿမာက္ေသာေန.၌ ပရိနိဗၺာန္ ၿပဳမည္ဟု မိန္.ၾကား၏။ ထုိသို.မိန္.ၾကားေသာအခ်ိန္မွာ ဝါဆိုေနစဥ္ သို.မဟုတ္ ဝါမွအထတြင ္ၿဖစ္ေပလိမ္.မည္။
ၿမန္မာဗုဒၶဝါဒီ တို.ဆင္ၿခင္သံုးသပ္သင္.ေသာ ဘာသာေရဓေလ.ထံုးစံတစ္ခုမွာ ကေလးသူငယ္မ်ားကိုရွင္ၿပဳေသာ ထံုးစံၿဖစ္၏။ ၿမန္မာတို.သည္ မိ္မိတို.၏သားသမီးမ်ားကို အသက္ အရြယ္ငယ္ရြယ္စဥ္ ရွင္ၿပဳေလ.ရွိၾက၏။ ဝိနည္းပိဋကတ္၌ ဗုဒၶသည္ ရဟန္းတို.အား အသက္တစ္ဆယ္.ငါးႏွစ္ မၿပည္.ေသးေသာသူငယ္အား ရွင္မၿပဳအပ္၊ရွင္ၿပဳေသာ ရဟန္းအား ဒုကၠဋ္အာပတ္သင္.ေစဟု ပညတ္ေတာ္မူ၏။
ဤပညတ္ေတာ္မူခ်က္မွာ ေလ်ာ္ကန္သင္.ၿမတ္လွေပ၏။ ရွင္သာမေဏအၿဖစ္သည္ တတ္သိလိမၼာေသာ အရြယ္သို. ေရာက္ရွိၿပီးၿဖစ္သည္. သူငယ္မ်ားအဖို.သာလ်င္ အက်ိဳးရွိ၏။ ယခုကာလ၌ မိဘမ်ားကရွင္ၿပဳေသာ သူငယ္မ်ားမွာ အမ်ားအားၿဖင္. အသက္ငယ္ရြယ္ ဉာဏ္ႏုနယ္ေသးေသာ သူမ်ားၿဖစ္ရကား ဘာသာေရးဘက္၌ တစ္စံုတစ္ရာ ထူးၿခားေၿပာင္းလဲၿခင္း မရွိေခ်။ သို.ၿဖစ္၍ ယခုခတ္လူငယ္မ်ား သည္အားလံုးလိုလို ရွင္သာမေဏ ၿဖစ္ခဲ.ဖူးၾကပါလ်က္ ဘာသာေရးအသိတရား ေခါင္း ပါးေနၾက၏။ မိဘမ်ားသည္ မိမိတို.ၿပဳေသာ ေကာင္းမႈအတြက္ ႏွစ္သိမ္.ေက်နပ္ၾကေပလိမ္.မည္။ သို.ရာတြင္ကေလးကို ရွင္ၿပဳခ်င္းသည္ မိဘမ်ား၏ေက်နပ္မႈ၊ ကုသိုလ္ရမႈအတြက္ၿဖစ္ပါသေလာ။ ကေလး၏ အက်ိဳးစီးပြား၊ သာသနာေတာ္၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ၿဖစ္သင္.သည္ မဟုတ္ပါေလာဟု ေမးဖြယ္ရွိ၏။
ထို.ေၾကာင္.ဥေရာပတိုက္၌ ဘာသာတရားကိုအၾကြင္းမဲ.ယံု ၾကည္ေသာ၊ ေရွးအခါက ဘာသာတရားႏွင္. ဆန္.က်င္ဘက္စကားေၿပာေသာ သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ ႏွိပ္ကြပ္ၿခင္းခံၾကရ၏။ ဘာသာေရးအယူသီးမႈေၾကာင္. ဘာသာေရးစစ္ပြဲၾကီးမ်ား ၿဖစ္ပြားခဲ.၏။ ဗုဒၶဝါဒသမိုင္း၌ ဘာသာေရးစစ္ပြဲမ်ားမရွိဘဲ ဘာသာေရးစိတ္သေဘာထားၾကီးမႈအတြက္ အာေသာကမင္းကဲ.သို.ေသာ ကမာၻ.စံၿပပုဂၢိဳလ္မ်ားေပၚထြက္ခဲ.၏။ စင္စစ္ ဘာသာေရးစိတ္သေဘာထားၾကီးမႈသည္ ဗုဒၶအေလးအနက္ ေဟာခဲ.ေသာတရားၿဖစ္၏။ ”ရဟန္းတို.၊ သူတစ္ပါးတို.က ငါ၏အၿပစ္ကိုၿဖစ္ေစ ေၿပာၾကေသာေၾကာင္. သင္တို. အမ်က္ထြက္မည္၊ ႏွလံုးမသာမည္ ၿဖစ္မည္ဆိုလ်င္ သင္တို.အားသာ အႏၲရာယ္ၿဖစ္၏။ သင္တို.သည္ သူတစ္ပါးတို.၏ စကားေကာင္း စကားဆိုးကို သိႏုိင္ၾကမည္မဟုတ္။” (ဒီဃနိကာယ္၊ၿဗဟၼဇာလသုတ္)
အကယ္၍ က်ြႏု္ပ္တို. ခံယူထားေသာ ဗုဒၶဝါဒသည္ မွန္ကန္သည္ဟု စြဲစြဲၿမဲၿမဲ ယံုၾကည္ပါက သူတစ္ပါး၏ ေဝဖန္စိစစ္မႈကို ခံႏုိင္ရေပလိမ္.မည္။ ထိုသို.ခံႏုိင္ရည္ရွိရန္ ယံုၾကည္ခ်က္သည္ မိမိကိုယ္တိုင္ ေစ.ငုေသခ်ာစြာ ေလ.လာမႈ၊ လြပ္လပ္စြာ ဆင္ၿခင္သံုးသပ္မႈကို ပိတ္ပင္တားဆီးတတ္ေသာ အစြဲႏွစ္ခုကို သတိၿပဳသင္.၏။
ပထမအစဲြမွာ ဝါဒစဲြၿဖစ္၏။ အခ်ိဳ.လူတို.သည္ ဗုဒၶဝါဒကို ေလ.လာေသာအခါ မိမိတို.၏ မူလရွိရင္းစြဲ ဝါဒကို ပိဋကတ္က်မ္းဂန္မ်ားထဲ၌ ၿမင္ေနတတ္ၾက၏။ သို.ၿဖစ္၍ အခ်ိဳ. ကြန္ၿမဴနစ္မ်ားက ဗုဒၶဝါဒကို ရုပ္ဝါဒၿဖစ္သည္ဟု ေၿပာဆိုၾက၏။ အခ်ိဳ.ဗုဒၶဝါဒီတို.မွာမူ ဗုဒၶေဟာၾကားေသာ တရားမ်ားထဲမွ တစ္ခုတည္းေသာ တရား ဥပမာ အနတၱတရာ း၊ သို.မဟုတ္ ကမၼဝါဒကို အစဲြဥပါဒန္ ၿဖစ္ေနတတ္ၾက၏။
“ရဟန္းတို. ၊ သင္တို.သည္ ဤအယူသာမွန္၏။ အၿခားအယူအားလံုးသည္ အခ်ည္းႏွီးသာတည္း ဟုမစြဲမွတ္သင္.”။ ဤသည္မွာ ပိဋကတ္စာေပ၌ ထပ္တလဲလဲ ေတြ.ရေသာ ဗုဒၶ၏ သတိေပးခ်က္ၿဖစ္၍ ယင္းအေၾကာင္းကို ဆိုင္ရာေနာက္အခန္းမ်ား၌ အက်ယ္ေရးသားပါအံ.။ ထို္ိ္ိိဩဝါဒႏွင္.အညီ ဗုဒၶဓမၼကို ေလ.လာရာ၌ အသိအၿမင္အမ်ိဳးမ်ိဳးၿဖင္.ေဝဖန္ေရးသားထားေသာ ဗုဒၶက်မ္းစာအုပ္မ်ားကို ဖတ္ရႈသင္.၏။
အခ်ိဳ.စာအုပ္မ်ားကို မိမိယံုၾကည္ခ်က္ႏွင္. ဆန္.က်င္သည္ဆိုၿပီး ပစ္ပယ္မထားသင္.ေခ်။
သို.ရာတြင္ မည္သို.ေသာ စာေပက်မ္းဂန္ပင္ၿဖစ္ေစ ေရးသားေသာပုဂၢိဳလ္၏ အသိပညာၾကြယ္ဝမႈ၊ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားမႈ စသည္တို.ကို အေၾကာင္းၿပဳ၍ ပုဂၢိဳလ္စဲြသက္သက္ၿဖင္.မေလ.လာသင္.ေခ်။ ဤပုဂၢိဳလ္စြဲသည္ စဥ္းစားဆင္ၿခင္ဉာဏ္ကို ပိတ္ဖံုးတတ္ေသာ ဒုတိယအစြဲ ၿဖစ္၏။ မိမိအား ၾကည္ညိဳမႈသက္သက္ၿဖင္. မိမိ၏တရားကို လက္ခံၿခင္းမၿပဳရန္ မိန္.ၾကားေသာ ဗုဒၶစကားအရ ဗုဒၶဓမၼသည္ ပုဂၢိဳလ္စဲြႏွင္. မည္မွ်ဆန္.က်င္ေၾကာင္းထင္ရွား၏။ သို.ၿဖစ္ေစကာမူ ဗုဒၶဝါဒီတို.သည္ အမ်ားအားၿဖင္. အရွင္ဗုဒၶေဃာသစေသာ အဌကထာ ဆရာမ်ား၏ စကားကို မဆင္ၿခင္ဘဲ အၾကြင္းမဲ. လက္ခံယံုၾကည္တတ္ၾက၏။ ဤေနရာ၌ က်ြႏု္ပ္တို. ေဝဖန္ဆန္းစစ္ရန္လိုေသာ အရွင္ဗုဒၶေဃာသာ၏ စကားတစ္ရပ္ကို ေဖာ္ၿပအံ.။
အခါတစ္ပါး၌ ၿဗဟၼာဏအမ်ိဳးသား ရဟန္းညီေနာင္ႏွစ္ဦးသည္ ဗုဒၶအား “အရွင္ဘုရား ယခုအခါ ရဟန္းတို.သည္ အမည္အႏြယ္ ဇာတ္အမ်ိဳးမ်ိဴး ရွိ၍ မိမိတို.ဘာသာၿဖင္. ၿမတ္စြာဘုရား၏ စကားကုိဖ်က္ဆီးပါကုန္၏။ သို.ၿဖစ္၍ က်ြႏု္ပ္တို.သည္ ၿမတ္စြာဘုရား၏ စကားကို သကၠတဘာသာၿဖင္. တင္ပါကုန္အံ.” ဟုေလ်ွာက္ထား၏။ ထိုအခါ ဗုဒၶသည္ ထိုရဟန္းတို.အား ကဲ.ရဲ.ေတာ္မူၿပီးလ်င္ “ရဟန္းတို. ၊ ငါဘုရား၏ စကားကို သကၠတဘာသာၿဖင္. မတင္အပ္၊ တင္ေသာရဟန္းအား ဒုကၠဋ္အာပတ္သင္။ရဟန္းတို.ငါဘုရား၏စကားကို မိမိဘာသာၿဖင္. သင္ယူၿခင္းငွာ ခြင္.ၿပဳ၏” ဟုမိန္.ေတာ္မူ၏။(ဝိနည္းပိဋကတ္၊ စူဠဝဂ္၊ ခုဒၵကခႏၶက)
အရွင္ဗုဒၶေဃာသသည္ ဝိနည္းပါဠိေတာ္လာ “သကာယနိရုတၱိယာ” ပါဌ္ကို မိမိတို.ဘာသာၿဖင္.ဟု မၿပန္ဆိုဘဲ “ၿမတ္စြာဘုရား၏ မာဂဓဘာသာစကား” ဟူ၍ ဖြင္.ဆိုခဲ.၏။ ဤၿပန္ဆိုခ်က္လြဲမွားေၾကာင္း တရုတ္ဘာသာသို. ၿပန္ဆိုထားေသာ ေၿမာက္ပိုင္း သကၠတပိဋကတ္က်မ္းမ်ား၌ ထင္ရွား၏။ ထိုက်မ္းမ်ား၌ ထိုက်မ္းမ်ား၌ အထက္ပါဝတၳဳပါရွိေသာေဒသနာမူကြဲငါးခုကို ေတြ.ရေပရာ ထိုေဒသနာအားလံုး၌ ဗုဒၶက ရဟန္းတို.အား မိမိတို.ဘာသာစကားၿဖင္. တရားေတာ္ကိုသင္ၾကားရန္ခြင္.ၿပဳေၾကာင္း ေဖာ္ၿပထား၏။
ပိဋကတ္က်မ္းတစ္ေစာင္၌မူ ဘုရားရွင္က “ငါ၏တရားကို သကၠတဘာသာၿဖင္. ေဟာေၿပာၿပဳစုမွ မွန္္လိမ္.မည္ဟု မယူဆၾကႏွင္.။ လိုရင္းအဓိပၸာယ္ကို မွန္ကန္စြာေဖာ္ၿပမႈသည္သာလ်င္ပဓာနၿဖစ္သည္။
ထုိ.ေၾကာင္. လူတို.နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္မည္သည္.ဘာသာစကားႏွင္.မဆို ေဟာေၿပာႏိုင္သည္” ဟုမိန္.ေတာ္မူေၾကာင္းၿပဆိုထား၏။(Chi Hsien Lin: The Language Problem of Primitive Buddhism-J.B.R.S June,1960.)
သကၠတဘာသာစကားသည္ ၿဗာဟၼဏတို.၏ ဘာသာစကားၿဖစ္၍ ၿဗဟၼဏမ်ိဴးရဟန္းညီေနာင္က ဗုဒၶတရားကို မိမိတို.ဘာသာစကားၿဖင္. ေဆာင္လိုၾကၿခင္းမွာ မထူးဆန္းေခ်။ သို.ရာတြင္ ဗုဒၶ၏ အလိုဆႏၵသည္ကား မိမိ၏တရားကို ၿဖန္.ခ်ည္ရာ၌ လူအမ်ားသံုး ဘာသာစကားၿဖင္.သာ ေဟာေၿပာရမည္ဟုစည္းကမ္းမသတ္မွတ္ဘဲ အေၿခအေနအရ ဘာသာစကားအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုသံုးစြဲရန္ၿဖစ္၏။ စင္စစ္ ေရွးအိႏၵိယၿပည္၌ ဗုဒၶဝါဒၿပန္.ပြားမႈသည္ ဗုဒၶႏွင္. တပည္.ရဟန္းတို.က တရားနာပရိသတ္၏ ေဒသႏၱရ ဘာသာစကားကိုသံုးစဲြၿခင္းေၾကာင္.ၿဖစ္တန္ရာ၏။ ထုိ.အၿပင္အစစအရာရာ အစြဲဥပါဒါန္ကင္းေသာ ဗုဒၶသည္ အသို.လ်ွင္မာဂဓဘာသာ၌ အစြဲဥပါဒါန္ ရွိႏုိင္ပါမည္နည္း။
သို.ၿဖစ္၍ အိႏၵိယပညာရွင္တစ္ဦးက “ဓမၼေဒသနာကို မာဂဓဘာသာၿဖင္.သာေဆာင္ရမည္။ အၿခားဘာသာစကားမ်ားမွာ မိစာၦဒိဌိဘာသာစကားမ်ားၿဖစ္သည္ဆိုေသာ စကားမွာ ဗုဒၶ၏ သမၼာဒိဌိဝါဒ၊ ဝိဘဇၨဝါဒႏွင္.ဆန္.က်င္၍ ယုတိၱကင္းမဲ.ေသာစကားၿဖစ္၏။ ဗုဒၶ၏စကားမၿဖစ္ႏုိင္ေခ် ” ဟုေရးသားခဲ.၏။
(B.C.Law: A History of Pali Literature- Introduction,pp.xii-xiii)
ဥေရာပ ပညာရွင္တို.၏အဆိုအားၿဖင္. မာဂဓဘာသာစကား သည္ ပါဠိစကားႏွင္. တၿခားစီၿဖစ္၍ ရွင္ဗုဒၶေဃာသကမူ ယင္းတို.ကို ဘာသာစကားတစ္မ်ိဳးတည္း ၿဖစ္သည္ဟုမွတ္ယူရန္ရွိ၏။ မည္သို.ၿဖစ္ေစ ၿမန္မာဗုဒၶဝါဒီတို.သည္ အရွင္ဗုဒၶေဃာသ၏ စကားႏွင္.အညီဗုဒၶေဒသနာမ်ားကို ပါဠိဘာသာၿဖင္.မူလအတိုင္း ထားရွိသင္.သည္ဟု စြဲမွတ္ထားေသာေၾကာင္. ေရွးကပိဋကတ္ကို ၿမန္မာဘာသာသို. လံုးဝမၿပန္ဆို ခဲ.ၿခင္းၿဖစ္တန္ရာ၏။
ထို.ေၾကာင္. ဗုဒၶဝါဒီတို.သည္ ေရွးအဌကထာ ဆရာတို.၏ က်မ္းမ်ားႏွင္. ယခုေခတ္ ဗုဒၶစာေပပညာရွင္တို.၏ စာအုပ္မ်ားကို ဖတ္ရႈေလ.လာသင္.သည္ မွန္ေသာ္လည္း သူတို.၏ေရးသားခ်က္မ်ားကို ဆင္ၿခင္သံုးသပ္ၿပီးမွလက္ခံသင္.၏။ ပိုမိုအေရးၾကီးသည္ကား ဗုဒၶတရားကို ေကာင္းစြာသိရွိနားလည္ရန္ မူလပင္မ ပိဋကတ္စာေပကို ဖတ္ရႈေလ.လာရေပလိမ္.မည္။
ယခုအခါ ၿမန္မာ၊သို.မဟုတ္ အဂၤလိပ္ဘာသာသို. ၿပန္ဆိုထားေသာ ေထရဝါဒ ပိဋကတ္စာေပမ်ားကို ကြ်ႏု္ပ္တို. ဖတ္ရႈေလ.လာခြင္.ရေပၿပီ။ သို.ရာတြင္ ပိဋကတ္စာေပသည္ က်ယ္ဝန္း၍ ႏွံ.ႏွံ.စပ္စပ္ဖတ္ရႈရန္မလြယ္ေခ်။ သို.ၿဖစ္၍ ပိဋကတ္သံုးပံုကို အစအဆံုး မေလ.လာဘဲ အခ်ိဳ.ေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ေလ.လာၿခင္းၿဖင္. ဗုဒၶဓမၼကို ေၿခေၿခၿမစ္ၿမစ္ သိရွိနားလည္ႏုိင္ပါမည္ေလာ။ နားလည္ႏုိင္မည္ဆိုပါက ပထမဦးစြာ ေလ.လာအပ္ေသာအပုိင္းသည္ မည္သည္.အပိုင္း ၿဖစ္ပါသနည္းဟု စူးစမ္းရန္ လိုအပ္ေပသည္။
ၿမန္မာႏိုင္ငံ၌ အဘိဓမၼာပိဋကတ္သည္ ဗုဒၶဝါဒီတို. ၏ အထူးအေလးဂရုၿပဳၿခင္းကိုခံရ၏။ အဘိဓမၼာက်မ္းမ်ား၌ ဗုဒၶဓမၼ၏ အဆီအႏွစ္ အမ်ားဆံုးပါရွိသည္ဟု ယံုၾကည္ၾက၏။ ဥေရာပႏွင္. အေမရိကန္ႏုိင္ငံမ်ား၌မူ သုတၱန္ပိဋကတ္ကို ဦးစားေပး၍ ေလ.လာၾက၏။ နီကာယ္ငါးက်မ္း၌ ဗုဒၶေဟာေသာ အေၿခခံတရားအားလံုးကို ေတြ.ရွိႏိုင္သည္ ဟုယူဆၾက၏။ ၿမန္မာႏုိင္င၏ံ ပရိယတၱိ စာၿပန္ပြဲမ်ား၌ အဘိဓမၼာကို ေရးေပး၍ အေနာက္ႏုိင္ငံဗုဒၶက်မ္းစာအုပ္မ်ားမွာ နိကာယ္က်မ္းမ်ားကို မွီၿငမ္းၿပဳ၍ ေရးသားထားေသာ စာအုပ္မ်ားၿဖစ္၏။
မည္သည္.ပိဋကတ္က ဗုဒၶၶၶ ဓမၼကို ပိုမိုေဖာ္ညြန္းသည္။ သို.မဟုတ္ ဗုဒၶတရား အစစ္အမွန္ႏွင္. ပိုမိုနီးစပ္သည္။ ဗုဒၶတရားေလ.လာရာ၌ မည္.သည္.က်မ္းစာက ပိုမိုအေရးပါသည္ကို သိရွိရန္ ေရွးဦးစြာ ပါဠိပိဋကတ္ စာေပ၏သမိုင္းကို ေလ.လာရေပမည္။ ပိဋကတ္စာေပ၏ ယခုအေၿခသို. မည္သို.ေရာက္ရွိလာသည္။ ဗုဒၶလက္ထက္က မည္သည္.အေၿခအေန၌ ရွိသည္။ ဗုဒၶပရိဗၺာန္ၿပဳၿပီး ေနာက္ကာလ၌ မည္သို.ေၿပာင္းလဲလာသည္။ သကၠတပိဋကတ္စာေပႏွင္.မည္သို.ကြဲလဲြသည္။ အေရွ.တိုင္းေရွးေဟာင္းဘာသာ စာေပအယူဝါဒမ်ားကိုေလ.လာေသာ အေနာက္ႏုိင္ငံပညာရွင္တို.၏ သုေတသနၿပဳခ်က္မ်ားအရ မည္သို.သိရသည္ စသည္တို.ကို စူးစမ္းေလ.လာရေပမည္။
ဤသို.ဝါဒစြဲ၊ ပုဂၢိဳလ္စဲြမရွိဘဲ ပိဋကတ္သမိုင္း၊ပိဋကတ္စာေပကို ေစ.ငုေသခ်ာစြာ ေလ.လာ၍ဆင္ၿခင္သံုးသပ္ၿခင္းၿဖင္.ရရွိအပ္ေသာ ဗုဒၶဓမၼသည္ မိရိုးဖလာ ဗုဒၶဝါဒထက္ အဆင္.အတန္း ပိုမိုၿမင္.မားေပလိမ္.မည္။ အေၿခခံခိုင္မာေသာေၾကာင္. ဧဟိပႆိေကာ ဟူေသာ ဂုဏ္ေတာ္ႏွင္.အညီ ေဝဖန္ဆန္းစစ္မႈကို ခံႏုိင္ေသာ ဗုဒၶဓမၼၿဖစ္ေပလိမ္.မည္။
Saturday, October 3, 2009
ေအာင္ၿမင္ေရး နည္းလမ္းမ်ား
ေအာင္ျမင္ေရး နည္းလမ္း ၁၀ခုကို မွတ္ရလြယ္ေအာင္ အဂၤလိပ္လုိ စီ-ဆယ္လံုးလို႔ သတ္မွတ္ေပးထားပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့-
၁။ Construction = တည္ေဆာက္ျခင္း
၂။ Competence = အစြမ္းအစရိွျခင္း
၃။ Courage = သတၱိရိွျခင္း
၄။ Communication = ဆက္သြယ္မႈရိွျခင္း
၅။ Charm = ဆြဲေဆာင္မႈရိွျခင္း
၆။ Compassion = စာနာရိုင္းပင္းတတ္ျခင္း
၇။ Confidence = ယံုၾကည္မႈရိွျခင္း
၈။ Control = ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း
၉။ Commitment = ကတိတည္ျခင္း
၁၀။ Contentment = ေရာင့္ရဲမႈရိွျခင္း
ဒီကေန႔ ကာလ မွာေတာ့ အလုပ္ ထဲမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေန႔စဥ္ ဘ၀ မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေအာင္ျမင္ခ်င္ တယ္ဆိုရင္ ဒီပညတ္ခ်က္ ၁၀ခ်က္နဲ႔ ျပည့္စံုေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါဟာ ပံုေသနည္း တစ္ခုပါ။ ဘယ္လို ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ မ်ိဳးကို မဆို ဒီအခ်က္ေတြကို အသံုးခ်လို႔္ရပါတယ္။ လုပ္ငန္းတစ္ခုကို အစပ်ိဳးခ်င္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ မ်ိဳး အတူလက္တြဲမယ့္ အေဖာ္ တစ္ဦးရွာတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ အသက္ႀကီး ေနၿပီျဖစ္တဲ့ မိဘ ေတြကို ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ငန္း ဒါမွ မဟုတ္ ကေလးငယ္ ေတြကို ၾကည့္ရႈ႕ ေစာင့္ေရွာက္ ေရးက အစ အိုလံပစ္ အားကစား ပြဲေတာ္မွာ ေရႊတံဆိပ္ ရရိွေရး ရည္မွန္းခ်က္ မ်ိဳးအထိ အသံုး တည့္ပါတယ္။
၁။ တည္ေဆာင္ျခင္း
စီမံခ်က္ တစ္ခု တည္ေဆာက္ဖို႔ လုိပါတယ္။ ဘယ္ကို သြားမွာလဲ၊ ဘယ္လို ေရာက္ေအာင္ သြားမလဲ ဆိုတာ ကြက္ကြက္ ကြင္းကြင္း ျမင္ေန ရပါမယ္။ ဒီေတာ့ စီပြားေရး လုပ္ငန္း စီမံကိန္း တစ္ခု ဒါမွမဟုတ္ ပုဂၢိဳလ္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ ေတြ ေရးဆြဲ ေရးဟာ ပထမ အဆင့္ပါ။ သင္သြားခ်င္ တဲ့ေနရာကို ေရာက္ေအာင္ သေဘာထား ေတြ ေရြးခ်ယ္ဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ သင္လိုခ်င္ တာကို မရခဲ့ရင္ သေဘာထား ကို ျပင္ရပါ မယ္။ ဒါမွသာ သြားခ်င္တဲ့ ေနရာကို ေရာက္မွာပါ။
၂။ အစြမ္းအစ ရိွျခင္း
ငါေတာ့ ပန္းခ်ီ ဆရာ တစ္ေယာက္ ဒါမွ မဟုတ္ တီး၀ိုင္း အဆိုေတာ္ တစ္ေယာက္အျဖစ္ ဘယ္ေတာ့မွ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ဘူးလို႔ သံသယျဖစ္ခဲ့တယ္၊ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးမွာ အစြမ္းအစ မရိွဘူး။ ေလ့က်င့္ ေပးမႈက အေထာက္ အကူ ရႏုိင္ေပမယ့္ ဒီလို အႏုပညာ လုပ္ငန္း မ်ိဳးမွာေတာ့ ပါရမီ ရိွဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ ဒါက ထင္ရွားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ နယ္ပယ္ တစ္ခုမွာ ကၽြမ္းက်င္မႈ မရိွဘဲ အဲဒီ နယ္ပယ္မွာ ေအာင္ျမင္မႈ ရခ်င္တဲ့ လူေတြလည္း ေတြ႕ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အေျခခံ က်တဲ့ အစြမ္း အစ ေတြ မရိွခဲ့ ရင္ေတာ့ အျပင္း အထန္ ႀကိဳးပမ္းဖို႔ လိုပါ လိမ့္မယ္။ အခက္အခဲ အနည္းဆံုး နည္းလမ္း ဟာ ေလွ်ာက္လွမ္းရ လြယ္ကူ တာေပါ့။
စီးပြားေရး လုပ္ငန္း အသစ္ တစ္ခုအတြက္ စီမံခ်က္ တစ္ခု ေရးဆြဲ ရာမွာ သင္ဘာ ေတာ္သလဲ ဆိုတာ ခ်ေရး ထားပါ။ ဘာကို လုပ္ရတာ ေပ်ာ္တယ္ ဆိုတာ ကိုလည္း ခ်ေရး ထားပါ။ အဲဒီ လုပ္နည္း ေလးက ေစ်းကြက္ ထဲမွာ သင္ဖန္တီး ရယူႏိုင္တဲ့ ေနရာ တစ္ေနရာကို သတ္သတ္ မွတ္မွတ္ လုပ္ေပး ႏိုင္ပါတယ္။ သင္က စားဖိုမွဴး တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနရင္ ၿပီးေတာ့ ျပင္သစ္ ဘာသာ စကား သင္ခ်င္ေနတယ္ ဆိုမွေတာ့ ျပင္သစ္ ႏိုင္ငံသြားၿပီး ျပင္သစ္ အစား အစာ ေတြကို အထူးျပဳ ခ်က္ျပဳတ္ ေပေတာ့ေပါ့။
အသက္ေမြး ၀မ္းေၾကာင္းမႈ အားလံုးမွာ အဟန္႔ အတား ေတြကေတာ့ ရိွစၿမဲပါ။ အဲဒီ အခက္ အခဲက အစြမ္းအစ၊ ေလ့က်င့္မႈနဲ႔ အရည္အခ်င္း ပတ္၀န္းက်င္မွာ ပံုမွန္ အားျဖင့္ အခိုင္ အမာ အေျခစိုက္ၿပီး ရိွေန တတ္တယ္။ တကယ္လို႔ သင္ဟာ အကၽြမ္းက်င္ဆံုး ေနရာမွာ အလုပ္ လုပ္ရတာ ၿငီးေငြ႔ လာၿပီဆိုရင္ အဲဒီ အ၀န္းအ၀ိုင္း တြင္းမွာပဲ ပိုကၽြမ္းက်င္တဲ့ ပညာကို သံုးၿပီး ႀကိဳးစား ၾကည့္ပါ။ ကုိယ့္ဘာသာ ကိုယ္ ျခစ္ျခဳတ္ၿပီး ျပန္တီထြင္ ေနတာမ်ိဳးကို ေရွာင္လိုက္ရင္ ပိုၿပီး ျမန္ျမန္ ေအာင္ျမင္ လာလိမ့္မယ္။
၃။ သတၲိရိွျခင္း
သတၱိက အႀကီး အက်ယ္ အေရးႀကီး ပါတယ္။ တစ္ခါ တစ္ရံမွာ သင္ဟာ စြန္႔စားမႈ ျပဳဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ ဦးတည္ခ်က္ ေျပာင္းသင့္ရင္ ေျပာင္းရမယ္။ ေဘာင္အျပင္ ဘက္ထြက္ၿပီး စဥ္းစားပါ။ အေၾကာင္း ကိစၥေဟာင္း ကိုပဲ နည္းလမ္း သစ္နဲ႔ ႀကိဳးစား ၾကည့္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ သင္ မသက္ မသာ ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သင္ ဦးတည္ ထားတဲ့ တူရူျပဳမႈကို ယံုၾကည္ရင္ သင္ ရွာေနတဲ့ ရလဒ္ ေတြကို ယံုၾကည္ရင္ သင့္အေနနဲ႔ မမိွတ္ မသုန္ ႏွစ္ႏွစ္ ကာကာ ယံုလိုက္ဖို႔ သတၱိ လိုအပ္ ပါတယ္။
အေျခအေနေတြ ခက္ခက္ ခဲခဲျဖစ္လာ ခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ ဟာ ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ရိွေနဖို႔နဲ႔ သတၱိရိွ ေနဖို႔ ဆိုတာ မရိွမျဖစ္တဲ့ အရာေတြပါ။ရိုးသား ဖို႔ဆိုတာ သတၱိက အေရးႀကီးပါတယ္။ ကိုယ့္ဘာသာ ရယ္ေမာ ပစ္ႏိုင္ဖို႔လည္း သတၱိက အေရးႀကီး တာပါပဲ။ သင္မွားသြားတဲ့အခါမွာ သတၱိရိွရိွ ၀န္ခံဖို႔ ကလည္း မရိွမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ပါ။
၄။ ဆက္သြယ္မႈရိွျခင္း
ထိေရာက္တဲ့ ဆက္သြယ္မႈ မရိွရင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း ျဖစ္ေစ၊ ပုဂၢလိက ဆက္ဆံေရး မွာျဖစ္ေစ အလုပ္ မျဖစ္တဲ့ အေထာက္ အထားေတြ ရိွပါတယ္။ ေစ်းကြက္၊သင့္လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္မ်ားနဲ႔ မိတ္ေဆြ ေတြက သင္ ဘာဆက္ လုပ္ေနတယ္ ဆိုတာ နားလည္ ေနဖို႔က အဓိက က်ပါတယ္။
က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီညြတ္တဲ့ အေတြး ေတြကေနၿပီး က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီညြတ္တဲ့ ေတြးေတာမႈေတြ ထြက္ေပၚ လာပါတယ္။ ဒီအေတြး ေတြဟာ ဆက္သြယ္မႈ အားနည္းျခင္းနဲ႔ နားလည္မႈ လြဲမွားျခင္း ေတြက ဖန္တီး ေပးလိုုက္တာ ဒါမွမဟုတ္ တြန္းအား ေပးလုိက္ျခင္းပါ။ ဆက္သြယ္မႈဟာ မဟာဗ်ဴဟာ ေအာင္ျမင္ျခင္း အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ပစၥည္း ကိရိယာ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
၅။ ဆြဲေဆာင္မႈရိွျခင္း
ႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ၊ မႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ ဆြဲေဆာင္မႈ ရိွျခင္းက ေအာင္ျမင္ျခင္းရဲ႕ အေရးပါတဲ့ အေၾကာင္း တစ္ရပ္ပါ။ ဆြဲေဆာင္မႈ ဆိုတာ ေငြကုန္ ေၾကးက်ခံၿပီး ျပဳျပင္ မြမ္းမံ ထားတဲ့ အေပၚယံ အရည္ အခ်င္းေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ အၿပံဳးပန္း တစ္ပြင့္ပါ။ ရယ္စရာ ေမာစရာ တခ်ိဳ႕တေလနဲ႔ သူတစ္ပါးအေပၚ စစ္မွန္တဲ့ စိတ္၀င္စားမႈ ေတြရိွရင္ သင္ဟာ ဆြဲေဆာင္မႈ ရိွေနတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါၿပီ။ တျခား ေအာင္ျမင္ျခင္း အမူ အရာ ေတြအားလံုး လိုပဲ ဆြဲေဆာင္မႈက အေျခ အေနနဲ႔ ကိုက္ညီမႈ ရိွရမယ္။ သင့္ ဆြဲေဆာင္မႈကို ရိုးသားမႈက ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ ျပဳထားရမယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒါဟာ သင့္ ဥပဓိရုပ္ တစ္ခုလံုး ရဲ႕ အစိတ္ အပိုင္းတစ္ခု ျဖစ္သင့္တယ္။ ဆိုးရြားတဲ့ ေရာင္း၀ယ္မႈ ဒါမွ မဟုတ္ တစ္ေယာက္ ေယာက္ရဲ႕ ေနာက္ေက်ာ ကို ဓားန႔ဲထုိး တာမ်ိဳး မလုပ္ခင္မွာ ဆြဲေဆာင္မႈ ရိွေအာင္ လံုးပမ္း တာမ်ိဳးဆိုရင္ ေတာ့ သင္ဟာ ေရရွည္မွာ ေအာင္ျမင္ျခင္းကို ရရိွႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
၆။ စာနာရိုင္းပင္းတတ္ျခင္း
လူသား တိုင္းလိုလို ဟာ အတူတူ ခ်ည္းပါပဲ။ ဘယ္လို ေနရာေတြမွာ တူသလဲ ဆိုရင္ အမွားေတြ လုပ္ၾကတယ္၊ ခြင့္လႊတ္ျခင္းနဲ႔ စာနာ ရိုင္းပင္းျခင္း ကို လုိခ်င္ၾကတယ္၊ တစ္ခါ တစ္ေလမွာ ေဒါသ လိုမ်ိဳး မေကာင္းတဲ့ စိတ္ခံစားမႈ ေတြဟာ သင္တို႔ကို ၀ါးၿမိဳ ေလာင္ၿမိဳက္ ေစပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အျပစ္တင္ လႊဲခ် တတ္တဲ့ လွည့္ကြက္ ေရာဂါ လကၡဏာ ၀င္လာ ေတာ့တာပါပဲ။ အေတြး ေတြထဲမွာ လူတိုင္းက `ကၽြန္ေတာ့္ကို ေဒါသျဖစ္ေအာင္၊ မေက် မခ်မ္းျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနတာ။ ဒါ ကၽြန္ေတာ့္အတြင္း သႏၲာန္က ထြက္ေပၚ လာတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ စၿပီး ေတြးလာ ပါတယ္။ အဲဒီလို ရန္သူကို တရစပ္ တံု႔ျပန္ဖို႔ ရင္ဆိုင္ လာရတဲ့ အေျခ အေနမ်ိဳးမွာ ပင္ကို အသိစိတ္က ျပန္ခ်ဖို႔ (ဒါမွမဟုတ္) ခုခံတဲ့ အေနနဲ႔ တံု႔ျပန္ဖို႔ ကၽြႏု္ပ္တို႔ကို ေျပာပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ စာနာ ရိုင္းပင္း တတ္ျခင္းဟာ အားေကာင္းတဲ့ လက္နက္ တစ္ခုပါ။ လမ္းဆိုး တစ္ခုထဲ ေရာက္ေနသူ တစ္ဦး ဦးအတြက္ စာနာ ရိုင္းပင္းတဲ့ စိတ္ခံစား လာရတာနဲ႔ သင့္အတြက္ေရာ သူတို႔ အတြက္ပါ အေထာက္ အပ႔ံ ျဖစ္သြား တာပါပဲ။ ဒီစကားရပ္ရဲ႕ `စာနာ´ တယ္ဆုိတဲ့ သေဘာက အကုန္ အေရးႀကီးတဲ့ သေဘာပါ။ သင္လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ကို သင္ကိုယ္တိုင္ မယံုၾကည္ရင္ ေတာ့ တျခား လူေတြ လုပ္ဖို႔ဆို တာက ပိုခက္ခဲတာေပါ့။
၇။ ယံုၾကည္မႈရိွျခင္း
ယံုၾကည္မႈ ရိွျခင္း ဟာ အရာ၀တၳဳ အမ်ား အျပား ကေနၿပီး လာတာပါ။ သင့္ကိုယ္သင္ သိထား ရမယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာကို သိတာက စလာတာပါ။ တခ်ိဳ႕ လူေတြဟာ ယံုၾကည္ခ်က္ အမ်ား အျပားနဲ႔ အတူ ေမြးဖြားလာ သလားလို႔ ေအာက္ေမ့ ရပါတယ္။ ဒါက အေျခခံ ခုိင္ခုိင္ မာမာ နဲ႔လာတာဆိုရင္ အျပဳ သေဘာ ေဆာင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္ လြန္ကဲ သြားျပန္ ရင္ေတာ့ မာနႀကီး၊ စိတ္ႀကီး၀င္ (ဒါမွမဟုတ္) မိုက္မဲ တဲ့အသြင္ ကို ေဆာင္ႏုိင္ ပါတယ္။ ယံုၾကည္ခ်က္ဟာ အခ်က္ အလက္ ေပၚမွာ အေျချပဳဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ ယံုၾကည္ခ်က္ တိုးလာတာနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ သင့္စြမ္းရည္ လည္း တုိးလာမွာပါ။ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ သင့္စြမ္းရည္ တိုးလာေအာင္လုပ္ရင္ သင့္ယံုၾကည္ခ်က္ လည္း တိုးပြား လာလိမ့္မယ္။ သူတို႔က တုိက္ရိုက္ ဆက္စပ္ ေနတာပါ။
၈။ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္း
မွန္ကန္ အားေကာင္းတဲ့ ေတြးေခၚမႈ ဟာ သင့္အေတြး ေတြနဲ႔ သင့္စိတ္ခံစားမႈ ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ ေပးေနတဲ့ အေၾကာင္းပါ။ သတိရဖို႔က အေတြး တစ္ခု မရိွဘဲနဲ႔ သင့္မွာ စိတ္ခံစားခ်က္ တစ္ခု မရိွႏိုင္ပါဘူး ။ စိတ္ခံစားမႈကို အသိ အမွတ္ ျပဳၿပီး အေတြးကို ထိန္းခ်ဳပ္ရမွာ ။ စိတ္ခံစားမႈ ေျပာင္းဖို႔ အတြက္ အေတြးကို ေျပာင္းပစ္ ရပါမယ္။
၉။ ကတိတည္ျခင္း
တစ္ခါ တစ္ရံ အလြယ္ဆံုး ကိစၥဟာ လက္ေျမွာက္ အရံႈးေပး လိုက္တာပါ။ တစ္ခါ တစ္ရံ အဲဒါ မ်ိဳးလုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သင့္ရည္မွန္းခ်က္ကို သင္ယံုၾကည္ရင္ ၿပီးေတာ့ ေအာင္ျမင္ေအာင္ အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ခ်င္ရင္ သင္ဒီကိစၥကို ကတိတည္ ရမယ္။ ဆိုလို တာက အရံႈး မေပးရဘူး၊ တစ္ခါ တေလ သင္ လက္ေျမွာက္ အရံႈးေပးခ်င္စိတ္ ေပၚလာသည့္ တိုင္ေအာင္ အရံႈးမေပး မိေစဖို႔ပါပဲ။ သင္ဟာ ရည္မွန္းခ်က္ ေရာက္ေအာင္ သေဘာထားနဲ႔ အျပဳ အမူေတြ ေျပာင္းဖို႔ လိုအပ္ရင္ လုိပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ၿပီး အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ေနရ ပါမယ္။
၁၀။ ေရာင့္ရဲမႈရိွျခင္း
ေရာင့္ရဲမႈ ရိွျခင္း ဆိုတာ လမ္းခရီးရဲ႕ အတက္ အက် ေတြကို သာယာ ၾကည္ႏူးမႈ ရိွတဲ့ အေၾကာင္းပါ။ ဘာမွ် မရိွတဲ့ တဒဂၤ အေျခအေန မွာေတာင္ ေရာင့္ရဲမႈ ရိွရပါမယ္။ သင္ဦးတည္ ထားတဲ့ ခပ္လွမ္းလွမ္း ကိုသာ အာရံုစိုက္ ေနၿပီး လက္ရိွႀကံဳရတဲ့ အတက္ အက်ေတြကို ေမြ႕ေလ်ာ္မႈ မရိွရင္ သင့္ဘ၀ တစ္ေလွ်ာက္မွာ အမ်ားႀကီး လြတ္က်ခဲ့မယ့္ အႏၲရာယ္ရိွ တယ္။ ဦးတည္ခ်က္ တစ္ခုကို သြားေနဖို႔ လိုအပ္ တယ္ဆိုရင္ သြားေနတဲ့ ခရီးလမ္း တစ္ေလွ်ာက္မွာ သင္ေတြ႔ သမွ် ေတြကို ၾကည္ႏူး ေမြ႔ေလ်ာ္ဖို႔ ကလည္း အေရးႀကီး ပါတယ္။ သူက ထပ္လာမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ေအာင္ျမင္ဖို႔ ဆိုရင္ သင့္မွာ ရိွတာ ေတြကို တန္ဖိုးထား တတ္ရမယ္။ ၿပီးေတာ့ သင့္မွာ မရိွတာေတြ အေၾကာင္းကို ေတြးၿပီး စိတ္မသက္ မသာ ျဖစ္မေန ရဘူး။
ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို သတိထားၿပီး လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ သည္ႏွင့္အမွ် ေအာင္ျမင္ျခင္းကို လက္၀ယ္ ပိုင္ပိုင္ ရႏုိင္မွာ အေသအခ်ာပါ။
၁။ Construction = တည္ေဆာက္ျခင္း
၂။ Competence = အစြမ္းအစရိွျခင္း
၃။ Courage = သတၱိရိွျခင္း
၄။ Communication = ဆက္သြယ္မႈရိွျခင္း
၅။ Charm = ဆြဲေဆာင္မႈရိွျခင္း
၆။ Compassion = စာနာရိုင္းပင္းတတ္ျခင္း
၇။ Confidence = ယံုၾကည္မႈရိွျခင္း
၈။ Control = ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း
၉။ Commitment = ကတိတည္ျခင္း
၁၀။ Contentment = ေရာင့္ရဲမႈရိွျခင္း
ဒီကေန႔ ကာလ မွာေတာ့ အလုပ္ ထဲမွာ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေန႔စဥ္ ဘ၀ မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေအာင္ျမင္ခ်င္ တယ္ဆိုရင္ ဒီပညတ္ခ်က္ ၁၀ခ်က္နဲ႔ ျပည့္စံုေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါဟာ ပံုေသနည္း တစ္ခုပါ။ ဘယ္လို ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ မ်ိဳးကို မဆို ဒီအခ်က္ေတြကို အသံုးခ်လို႔္ရပါတယ္။ လုပ္ငန္းတစ္ခုကို အစပ်ိဳးခ်င္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ မ်ိဳး အတူလက္တြဲမယ့္ အေဖာ္ တစ္ဦးရွာတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ အသက္ႀကီး ေနၿပီျဖစ္တဲ့ မိဘ ေတြကို ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ငန္း ဒါမွ မဟုတ္ ကေလးငယ္ ေတြကို ၾကည့္ရႈ႕ ေစာင့္ေရွာက္ ေရးက အစ အိုလံပစ္ အားကစား ပြဲေတာ္မွာ ေရႊတံဆိပ္ ရရိွေရး ရည္မွန္းခ်က္ မ်ိဳးအထိ အသံုး တည့္ပါတယ္။
၁။ တည္ေဆာင္ျခင္း
စီမံခ်က္ တစ္ခု တည္ေဆာက္ဖို႔ လုိပါတယ္။ ဘယ္ကို သြားမွာလဲ၊ ဘယ္လို ေရာက္ေအာင္ သြားမလဲ ဆိုတာ ကြက္ကြက္ ကြင္းကြင္း ျမင္ေန ရပါမယ္။ ဒီေတာ့ စီပြားေရး လုပ္ငန္း စီမံကိန္း တစ္ခု ဒါမွမဟုတ္ ပုဂၢိဳလ္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ ေတြ ေရးဆြဲ ေရးဟာ ပထမ အဆင့္ပါ။ သင္သြားခ်င္ တဲ့ေနရာကို ေရာက္ေအာင္ သေဘာထား ေတြ ေရြးခ်ယ္ဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ သင္လိုခ်င္ တာကို မရခဲ့ရင္ သေဘာထား ကို ျပင္ရပါ မယ္။ ဒါမွသာ သြားခ်င္တဲ့ ေနရာကို ေရာက္မွာပါ။
၂။ အစြမ္းအစ ရိွျခင္း
ငါေတာ့ ပန္းခ်ီ ဆရာ တစ္ေယာက္ ဒါမွ မဟုတ္ တီး၀ိုင္း အဆိုေတာ္ တစ္ေယာက္အျဖစ္ ဘယ္ေတာ့မွ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ဘူးလို႔ သံသယျဖစ္ခဲ့တယ္၊ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးမွာ အစြမ္းအစ မရိွဘူး။ ေလ့က်င့္ ေပးမႈက အေထာက္ အကူ ရႏုိင္ေပမယ့္ ဒီလို အႏုပညာ လုပ္ငန္း မ်ိဳးမွာေတာ့ ပါရမီ ရိွဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ ဒါက ထင္ရွားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ နယ္ပယ္ တစ္ခုမွာ ကၽြမ္းက်င္မႈ မရိွဘဲ အဲဒီ နယ္ပယ္မွာ ေအာင္ျမင္မႈ ရခ်င္တဲ့ လူေတြလည္း ေတြ႕ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အေျခခံ က်တဲ့ အစြမ္း အစ ေတြ မရိွခဲ့ ရင္ေတာ့ အျပင္း အထန္ ႀကိဳးပမ္းဖို႔ လိုပါ လိမ့္မယ္။ အခက္အခဲ အနည္းဆံုး နည္းလမ္း ဟာ ေလွ်ာက္လွမ္းရ လြယ္ကူ တာေပါ့။
စီးပြားေရး လုပ္ငန္း အသစ္ တစ္ခုအတြက္ စီမံခ်က္ တစ္ခု ေရးဆြဲ ရာမွာ သင္ဘာ ေတာ္သလဲ ဆိုတာ ခ်ေရး ထားပါ။ ဘာကို လုပ္ရတာ ေပ်ာ္တယ္ ဆိုတာ ကိုလည္း ခ်ေရး ထားပါ။ အဲဒီ လုပ္နည္း ေလးက ေစ်းကြက္ ထဲမွာ သင္ဖန္တီး ရယူႏိုင္တဲ့ ေနရာ တစ္ေနရာကို သတ္သတ္ မွတ္မွတ္ လုပ္ေပး ႏိုင္ပါတယ္။ သင္က စားဖိုမွဴး တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနရင္ ၿပီးေတာ့ ျပင္သစ္ ဘာသာ စကား သင္ခ်င္ေနတယ္ ဆိုမွေတာ့ ျပင္သစ္ ႏိုင္ငံသြားၿပီး ျပင္သစ္ အစား အစာ ေတြကို အထူးျပဳ ခ်က္ျပဳတ္ ေပေတာ့ေပါ့။
အသက္ေမြး ၀မ္းေၾကာင္းမႈ အားလံုးမွာ အဟန္႔ အတား ေတြကေတာ့ ရိွစၿမဲပါ။ အဲဒီ အခက္ အခဲက အစြမ္းအစ၊ ေလ့က်င့္မႈနဲ႔ အရည္အခ်င္း ပတ္၀န္းက်င္မွာ ပံုမွန္ အားျဖင့္ အခိုင္ အမာ အေျခစိုက္ၿပီး ရိွေန တတ္တယ္။ တကယ္လို႔ သင္ဟာ အကၽြမ္းက်င္ဆံုး ေနရာမွာ အလုပ္ လုပ္ရတာ ၿငီးေငြ႔ လာၿပီဆိုရင္ အဲဒီ အ၀န္းအ၀ိုင္း တြင္းမွာပဲ ပိုကၽြမ္းက်င္တဲ့ ပညာကို သံုးၿပီး ႀကိဳးစား ၾကည့္ပါ။ ကုိယ့္ဘာသာ ကိုယ္ ျခစ္ျခဳတ္ၿပီး ျပန္တီထြင္ ေနတာမ်ိဳးကို ေရွာင္လိုက္ရင္ ပိုၿပီး ျမန္ျမန္ ေအာင္ျမင္ လာလိမ့္မယ္။
၃။ သတၲိရိွျခင္း
သတၱိက အႀကီး အက်ယ္ အေရးႀကီး ပါတယ္။ တစ္ခါ တစ္ရံမွာ သင္ဟာ စြန္႔စားမႈ ျပဳဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ ဦးတည္ခ်က္ ေျပာင္းသင့္ရင္ ေျပာင္းရမယ္။ ေဘာင္အျပင္ ဘက္ထြက္ၿပီး စဥ္းစားပါ။ အေၾကာင္း ကိစၥေဟာင္း ကိုပဲ နည္းလမ္း သစ္နဲ႔ ႀကိဳးစား ၾကည့္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ သင္ မသက္ မသာ ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သင္ ဦးတည္ ထားတဲ့ တူရူျပဳမႈကို ယံုၾကည္ရင္ သင္ ရွာေနတဲ့ ရလဒ္ ေတြကို ယံုၾကည္ရင္ သင့္အေနနဲ႔ မမိွတ္ မသုန္ ႏွစ္ႏွစ္ ကာကာ ယံုလိုက္ဖို႔ သတၱိ လိုအပ္ ပါတယ္။
အေျခအေနေတြ ခက္ခက္ ခဲခဲျဖစ္လာ ခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ ဟာ ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ရိွေနဖို႔နဲ႔ သတၱိရိွ ေနဖို႔ ဆိုတာ မရိွမျဖစ္တဲ့ အရာေတြပါ။ရိုးသား ဖို႔ဆိုတာ သတၱိက အေရးႀကီးပါတယ္။ ကိုယ့္ဘာသာ ရယ္ေမာ ပစ္ႏိုင္ဖို႔လည္း သတၱိက အေရးႀကီး တာပါပဲ။ သင္မွားသြားတဲ့အခါမွာ သတၱိရိွရိွ ၀န္ခံဖို႔ ကလည္း မရိွမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ပါ။
၄။ ဆက္သြယ္မႈရိွျခင္း
ထိေရာက္တဲ့ ဆက္သြယ္မႈ မရိွရင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း ျဖစ္ေစ၊ ပုဂၢလိက ဆက္ဆံေရး မွာျဖစ္ေစ အလုပ္ မျဖစ္တဲ့ အေထာက္ အထားေတြ ရိွပါတယ္။ ေစ်းကြက္၊သင့္လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္မ်ားနဲ႔ မိတ္ေဆြ ေတြက သင္ ဘာဆက္ လုပ္ေနတယ္ ဆိုတာ နားလည္ ေနဖို႔က အဓိက က်ပါတယ္။
က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီညြတ္တဲ့ အေတြး ေတြကေနၿပီး က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီညြတ္တဲ့ ေတြးေတာမႈေတြ ထြက္ေပၚ လာပါတယ္။ ဒီအေတြး ေတြဟာ ဆက္သြယ္မႈ အားနည္းျခင္းနဲ႔ နားလည္မႈ လြဲမွားျခင္း ေတြက ဖန္တီး ေပးလိုုက္တာ ဒါမွမဟုတ္ တြန္းအား ေပးလုိက္ျခင္းပါ။ ဆက္သြယ္မႈဟာ မဟာဗ်ဴဟာ ေအာင္ျမင္ျခင္း အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ပစၥည္း ကိရိယာ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
၅။ ဆြဲေဆာင္မႈရိွျခင္း
ႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ၊ မႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ ဆြဲေဆာင္မႈ ရိွျခင္းက ေအာင္ျမင္ျခင္းရဲ႕ အေရးပါတဲ့ အေၾကာင္း တစ္ရပ္ပါ။ ဆြဲေဆာင္မႈ ဆိုတာ ေငြကုန္ ေၾကးက်ခံၿပီး ျပဳျပင္ မြမ္းမံ ထားတဲ့ အေပၚယံ အရည္ အခ်င္းေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ အၿပံဳးပန္း တစ္ပြင့္ပါ။ ရယ္စရာ ေမာစရာ တခ်ိဳ႕တေလနဲ႔ သူတစ္ပါးအေပၚ စစ္မွန္တဲ့ စိတ္၀င္စားမႈ ေတြရိွရင္ သင္ဟာ ဆြဲေဆာင္မႈ ရိွေနတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါၿပီ။ တျခား ေအာင္ျမင္ျခင္း အမူ အရာ ေတြအားလံုး လိုပဲ ဆြဲေဆာင္မႈက အေျခ အေနနဲ႔ ကိုက္ညီမႈ ရိွရမယ္။ သင့္ ဆြဲေဆာင္မႈကို ရိုးသားမႈက ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ ျပဳထားရမယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒါဟာ သင့္ ဥပဓိရုပ္ တစ္ခုလံုး ရဲ႕ အစိတ္ အပိုင္းတစ္ခု ျဖစ္သင့္တယ္။ ဆိုးရြားတဲ့ ေရာင္း၀ယ္မႈ ဒါမွ မဟုတ္ တစ္ေယာက္ ေယာက္ရဲ႕ ေနာက္ေက်ာ ကို ဓားန႔ဲထုိး တာမ်ိဳး မလုပ္ခင္မွာ ဆြဲေဆာင္မႈ ရိွေအာင္ လံုးပမ္း တာမ်ိဳးဆိုရင္ ေတာ့ သင္ဟာ ေရရွည္မွာ ေအာင္ျမင္ျခင္းကို ရရိွႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
၆။ စာနာရိုင္းပင္းတတ္ျခင္း
လူသား တိုင္းလိုလို ဟာ အတူတူ ခ်ည္းပါပဲ။ ဘယ္လို ေနရာေတြမွာ တူသလဲ ဆိုရင္ အမွားေတြ လုပ္ၾကတယ္၊ ခြင့္လႊတ္ျခင္းနဲ႔ စာနာ ရိုင္းပင္းျခင္း ကို လုိခ်င္ၾကတယ္၊ တစ္ခါ တစ္ေလမွာ ေဒါသ လိုမ်ိဳး မေကာင္းတဲ့ စိတ္ခံစားမႈ ေတြဟာ သင္တို႔ကို ၀ါးၿမိဳ ေလာင္ၿမိဳက္ ေစပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အျပစ္တင္ လႊဲခ် တတ္တဲ့ လွည့္ကြက္ ေရာဂါ လကၡဏာ ၀င္လာ ေတာ့တာပါပဲ။ အေတြး ေတြထဲမွာ လူတိုင္းက `ကၽြန္ေတာ့္ကို ေဒါသျဖစ္ေအာင္၊ မေက် မခ်မ္းျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနတာ။ ဒါ ကၽြန္ေတာ့္အတြင္း သႏၲာန္က ထြက္ေပၚ လာတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ စၿပီး ေတြးလာ ပါတယ္။ အဲဒီလို ရန္သူကို တရစပ္ တံု႔ျပန္ဖို႔ ရင္ဆိုင္ လာရတဲ့ အေျခ အေနမ်ိဳးမွာ ပင္ကို အသိစိတ္က ျပန္ခ်ဖို႔ (ဒါမွမဟုတ္) ခုခံတဲ့ အေနနဲ႔ တံု႔ျပန္ဖို႔ ကၽြႏု္ပ္တို႔ကို ေျပာပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ စာနာ ရိုင္းပင္း တတ္ျခင္းဟာ အားေကာင္းတဲ့ လက္နက္ တစ္ခုပါ။ လမ္းဆိုး တစ္ခုထဲ ေရာက္ေနသူ တစ္ဦး ဦးအတြက္ စာနာ ရိုင္းပင္းတဲ့ စိတ္ခံစား လာရတာနဲ႔ သင့္အတြက္ေရာ သူတို႔ အတြက္ပါ အေထာက္ အပ႔ံ ျဖစ္သြား တာပါပဲ။ ဒီစကားရပ္ရဲ႕ `စာနာ´ တယ္ဆုိတဲ့ သေဘာက အကုန္ အေရးႀကီးတဲ့ သေဘာပါ။ သင္လုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ကို သင္ကိုယ္တိုင္ မယံုၾကည္ရင္ ေတာ့ တျခား လူေတြ လုပ္ဖို႔ဆို တာက ပိုခက္ခဲတာေပါ့။
၇။ ယံုၾကည္မႈရိွျခင္း
ယံုၾကည္မႈ ရိွျခင္း ဟာ အရာ၀တၳဳ အမ်ား အျပား ကေနၿပီး လာတာပါ။ သင့္ကိုယ္သင္ သိထား ရမယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာကို သိတာက စလာတာပါ။ တခ်ိဳ႕ လူေတြဟာ ယံုၾကည္ခ်က္ အမ်ား အျပားနဲ႔ အတူ ေမြးဖြားလာ သလားလို႔ ေအာက္ေမ့ ရပါတယ္။ ဒါက အေျခခံ ခုိင္ခုိင္ မာမာ နဲ႔လာတာဆိုရင္ အျပဳ သေဘာ ေဆာင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္ လြန္ကဲ သြားျပန္ ရင္ေတာ့ မာနႀကီး၊ စိတ္ႀကီး၀င္ (ဒါမွမဟုတ္) မိုက္မဲ တဲ့အသြင္ ကို ေဆာင္ႏုိင္ ပါတယ္။ ယံုၾကည္ခ်က္ဟာ အခ်က္ အလက္ ေပၚမွာ အေျချပဳဖို႔ လိုအပ္ ပါတယ္။ ယံုၾကည္ခ်က္ တိုးလာတာနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ သင့္စြမ္းရည္ လည္း တုိးလာမွာပါ။ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ သင့္စြမ္းရည္ တိုးလာေအာင္လုပ္ရင္ သင့္ယံုၾကည္ခ်က္ လည္း တိုးပြား လာလိမ့္မယ္။ သူတို႔က တုိက္ရိုက္ ဆက္စပ္ ေနတာပါ။
၈။ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္း
မွန္ကန္ အားေကာင္းတဲ့ ေတြးေခၚမႈ ဟာ သင့္အေတြး ေတြနဲ႔ သင့္စိတ္ခံစားမႈ ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ ေပးေနတဲ့ အေၾကာင္းပါ။ သတိရဖို႔က အေတြး တစ္ခု မရိွဘဲနဲ႔ သင့္မွာ စိတ္ခံစားခ်က္ တစ္ခု မရိွႏိုင္ပါဘူး ။ စိတ္ခံစားမႈကို အသိ အမွတ္ ျပဳၿပီး အေတြးကို ထိန္းခ်ဳပ္ရမွာ ။ စိတ္ခံစားမႈ ေျပာင္းဖို႔ အတြက္ အေတြးကို ေျပာင္းပစ္ ရပါမယ္။
၉။ ကတိတည္ျခင္း
တစ္ခါ တစ္ရံ အလြယ္ဆံုး ကိစၥဟာ လက္ေျမွာက္ အရံႈးေပး လိုက္တာပါ။ တစ္ခါ တစ္ရံ အဲဒါ မ်ိဳးလုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သင့္ရည္မွန္းခ်က္ကို သင္ယံုၾကည္ရင္ ၿပီးေတာ့ ေအာင္ျမင္ေအာင္ အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ခ်င္ရင္ သင္ဒီကိစၥကို ကတိတည္ ရမယ္။ ဆိုလို တာက အရံႈး မေပးရဘူး၊ တစ္ခါ တေလ သင္ လက္ေျမွာက္ အရံႈးေပးခ်င္စိတ္ ေပၚလာသည့္ တိုင္ေအာင္ အရံႈးမေပး မိေစဖို႔ပါပဲ။ သင္ဟာ ရည္မွန္းခ်က္ ေရာက္ေအာင္ သေဘာထားနဲ႔ အျပဳ အမူေတြ ေျပာင္းဖို႔ လိုအပ္ရင္ လုိပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ၿပီး အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ေနရ ပါမယ္။
၁၀။ ေရာင့္ရဲမႈရိွျခင္း
ေရာင့္ရဲမႈ ရိွျခင္း ဆိုတာ လမ္းခရီးရဲ႕ အတက္ အက် ေတြကို သာယာ ၾကည္ႏူးမႈ ရိွတဲ့ အေၾကာင္းပါ။ ဘာမွ် မရိွတဲ့ တဒဂၤ အေျခအေန မွာေတာင္ ေရာင့္ရဲမႈ ရိွရပါမယ္။ သင္ဦးတည္ ထားတဲ့ ခပ္လွမ္းလွမ္း ကိုသာ အာရံုစိုက္ ေနၿပီး လက္ရိွႀကံဳရတဲ့ အတက္ အက်ေတြကို ေမြ႕ေလ်ာ္မႈ မရိွရင္ သင့္ဘ၀ တစ္ေလွ်ာက္မွာ အမ်ားႀကီး လြတ္က်ခဲ့မယ့္ အႏၲရာယ္ရိွ တယ္။ ဦးတည္ခ်က္ တစ္ခုကို သြားေနဖို႔ လိုအပ္ တယ္ဆိုရင္ သြားေနတဲ့ ခရီးလမ္း တစ္ေလွ်ာက္မွာ သင္ေတြ႔ သမွ် ေတြကို ၾကည္ႏူး ေမြ႔ေလ်ာ္ဖို႔ ကလည္း အေရးႀကီး ပါတယ္။ သူက ထပ္လာမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ေအာင္ျမင္ဖို႔ ဆိုရင္ သင့္မွာ ရိွတာ ေတြကို တန္ဖိုးထား တတ္ရမယ္။ ၿပီးေတာ့ သင့္မွာ မရိွတာေတြ အေၾကာင္းကို ေတြးၿပီး စိတ္မသက္ မသာ ျဖစ္မေန ရဘူး။
ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို သတိထားၿပီး လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ သည္ႏွင့္အမွ် ေအာင္ျမင္ျခင္းကို လက္၀ယ္ ပိုင္ပိုင္ ရႏုိင္မွာ အေသအခ်ာပါ။
Friday, September 25, 2009
စာဖတ္နည္း
“ စာေပဟူသည္ ေခတ္တစ္ေခတ္၏ ေၾကးမံု ျဖစ္၏” ဒီလိုဆိုၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ စာေပထဲမွာ ေခတ္၏ သေဘာ ပါ၀င္တယ္လို႔ အဓိပၸါယ္ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စာဖတ္နည္းကို ေဖၚျပၾကျခင္း ျဖစ္တယ္။
စာဖတ္နည္းကို SIMAC လို႔ အတိုေကာက္ ဆိုၾကတယ္။ အဲဒီအထဲက S ဆိုတာကေတာ့ Situation “ေခတ္၏ အေျခအေန”လို႔ အၾကမ္းဖ်င္း အနက္ရတယ္။ I ဆိုတာကေတာ့ Intention “ စာေရးသူ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ စာေရးသူ ၏ ေစတနာ” ျဖစ္တယ္။ M ဆိုတာကေတာ့ Matter “အေၾကာင္းအရာ” ျဖစ္တယ္။ A ဆိုတာကေတာ့ Approach “ခ်ည္းကပ္နည္း” ျဖစ္တယ္။ ယခုေခတ္ကေတာ့ “ေဇာင္း” ေပးျခင္းလို႔ ဆိုတယ္။ C ကေတာ့ Consistency “အေၾကာင္းအက်ိဳး” သုိ႔မဟုတ္ “ေရွ႕ႏွင့္ေနာက္ ဆီေလ်ာ္ျခင္း” သို႔ မဟုတ္ “ညီညြတ္ျခင္း”ျဖစ္တယ္။
အဲဒီေတာ့ စာတစ္ပုဒ္ကို ဖတ္ရင္ ျဖစ္ေစ၊ ေရးရင္ျဖစ္ေစ ဒီအဂၤါ ၅ခ်က္ကို ေတြ႕ေအာင္ ရွာရတယ္။ ဒီအဂၤါ ၅ခ်က္ကလည္း ေပၚတင္ၾကီးေတာ့ ရွိမေနရဘူး။ ေပၚတင္ၾကီး ရွိေနျပန္ရင္လည္း ေဒါသသင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ရွိေတာ့ ရွိရမယ္၊ သြယ္သြယ္၀ိုက္၀ိုက္ ရွိရမယ္။ ဒါမွ ဂုဏ္ေျမာက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အဲဒီ ၅ ခ်က္ထဲမွာ အေရၾကီးဆံုးကေတာ့ ခ်ဥ္းကပ္နည္းပဲျဖစ္တယ္။
အေၾကာင္းအရာ ဆိုတာကေတာ့ “ပံု”ေဖာ္စရာျဖစ္တဲ့ သေဘာမို႔ သိပ္ၿပီး အေရးၾကီးလွတယ္လို႔ မသတ္မွတ္ၾကပါဘူး။ သူသူငါငါ ေျပာၾကတဲ့ အေၾကာင္းအရာမ်ား အားလံုးကို အက်ဥ္းခ်ံဳးလိုက္လွ်င္ This “ဒီဟာ” ဆိုတာကိုပဲ ရပါတယ္။ ေလာကီေရး အရ ေျပာေျပာ၊ ေလာကုတၱရာေရး အရ ေျပာေျပာ၊ ဘယ္သူကပဲ ေျပာေျပာ “ဒီဟာ” ကိုပဲ ေျပာၾကတာပဲ။
ဒီေနရာမွာ “ဒီဟာ” ဆိုတာ ပစၥဳပၸန္တည့္တည့္ ျမင္ရ၊ ၾကားရ၊ သိရတဲ့ အာရံုမ်ားပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒီအာရံုမ်ားကို ေျပာၾကတဲ့ ေနရာမွာ ခ်ဥ္းကပ္မႈ သို႔မဟုတ္ ေဇာင္းေပးမႈကို လိုက္ၿပီး ၀ါဒအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚလာျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ အႏုေလာမနည္းနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ေတာ့ ဒုကၡပြားစီးေရးကို ျမင္ရပါတယ္။ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ပဋိေလာမနည္းနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ေတာ့ ဒုကၡျငိမ္းေရးကို ျမင္ရပါတယ္။ ဒုကၡ ပြားစီးေရးအတြက္ ေဇာင္းေပးျခင္းကို “မိစၧာပဋိပဒါ” လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒုကၡ ခ်ဳပ္ျငိမ္းေရးအတြက္ ေဇာင္းေပးျခင္းကို “သမၼာပဋိပဒါ” လို႔ ဆိုပါတယ္။
ဘာပဲဆိုဆို ၾကည့္စရာကေတာ့ “သဠာယတန” မွာ ထင္တာ အာရံုတစ္မ်ိဳးတည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအာရံု တစ္မ်ိဳး တည္းကိုပဲ This “ဒီဟာ”လို႔ ဆိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေၾကာင္းအရာထက္ ေဇာင္းေပးျခင္းက ပို၍ အေရးၾကီးပါတယ္။
This “ဒီဟာ” ကိုပဲ ေဇာင္းေပးတဲ့အခါမွာ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒႏွင့္ ေဇာင္းေပးရင္ This “ဒီဟာ”က တစ္မ်ိး ျဖစ္သြားပါတယ္။ This “ဒီဟာ” ကေတာ့ This “ဒီဟာ” ပါပဲ။ ပရမတၳ အရ မေျပာင္းလဲ ႏိုင္ေသာ္လည္း ပညတၱိ အရေတာ့ ေျပာင္းသြားတာပါပဲ။ ဘာသာေရးစကားႏွင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ၀ဋၬနိႆိတ ၀ါဒႏွင့္ ၾကည့္ရင္ ဒါန သီလ ဘာ၀နာက တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး။ ၀ိ၀ဋၬနိႆိတ၀ါဒ ႏွင့္ ၾကည့္ရင္ ဒါန သီလ ဘာ၀နာက တစ္းမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေရးၾကီးတဲ့ ေဇာင္းကိုေပးခ်င္လို႔ ျမတ္စြာဘုရား ပြင့္ေတာ္မူလာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေနရာမွာ ေဇာင္း ဆိုတာကေတာ့ သမၼာပဋိပဒါ သို႔မဟုတ္ ၀ိပႆနာ သမၼာဒိ႒ိပါ။ ဒါေၾကာင့္ စာကို ဖတ္သည္ပဲျဖစ္ျဖစ္။ စာကို ေရးသည္ပဲျဖစ္ျဖစ္ စာဖတ္နည္း အဂၤါ ၅ မ်ိဳးႏွင့္ ဖတ္တတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။
ဒီစာဖတ္နည္း ၅ မ်ိဳးဆိုတာကလည္း တကယ္ေတာ့ နည္းသစ္နည္းဆန္း မဟုတ္ပါ။ ေနတၱိက်မ္းမွာ ပါၿပီးျဖစ္တဲ့ ေရွးေခတ္ ပိဋကတ္ေတာ္မ်ားေလ့လာေရး နည္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ယုတၱိဟာရ၊ လကၡဏာဟာရႏွင့္ စတုဗ်ဴဟာ ဟာရဟာ ဒီစာဖတ္နည္းမ်ားထက္ ပိုၿပီးေတာ့ စံုပါတယ္။
စာဖတ္တဲ့ အခါ ဘာေၾကာင့္ ဒီအဂၤါေတြႏွင့္ ျပည့္စံုဖို႔ လိုသလဲ။
ဒါကို သေဘာေပါက္ဖို႔ အတြက္ ကြန္ပ်ဴတာတို႔၊ သခ်ာၤတို႔ အေၾကာင္းကို နည္းနည္း သိဖို႔ လိုတယ္။ အဲဒါသိရင္ စာဖတ္တဲ့အခါ ဒီအဂၤါႏွင့္ျပည့္စံုမွ အနက္ကို သိမွာပဲ။ ဒီလိုနားလည္လာမယ္။ မဟုတ္လို႔ကေတာ့ သူတစ္လူ ငါတစ္မင္း တစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ မတူဘဲ သိခ်င္သလို သိေနၾကမွာ။ အဲဒီေတာ့ ပုဂၢလဓိ႒ာန္ ျဖစ္ၿပီး ဓမၼဓိ႒ာန္ ဒါ ဘယ္ရွိေတာ့မလဲ။ ဒီလိုဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တစ္ဆင့္ထက္ တစ္ဆင့္ ျမင့္မားတဲ့ စာရယ္လို႔ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ထြက္လာႏိုင္ေတာ့မလဲ။
သခ်ာၤ ဆိုပါေတာ့။ သခ်ာၤဟာ ေရွးတုန္းက အေတာ္ခက္တဲ့ ဘာသာ။ ေဒါက္တာဘြဲ႕ ရဖို႔ ေတာ္ေတာ္ ခက္တယ္။ ခုေတာ့ ေဒါက္တာဘြဲ႕ ရတဲ့သူေတြ မ်ားလာၿပီ။ မ်ားလာၿပီးဆိုတာ ရွိလာၾကလို႔ေျပာတာ။ အဲဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ေလ့လာနည္းစနစ္ ကြာလို႔ပဲ ျဖစ္တယ္။ လူကေတာ့ သိပ္ကြာလွတာ မဟုတ္ပါဘူး။
ေရွးကေတာ့ ဉာဏ္ရည္ဉာဏ္ေသြးကို ပဓာနျပဳတယ္။ ဒီေတာ့ ဉာဏ္ေကာင္းမွ တတ္တာေပါ့။ ခုေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္ဘူး။ အခ်က္အလက္ကို မဓာနျပဳတယ္။ အခ်က္အလက္ ရွာနည္းကို မဓာနျပဳၿပီး သင္တယ္။ အခ်က္အလက္ ရွာတတ္လာရင္ တြက္နည္းအဆင့္ကို ျမင္လာတယ္။ တြက္နည္းအဆင့္အတိုင္း တြက္ရင္ ဘယ္သူတြက္တြက္ မွန္တာေပါ့။ ကြန္ပ်ဴတာဆိုရင္ ပိုထင္ရွားတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာမွာ သိစိတ္ေတာင္ မရွိဘူး။
ဒါေပမဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို “ယုတၱိ” ႏွင့္ အညီ ထည့္ေပးလိုက္ရင္ ကြန္ပ်ဴတာက အေျဖထုတ္ေပးလိုက္တာ ပဲ။ ကြန္ပ်ဴတာဆိုတာ ဘယ္စဥ္းစားတတ္မလဲ။ သိစိတ္မွ မရွိတာ။ ဒါေၾကာင့္ အေျဖထုတ္ဖို႔ အတြက္ အခ်က္အလက္လိုတယ္။ “ယုတၱိ” လိုတယ္။
ဒါဆိုရင္ စာဖတ္တဲ့အခါမွာ အေျဖ “တစ္သံတည္း” ထြက္ဖို႔အတြက္ စာဖတ္နည္းပါ အခ်က္အလက္မ်ား သိဖို႔လိုေၾကာင္း ထင္ရွားတာေပါ့။ အခ်က္အလက္မ်ားကို ျပည့္စံုေအာင္ မသိရင္ေတာ့ “ေကာင္းတယ္”လို႔ ေျပာတဲ့သူက ေျပာမယ္။ “မေကာင္းဘူး”လို႔ ေျပာတဲ့သူကေျပာမယ္။ ဒီေတာ့ ခက္တာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ စာဖတ္တဲ့အခါမွာ စာဖတ္နည္းမ်ားကို နားလည္ေအာင္ ေလ့လာထားသင့္တယ္။
စာဖတ္နည္းကို ပံုစံထုတ္တဲ့အေနနဲ႔ “မေကာင္းဘူး။ အမွားေတြ ပါတယ္”လို႔ ေျပာတဲ့ ဓမၼရံသီ ေဆာင္းပါးအ ေၾကာင္းကို ေျပာရေအာင္။ ပထမ မွားတယ္လို႔ ေျပာတဲ့ အခ်က္က “ ျမတ္စြာဘုရားသည္ သႏၲိသုခ ႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေထာင္ေတာ္ မူ၏” ဆိုတဲ့ အခ်က္ပဲျဖစ္တယ္။ ဒီေနရာမွာ နိဗၺာန္ကို “ေရြျပည္” ႏွင့္ တင္စားေလ့ ရွိပါတယ္။ ေရွးေခတ္ကေတာ့ ျပည္ေပါ့။ ခုေခတ္ၾကေတာ့ ႏိုင္ငံ။ ဒီလို ေ၀ါဟာရ ေျပာင္းသြား ပါတယ္။ ဒီလို တင္စားတာကို သမာဓိဂုဏ္ ေရာက္တယ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။
သမာဓိဂုဏ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကဗ်ာဒါသမွာ-
“အညဓေမၼာ တေတာညၾတ၊ ေလာကသီမာ နုေရာဓိနာ”လို႔ ဆိုပါတယ္။ “သိၿပီးသားနဲ႔ မသိေသးတာကို ဆြဲေခၚတဲ့ သေဘာကို သမာဓိဂုဏ္”လို႔ ဆိုလိုပါတယ္။
ဒီေနရာမွာ ျပည္တို႔၊ ႏိုင္ငံတို႔ ဆိုတာက သိၿပီးသားပါ။ နိဗၺာန္ကေတာ့ မသိေသးတဲ့ ဓမၼ ဆိုပါေတာ့။ မသိေသး ဆိုတာကလည္း သစၧိကရဏ သေဘာႏွင့္မသိျခင္းကို ေျပာတာ။ အႏုမာန သေဘာနဲ႔ေတာ့ အားလံုးသိပါတယ္။ ဒါဟာလည္း ျပႆနာ မရွိပါဘူး။ နိဗၺာန္ဆိုတာ ျပည္လည္းမဟုတ္ဘူး၊ ႏိုင္ငံလည္း မဟုတ္ဘူး။ အထည္ျဒပ္လည္း မရွိဘူး။ အသခၤတ နိစၥ-ဓူ၀ သႏၲိသုခ သေဘာသက္သက္ပဲလို႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အားလံုးက သိၿပီးသားပါ။
ဒီသေဘာကို လက္ရွိ ေခတ္ အေျခအေနရႈေထာင့္ကေရာ။ ေရွးေခတ္အေျခအေန ရႈေထာင့္ကေရာ ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔ရဲ႕ အသိဉာဏ္အင္အားကို အထင္ေသးလို႔ မရပါဘူး။ ဒါက ရွင္းပါတယ္။
မရွင္းတာက တည္ေထာင္သူပါ။ သမာဓိဂုဏ္ရဲ႕ လကၡဏာမွာ “ ေလာကသီမာ ႏုေရာဓိနာ” လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျပည္မွန္သမွ်၊ ႏိုင္ငံမွန္သမွ် တည္ေထာင္သူ ရွိရပါတယ္။ ဒါက ေလာကဓမၼတာပါ။
“သမာဓိဂုဏ္” ေရာက္ေအာင္ တင္စားတဲ့ အခါ ေလကဓမၼတာကို လိုက္နာရတယ္။ ဒါမွ သမာဓိဂုဏ္ ေရာက္တယ္။ လိုက္နာတာကို “ေလာကသီမာ ႏုေရာဓိ” ေခၚတယ္။ ေလာကဓမၼတာကို မလိုက္နာမိရင္ ျဖစ္ေစ၊ တင္စားစရာ ရွိတာကို “အကုန္လံုး” မတင္စားရင္ ျဖစ္ေစ “သသံသယ ေဒါသ” သင့္ႏိုင္တယ္။ ဒါက ကဗ်ာဒါသ ရဲ႕ အဆိုပါ။ ကဗ်ာဒါသ ၌-
“နိဏၰယုတၱံ ပယုတၱာနိ၊ သံသယံ ဇနယႏၲိေစ” လို႔ ဆိုတယ္။ “အေၾကာင္း အရာ တစ္ခုကို ဆံုးျဖတ္လို႔ ရေအာင္ေရးပါ။ သံသယ ရွိေအာင္ မေရးပါနဲ႔။ သံသယ ရွိေအာင္ေရးရင္ သံသယေဒါသ သင့္တတ္တယ္”လို႔ ဆိုတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ တင္စားစရာ ရွိရင္လည္း “အကုန္”တင္စားပါ၊ ခ်န္မထားပါနဲ႔လို႔ ကဗ်ာဒါသဆရာက သမာဓိဂုဏ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး-
“ယုဂပေႏၷက ဓမၼာနံ၊ အစ်ာ ေသာ စ မေတာ ယထာ”လို႔ မွာျပန္ပါတယ္။ ဒီမွာထားခ်က္အရ အလကၤာရ စာေပ အျမင္မွ သႏၲိသုခႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေထာင္သူဟာ ျမတ္စြာဘုရား။ မာယာသုခ ႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေထာင္သူက မာရ္နတ္လို႔ အျပည့္အစံု တင္စားျခင္းပါ။ ထာ၀ရဘုရားကမ်ား ဖန္ဆင္းတာ ျဖစ္ေလမလား ဆိုတဲ့ သသံသယ ေဒါသကို မေရာက္ေစလိုလို႔ အျပည့္အစံု တင္စားျခင္းျဖစ္တယ္။
အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုကို ဆံုးျဖတ္တဲ့အခါ “ဘက္စံု” ျမင္ဖို႔ ၾကိဳးစားရတယ္။ ဘက္စံု မျမင္ဘဲ ဆံုးျဖတ္ရင္ ဒႆန ဆရာမ်ားက “အဒၶဇရာတိယ ပ႑ိစၥ”လို႔ ကဲ့ရဲ႕တယ္။ အဒၶဇရာတိယ၏ အနက္က “တစ္၀က္အို” ျဖစ္တယ္။ သီလကၡာန္ ဋီကာသစ္ဆရာၾကီးကေတာ့ “သတၱဘဂႌနယ”လို႔ ဆိုပါတယ္။
အေၾကာင္း အရာတစ္ခုမွာ ျမင္ေထာင့္ ၇ ခုရွိတယ္။ ဒီျမင္ေထာင့္မ်ားဟာ သူ႔ေထာင့္ အလိုက္ေတာ့ တစ္ခုစီ အေနနဲ႔ မွန္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အျပည့္အစံု ေတာ့ မမွန္ဘူး။ အျပည့္အစံုမွန္ရေလေအာင္ ေထာင့္ ၇ ခုလံုးကို ေခ်ဖ်က္ၿပီး ေျပာရတယ္။ ဒါက “သတၱဘဂႌနယ”ရဲ႕ ဆိုလိုရင္းပါ။ အိႏၵိယ ဒႆနကေတာ့ သတၱဘဂႌနယကို “သိယာ၀ါဒ”လို႔ ဆိုပါတယ္။ တစ္ခုခ်င္းစီ အေနနဲ႔ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိတယ္လို႔ ဆိုတာပါ။ ဒါေပမဲ့ အားလံုးက်ေတာ့ ”မွားတယ္”လို႔ ဆိုလိုတာပါ။
ဥပမာအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ မ်က္မျမင္ ပုဏၰား ၆ေယာက္ ဆင္ကိုလက္နဲ႔ စမ္းၿပီး ေျပာသလိုပါ။ သူ႔ဟာနဲ႔ သူေတာ့ အမွန္ပဲ။ တစ္ခုလံုး အတြက္ မွန္လားဆိုေတာ့ မမွန္ဘူး။
ႏိုင္ငံေတာ္ ႏွစ္ခုရွိတယ္။ မာယာသုခႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ သႏၲိသုခႏိုင္ငံေတာ္။ ဒါေတြဟာ သမာဓိဂုဏ္ အတြက္ အားလံုး တင္စားခ်က္ေတြပါ။ တင္စားတာလား ၊ မုခ်လားလို႔ ခြဲမသိတဲ့လူ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ထဲမွာ ရွိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အရိယာမ်ားဟာ ဘ၀ခ်မ္းသာ၌ မေမြ႔ေလ်ာ္ၾကဘူး။ သုဒၶ၀ါသ ဘံုမ်ား၌ပင္ ေနရေစကာမူ ဘ၀ခ်မ္းသာ၌ မေမြေလ်ာ္ၾကဘူး။ ဘ၀ဟာ သုခမဟုတ္ဘူး၊ ဒုကၡဆိုတာ သူတို႔သိၾကတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ဘံုဘ၀၌ ျငီးေငြၿပီး ဘံုဘ၀မွ အားလံုးလြတ္ေျမာက္လိုၾကတယ္။ ကိုက ေနေပမဲ့ စိတ္က မေနဘူး။
ဒီသေဘာကို ရည္ရြယ္ၿပီးေတာ့ “မာယာသုခ ႏိုင္ငံေတာ၌ အရိယာမ်ား ေနေတာ္မမူၾကေခ်”လို႔ ဆိုတာပါ။ ဒါဟာလဲ တင္စားတာပါ။ သမာဓိဂုဏ္အတြက္ တင္စားျခင္းပါ။ တင္စားမွန္းလည္း သိၾကပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ဟာ မညံ့ပါလွပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ “ညံ့လြန္း”ရင္လည္း အႏၲရယ္ မရွိဘူး။ “ေတာ္လြန္း” ရင္လည္း အႏၲရာယ္မရွိဘူး။ မညံ့တည့ံ (၀ါ) မက်က္တက်က္သာ အႏၲရယ္ ရွိတယ္ လို႔ ေလာကနီတိ ဆရာကလဲ “အပၸပေညာ မဟာသေကာ၊ အပၸပူေရာ ဃေဋာ ေခါေဘ”လို႔ ဆိုတယ္။ အဂၤလိပ္ စကားပံုကလည္း Little knowledge is dangerous လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီအဆင့္မ်ိဳး ဗုဒၶဘာသာ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ထဲမွာ မရွိပါဘူး။
“ျမတ္စြာဘုရားသည္သာ သႏၲိသုခႏိုင္ငံေတာ္ကုိ သိေတာ္မူ၏” လို႔ဆိုတာကလည္း စာဖတ္တဲ့အခါ-
၁။ ေခတ္ႏွင့္ ေခတ္၏ အေျခအေနကို သိမယ္။
၂။ စာေရးသူ၏ ဦးတည္ခ်က္ကို သိမယ္။
၃။ အေၾကာင္းအရာကို သိမယ္။
၄။ ခ်ဥ္းကပ္ေထာင့္ကို သိမယ္။
၅။ ေရွ႕ႏွင့္ေနာက္ ညီညြတ္မႈ ရွိမရွိကို သိမယ္။ ဒီ ၅ ခ်က္ကို သိထားရင္ စာပိုဒ္ရဲ႕ အနက္မွန္ကို သိပါတယ္။ အနက္မွန္ သိေရးအတြက္ ဒီ ၅ ခ်က္ဟာ အနည္းဆံုး လိုအပ္ခ်က္ပါပဲ။ ဒီ ၅ ခ်က္ကိုမွ သိမထားရင္ေတာ့ စာတစ္ပိုဒ္၏ အနက္ကို သိဖို႔ ခက္တယ္။
ေခတ္ႏွင့္ ေခတ္အေျခအေနကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃ ကဆုန္လျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္ေန႔မွ ၀ါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ ၅ရက္မတိုင္မီ တစ္လေက်ာ္ကာ အေျခအေနကို သိဖို႔လိုမယ္။ အေလာင္းေတာ္ မင္းသားဟာ “စၾကာ၀ေတးမင္း”ျဖစ္ေအာင္ မလုပ္ဘူး။ “ဘုရား”ျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္ဆိုၿပီးေတာ့ က်င့္ေတာ္မူလိုက္တာ ခု ဘုရားျဖစ္ၿပီ၊ နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳၿပီ။ သစၥာေလးပါးကို သိၿပီ၊ ဒီအခ်ိန္မွာ နိဗၺာန္ကိုသိတာ ျမတ္စြာ ဘုရားတစ္ပါးတည္း ရွိေသးတယ္။ ဒါက တစ္ခ်က္။
ေနာက္တစ္ခ်က္က ျမတ္စြာဘုရားသည္ “အတုလ” ျဖစ္တယ္။ “ဧကပုဂၢလ“ျဖစ္တယ္ ဒါမွန္တယ္။ ေနာက္ပဥၥ၀ၢီတို႔ ေသာတာပန္ျဖစ္ၿပီး နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳတယ္။ သစၥာေလးပါးကို သိတယ္။ ၀ါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ ၅ရက္ေန႔က်ေတာ့ အားလံုးရဟႏၲာျဖစ္သြားၾကတယ္။ ဒီေတာ့ သႏၲိသုခကို သူတို႔လည္း သိတာေပါ့။ အားလံုး နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳတဲ့ေနရာမွာ သစၥာေလးပါးကို သိေတာ္မူတဲ့ ေနရာမွာ အတူတူပဲ။ ဘာမွ မထူးဘူး။
ဒီလို ဆိုၾကတယ္။ ဒါက အာရံုပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာ Ontological View အေနနဲ႔ ေျပာၾကျခင္း ျဖစ္တယ္။ သိမႈပိုင္း ဆိုင္ရာ ျပႆနာ Epistemological View အေနနဲ႔က်ေတာ့ မတူဘူး။ ထူးတယ္။
ျမတ္စြာဘုရား၏ အရတၱမဂ္ဉာဏ္က “သဗၺညဳတ” ထိုက္တဲ့ ဉာဏ္။ အျခားအရိယာမ်ား၏ အရဟတၱမဂ္ဉာဏ္က သဗၺညဳတ မထိုက္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ျမတ္စြာဘုရားသည္ အရဟတၱမဂ္ဉာဏ္ကို ရတာနဲ႔ သဗၺညဳတဉာဏ္ ရျခင္း ကိစၥကိုပါ ၿပီးစီးေစႏိုင္ျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါက ခ်ဥ္းကပ္နည္းနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ အနက္ပါ။
သဗၺညဳတအရ “အားလံုးကို သိတယ္” ဆိုတဲ့ေနရာမွာ အားလံုးဟာ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ အေရအတြက္ အရ အားလံုးႏွင့္၊ အရည္အခ်င္းအရ အားလံုးျဖစ္တယ္။ အေရအတြက္ အရ အားလံုးဆိုတာ သိစရာ မွန္သမွ် တစ္ခုမွ မက်န္ အားလံုးကုိ သိျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ အာရံုပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာပါ။
အဲဒီ သိစရာေတြ သိတဲ့အခါမွာ အားလံုးကို တစ္ျပိဳင္နက္ သိတာမဟုတ္ဘူး။ တစ္ခုစီ တစ္ခုစီ အာရံုျပဳၿပီး သိတာ။ ဥပမာအားျဖင့္ “က”ကို သိတယ္ဆိုရင္ အျခားပုဂၢိဳလ္မ်ားက “က”ႏွင့္ ပတ္သက္သမွ် အားလံုးကို မသိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သဗၺညဳ” မဟုတ္ဘူး။ ျမတ္စြာဘုရားကေတာ့“က”ကို သိရင္ “က”ႏွင့္ ပတ္သက္တာ အားလံုးကို သိတယ္။ “ခ”ကို သိရင္ “ခ”ႏွင့္ ပတ္သက္တာ အားလံုးကို သိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ “သဗၺညဳ”ျဖစ္တယ္။
“သဗၺညဳ” ျဖစ္ေလာက္ေအာင္လည္း အရဟတၱ မဂ္ဉာဏ္ျဖင့္ နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳတုန္းက ၀ါသနာႏွင့္တကြ ကိေလသာေတြ အားလံုးကို ပယ္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ ဥပါဒါနပစၥယာ ဘေ၀ါ(ေဇာ) အရ ၀ါသနာဟာ သိမႈအေပၚမွာ ဘယ္ေလာက္ လႊမ္းမိုးႏိုင္တယ္ဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။ “ဣႆာ” ၀ါသနာပါတဲ့သူဟာ သူတစ္ပါးကို “ဣႆာ” မ်က္စိနဲ႔ပဲ ျမင္တတ္တယ္။ “ေလာဘ” ၀ါသနာပါတဲ့ သူဟာ ဘာကိုၾကည့္ၾကည့္ “ေလာဘ” မ်က္စိနဲ႔ပဲ ၾကည့္တတ္တယ္။
ကိေလသာကုိ ၀ါသနာႏွင့္တကြ ပယ္သတ္ႏိုင္ျခင္းသည္ သဗၺညဳတဉာဏ္ ရျခင္း၏ အေၾကာင္း ျဖစ္တယ္။ အာရံုပိုင္း အေနနဲ႔ကေတာ့ နိဗၺာန္ဟာ အေျပာင္းအလဲ မရွိဘူး။ This ဒီဟာ- ဒီဟာပါပဲ။
အာရမၼဏိကပိုင္း အေနနဲ႔က်ေတာ့ အေျပာင္းအလဲ ရွိတယ္။ ေလာကမွာ ျမတ္စြာဘုရားႏွင့္ ရည္တူ သိသူရယ္လို႔ မရွိပါဘူး။ ေလာကမွာလည္း ဆိုရိုးရွိတယ္။ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အသိဆံုး ျဖစ္ရင္ “သူသာသိတာ၊ တျခား “သူ႔”ေလာက္ ဘယ္သူမွ မသိဘူး” ဒီလိုေျပာရိုးဆိုစဥ္ရွိတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ေခတ္ႏွင့္ ေခတ္၏ အေျခအေနမွ ၾကည့္ရင္လည္း ထိုအခ်ိန္မွာ ျမတ္စြာဘုရား တစ္ပါးတည္းပဲ သစၥာ ေလးပါးကို သိသူ ရွိေသးတာ။ ဒီေနာက္ သိမႈဆိုင္ရာ ျမင္ကြင္း (Epistemological View) ကၾကည့္ရင္လည္း ျမတ္စြာဘုရားဟာ သစၥာေလးပါးကို သိတဲ့ေနရာမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ အျခား ဘယ္ေနရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ “အတုလ” ၀ါ၊ “ဧကပုဂၢလ” ၀ါ။ သဒၵါနည္းအရ ဆိုရင္ေတာ့ “သဒၶါဓိေကာ အတၱာဓိေကာ” ေပါ့။
ဒီေတာ့ ဘက္စံုၾကည့္နည္းအရ ၾကည့္လွ်င္ ဒီစာပိုဒ္ဟာ မမွားပါဘူး။ ဆင္ရဲ႕ အစြယ္ကိုသာ စမ္းမိၿပီး “ဆင္” ဟာ “သန္လ်က္လိုပဲ” လို႔ေျပာတဲ့ မ်က္မျမင္ပုဏၰား အျမင္မ်ိဳးနဲ႔ ၾကည့္ရင္ေတာ့ စာတစ္ပိုဒ္၏ အနက္ကို မွန္ေအာင္ သိဖို႔ မလြယ္ဘူး။
ေနာက္တစ္ခ်က္က “နာနာကၡဏိက `ကံ` ဟာ ဥပါဒ္၊ ဌီ၊ ဘင္ မရွိဘူး” ဒီအဆိုကို မွားတယ္ လို႔ ဆိုၾကတယ္။
အမွန္ကေတာ့ မမွားဘူး။ ပ႒ာန္းအရဆိုလွ်င္ “ကံ”ဆိုတာ ေဇာ ေစတနာပဲ။ ဒီေတာ့ ပထမ ေဇာေစတနာကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္၊ မိမိမခ်ဳပ္ခင္ အခိုက္မွာ သဟဇာတကမၼျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ ကမၼ၊ သဟဇာတ၊ နိႆယ၊ အဟာရ၊ အတၳိ၊ အ၀ိဂတ”လို႔ ၆ ပစၥည္း ျပိဳင္ႏိုင္တယ္။
ဒီမွာ အတၳိ ႏွင့္ အ၀ိဂတ ပါတယ္။ အတၳိႏွင့္ အ၀ိဂတ ပါေတာ့ သဟဇာတကမၼမွာ ဥပါဒ္၊ ဌီ၊ ဘင္ ရွိတဲ့ သေဘာကို ေျပာတာ။ ဒါက “သဟဇာတကမၼ”အခိုက္။
ေနာက္ ပထမေဇာ ခ်ဳပ္သြားၿပီ၊ ဒုတိယေဇာ ၀င္လာတယ္။ ဒုတိယေဇာ၀င္လာေတာ့ ပထမေဇာက သဟဇာတကမၼကေန အနႏၲရ ကမၼ(အာေသ၀န) ျဖစ္သြားတယ္။ ဒီေတာ့ ပထမေဇာက ကမၼ(အာေသ၀န)၊ အနႏၲရ၊ သမနႏၲရ၊ ဥပနိႆယ၊ နတၳိ၊ ၀ိဂတလို႔ ၆ ပစၥည္းျပိဳင္တယ္။ ဒီမွာ နတၳိႏွင့္ ၀ိဂတပါတယ္။ နတၳိႏွင့္ ၀ိဂတဆိုတာ ဥပါဒ္၊ ဌီ၊ ဘင္ မရွိတဲ့သေဘာကို ေျပာတာ။
ေနာက္ဒုတိယေဇာ ခ်ဳပ္သြားၿပီ။ တတိယေဇာ ၀င္လာတယ္။ ဒီမွာ ဒုတိယေဇာက တတိယေဇာအား ကမၼ(အာေသ၀န)၊ အနႏၲရ၊ သမနႏၲရ၊ ဥပနိႆယ၊ နတၳိ၊ ၀ိဂတလို႔ ၆ ပစၥည္းျပိဳင္တယ္။ ပထမေဇာက တတိယေဇာအား ကမၼ(နာနာကၡဏိက)၊ ဥပနိႆယ လို႔ ၂ ပစၥည္းပဲ ျပိဳင္တယ္။
ဒီမွာ ဆိုခ်င္တာက “ပထမေဇာ”သည္ မိမိ ဥပါဒ္ခိုက္ သဟဇာတကမၼျဖစ္တယ္။ ဥပါဒ္၊ ဌီ၊ ဘင္ဟူ၍ ခဏငယ္ သံုးခ်က္ရွိတယ္။ ဒုတိယေဇာ ၀င္လာတယ္။ ဒီတစ္ခါ “ပထမေဇာ”သည္ အနႏၲရ၊ ကမၼ(အာေသ၀န) ျဖစ္သြားတယ္။ ဥပါဒ္၊ ဌီ၊ ဘင္ ဟူ၍ ခဏငယ္သံုးခ်က္ မရွိေတာ့။ ဒီတစ္ခါ “ပထမေဇာ” သည္ နာနာကၡဏိက ကမၼျဖစ္သြားတယ္။ ဥပါဒ္၊ ဌီ၊ ဘင္ဟူ၍ မရွိေတာ့။ “ေဇာ”ေတြဟာ ဒီသေဘာခ်ည္းပါပဲ။
ဒါျဖင့္ “ဥပါဒ္၊ ဌီ၊ ဘင္ မရွိရင္ ဘာမွ် မရွိေတာ့ဘူးလား”လို႔ ေမးရင္ေတာ့၊ နိဗၺာန္ မရမခ်င္း သတိၱ အေနနဲ႔ အရိပ္ပမာ သႏၲာန္၌ အစဥ္လိုက္ပါတယ္။
ဒီပ႒ာန္းေဒသနာေတာ္ကို ေထာက္ရင္ နာနာကၡဏိက ကမၼဟာ ဥပါဒ္၊ ဌီ၊ ဘင္ ဆိုတဲ့ ခဏတၱယဟာ မုခ်အားျဖင့္ မရွိဘူးဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။ ဥပစာရ အားျဖင့္ ရွိတယ္လို႔ ဆိုခ်င္ရင္ေတာ့ ဆိုပါ။
ေနာက္တစ္ခ်က္က “ဘ၀ ပြားစီးေရးအတြက္ လုပ္တဲ့ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာ၀နာဟာ သာသနာေတာ္ကို ဖ်က္လိုစိတ္ မရွိပါဘဲနဲ႔ ဖ်က္ဆီးရာေရာက္တယ္” ဆိုတဲ့ အဆိုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မမွားေၾကာင္း သံဃ၊ ၂၊ ၁၈(ပဋိပဒါ) သုတ္မွာ-
ယံ ဟိ ကိဥၥိ ဘ၀တၱယ သခၤါတံ ၀ဋၬ ပေတၳတြာ ပ၀တၱိတံ၊ အႏၲမေသာ ပဥၥဘိညာ အ႒ ၀ါ သမာပတၱိေယာ၊ သဗၺံ တံ ၀ဋၬပကၡိယံ ၀ဋၬ သီသႏၲိ၊ ၀ဋၬ သီသတၱာ မိစၧာပဋိပဒါ၀ ေဟာတိ- လို႔ဆိုတယ္။ ျမတ္စြာ ဘုရား ပြင့္ေတာ္မူလာ တာက “သမၼာပဋိပဒါ” ကို ေဟာခ်င္လို႔ ပြင့္လာတာ။ ဒီေတာ့ “မိစၧာပဋိပဒါ”နဲ႔ “သမၼာပဋိပဒါ” ဟာ ေျဖာင့္ေျဖာင့္ ဆန္႔က်င္ပါတယ္။
ဒီေတာ့ စာတစ္ပိုဒ္ရဲ႕ အနက္မွန္ကို သိခ်င္ရင္ စာဖတ္နည္းကို သိမွ၊ စာဖတ္နည္းကို သိခ်င္ရင္ ေနတၱိ က်မ္းကို ေလ့လာမွ။ အကုန္လံုး မေလ့လာႏိုင္ရင္ေတာင္ “ယုတၱိဟာရ၊ လကၡဏာဟာရ၊ စတုဗ်ဴဟာ ဟာရ” ကိုေတာ့ သိမွျဖစ္မယ္။
ေဆာင္းပါးရွင္ေတြဟာ သူ႔ပရိတ္သတ္နဲ႔သူပါ။ အျမင္ခ်င္း တူၾကရင္ အၾကိဳက္ခ်င္းတူၾကတာပဲ။ ခက္တယ္၊ လြယ္တယ္ မဟုတ္ပါဘူး။
ဓမၼရံသီ မဂၢဇင္းပါ “ခ်မ္းသာကို ရွာေဖြျခင္း” ေဆာင္းပါးရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္က ဘ၀ကို မဇၥ်ိမပဋိပဒါႏွင့္ ၾကည့္တတ္ရင္ “သႏၲိသုခ”ကို ရတယ္လို႔ ဆိုတာပါ။ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ကို အေျခခံၿပီး ဓမၼစၾကာႏွင့္ အနတၱလကၡဏသုတ္၊ ေပါင္းသံုးသုတ္ကို ေရးျခင္းပါ။ ဒီသံုးသုတ္ဟာ ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ သာသနာေတာ္မွာ ပထမဦးဆံုးလည္းျဖစ္၊ အေရးအၾကီးဆံုးလည္းျဖစ္။ အေျခခံ အက်ဆံုးလည္း ျဖစ္လို႔ပါပဲ။
ေဆာင္းပါးအမွတ္စဥ္က (၁၇)ရွိသြားပါၿပီ။
ေနာက္ဆံုးေျပာခ်င္တာက “ငါ့ေလွ ငါထိုး ပဲခူးေရာက္ေရာက္”ဆိုတဲ့ ၀ါဒဟာ မကၡလိေဂါသာလ ၏ ၀ါဒျဖစ္လို႔ အင္မတန္ အႏၲရယ္ၾကီးတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ ဆင္ျခင္ဖြယ္ပါ။ သံေ၀ဂယူဖြယ္ပါ။
“လက္ဖက္ရည္ ပန္းကန္လံုးထဲ၌ မုန္တိုင္းကို ျမင္ခ်င္းသည္ မွန္ေသာျမင္ျခင္း။” မဟုတ္ပါ။ ဤသေဘာကို စာဖတ္သူမ်ား အေနျဖင့္ သတိျပဳႏိုင္ရန္ တင္ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။
မွတ္ခ်က္၊၊ ဆရာၾကီး ဦးေရႊေအာင္၏ ဘဝအက်ဥ္းသား စာအုပ္မွ။
သူတစ္ပါးမွာ အမွားတစ္ခုခု ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္တစ္ခုခု ေတြ႕တဲ့အခါ ကိုယ့္မ်က္ႏွာကို မွန္ထဲမွာ ၾကည့္ေနသလို သေဘာထားပါ။
ကိုယ့္ကိုယ့္ကို တကယ္သတၱိရွိတယ္ ထင္ရင္ ကိုယ့္အမွားကို ကိုယ္ ရဲရဲႀကီး ျပင္လိုက္ပါ။
အမွားအယြင္းေတြ၊ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြကို မေၾကာက္တဲ့သူ အမွားထဲက ပညာရေအာင္ ယူတတ္တဲ့သူဟာ အမွားကိုပဲ ေကာင္းတဲ့ဘက္က အက်ိဳးရွိေအာင္ ယူႏိုင္လို႕ မွားတာဟာ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္တဲ့ အေတြ႕အႀကံဳတစ္ခု ျဖစ္သြားတယ္။
အေကာင္းကို အဆိုးျဖစ္ေအာင္ ျမင္တတ္တာဟာ အသိအျမင္ မွားယြင္းမႉေတြထဲမွာ အဆိုးဆံုး၊ အထိခိုက္ဆံုး အမွားျမင္ပံုပဲ။
အဆိုးေတြ ဘယ္ေလာက္ႀကံဳရႀကံဳရ အေကာင္းကို ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားၿပီး လုပ္သင့္တာကို ဆက္ၿပီး လုပ္ႏိုင္ရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ကို သိေနတဲ့ အေလ့အက်င့္ ရွိဖို႕ သိပ္အေရးႀကီးတယ္။
ကိုယ့္အဆိုးကို လက္ခံႏိုင္မွသာ အဲ့ဒီ့အဆိုးဟာ အေကာင္းဘက္ကို တျဖည္းျဖည္း ေျပာင္းသြားမယ္။ လက္မခံႏိုင္ေသးသေရြ႕ ဖံုးကြယ္ ထားသေရြ႕ အေကာင္းျဖစ္မလာႏိုင္ဘူး။
အမွန္ေတာ့ ဘ၀နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး အေလးနက္ဆံုး အသိဉာဏ္ကို အဆိုးနဲ႕ ႀကံဳရၿပီး အဆိုးကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိၿပီးေတာ့ ဒိအဆိုးထဲက အသိဉာဏ္ရၿပီး လြန္ေျမာက္လာတဲ့သူေတြကမွ ရတယ္။
သူတပါး အျပစ္ကို ေထာက္ျပရံုနဲ႕ ကိုယ့္အျပစ္က ေပ်ာက္မသြားဘူး။
ေစတနာဆိုးနဲ႕ လုပ္တာေတြ အားလံုးဟာ ကိုယ့္စိတ္ထားကို ေအာက္တန္းက်သြားေစတယ္။
ဘ၀တစ္ခုလံုးဟာ လက္ေတြ႕ စမ္းသပ္မႉ လုပ္ေနတာပဲ။ အမွားေတြကို မ်ားမ်ားျပင္ႏိုင္တဲ့သူ ျဖစ္ဖို႕လိုတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ လူေတြဟာ မွားေနမွန္း မသိဘူး။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတာ့ မွားေနမွန္း သိပါလ်က္နဲ႕ မျပင္ခ်င္ဘူး။ အဲ့ဒီ့လို လူေတြဟာ အသိဉာဏ္ မႀကီးထြားဘူး၊ မတိုးတက္ဘူး။
မမွားဘူးတဲ့သူ မရွိပါဘူး၊ အမွားကင္းဖို႕ ဆိုတာလည္း သိပ္ေတာ့ မလြယ္ဘူး။ အမွားနဲ႕ဖို႕ပဲ ႀကိဳးစားရမွာ၊ အမွားတစ္ခုကို ထပ္ခါ ထပ္ခါ မမွားဖို႕ မလုပ္မိဖို႕ပဲ လိုပါတယ္။
သူမ်ားမွားလို႕ ကိုယ္ခံရတာထက္ ကိုယ္မွားလို႕ ကိုယ္ခံရတာက ပိုဆိုးပါတယ္။
ကိုယ့္အျပစ္ကို ရွာျပတဲ့သူကို ကိုယ့္ ေက်းဇူးရွင္လို႕ သေဘားထားပါ။
အေသးအမႊား အဆိုးေတြေၾကာင့္ စိတ္ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္တာကို မခံခ်င္ရင္ အေရးႀကီးတဲ့ အလုပ္၊ တန္ဖိုးရွိတဲ့ အလုပ္ေတြကို အခ်ိန္ျပည့္ လုပ္ေနပါ။
အေကာင္းအဆိုး ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကို နားလည္လက္ခံၿပီး ခံႏီုင္ရည္ရွိမွ ပိုၿပီး ရင့္က်က္တဲ့သူ ျဖစ္မယ္။
ကိုယ္က သူမ်ားကို အျပစ္တင္ေနတာ ရႉံ႕ခ်ေနတာဟာ သူဘယ္လိုလူ ဆိုတာ တကယ္ေတာ့ သိပ္မေပၚလြင္ဘူး၊ ငါဘယ္လိုလူ ဆိုတာေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ ေပၚလြင္သြားၿပီ။
တကယ္ႀကီးတဲ့ ထိေရာက္တဲ့ တန္ဖိုးရွိတဲ့ ကိုယ့္အတြက္ စိတ္ေက်နပ္မႉ အမ်ားဆံုးရတဲ့ အလုပ္၊ ကိုယ့္အရည္အခ်င္းေတြလည္း အမ်ားဆံုးထုတ္ၿပီး သံုးရတဲ့ အလုပ္ကို လုပ္မယ့္သူဟာ အေသးအမႊား အဆိုးေတြကို ေတြးေနဖို႕ မသင့္ဘူး။
သူတစ္ပါးကို အျပစ္ျမင္လို႕ရွိရင္ အဲ့ဒီအျပစ္မ်ိဳး ကိုယ့္မွာ ရွာၾကည့္ပါ။ ရွိေနတတ္တာပဲ မ်ားပါတယ္။ သူတစ္ပါးမွာ ေကာင္းတာ ျမင္ရင္လည္း အဲ့ဒီလို ေကာင္းတာ ငါ့မွာေကာ မရွိဘူးလား။ ရွိရင္ ေကာင္းပါတယ္။ ေကာင္းသထက္ ေကာင္းေအာင္ ႀကိဳးစားရမယ္။ မရွိေသးရင္ေတာ့ ရွိလာေအာင္ ႀကိဳးစားရမယ္။
တကယ္ေတာ့ အဆိုးေတြထဲက အမွားေတြထဲက ဒုကၡေတြထဲကမွ တကယ္ေလးနက္တဲ့ အသိဉာဏ္ကို ရတာပါ။ အေလးနက္ဆံုး အသိဉာဏ္ကို ဘ၀ေတြ႕အႀကံဳ ထဲကပဲ ရႏိုင္တယ္၊ စာအုပ္ထဲက မရႏိုင္ဘူး။ ဘ၀ဟာ အေလးနက္ဆံုး စာအုပ္ပဲ။
ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဒုကၡေပးရင္ ေလာကႀကီး ဒုကၡေရာက္တယ္။ ကိုယ္နဲ႕ ေလာကႀကီးဟာ ဆက္စပ္ေနတယ္၊ ဘယ္လိုမွ သီးျခားျဖစ္သြားေအာင္ လုပ္လိုက္ရင္ ေလာကႀကီးကို ေကာင္းေအာင္ လုပ္တာပါ။
ကိုယ့္ကိုယ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲခ်င္ရင္ ငါ ဘာကို ေၾကာက္တာလဲ၊ ဘာကို မုန္းသလဲဆိုတာကို အရင္ဆံုးသိေအာင္လုပ္ပါ။ အဲဒီ့က စ, ပါ။
သူမ်ားအျပစ္ကို မ်ားမ်ားရွာၿပီး ေျပာေနတဲ့သူဟာ ကိုယ့္ဂုဏ္သိကၡာကို ကိုယ္ခ်တာပဲ။ သူမ်ားကို ဂုဏ္သိကၡာခ်ၿပီးမွ ကိုယ့္ဂုဏ္ကို တင္လို႕ရမယ့္ ဘ၀ကို ေရာက္ေနရၿပီ။
ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက (တစိမ့္စိမ့္ေတြးမယ္) စာအုပ္ (စာမ်က္ႏွာ ၂၅ မွ -၂၉ ထိ) မွ
ပံုႏွိပ္ စာအုပ္ ေလာကစာအုပ္ စိတ္စာအုပ္ သံုးမ်ိဳးရွိတယ္
စိတ္ကို ဖတ္တတ္ဖို႕ တစ္ျခားစာအုပ္ေတြကို ဖတ္ေနရတယ္.............
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
သစ္ပင္တိုင္းမွာ အလွတစ္မ်ိဳးစီ ရွိၾကပါတယ္
လူတိုင္းရဲ႕ တစ္မ်ိဳးစီ အလွကို ျမင္တတ္ရင္
ဘယ္ေလာက္သာယာ လိုက္မလဲ လို႕ ......................................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
ေၾကကြဲမႈ ပ်က္စီးမႈ ဆံုးရႈံးမႈေတြနဲ႕ အတူ
ထြက္ေပၚလာတဲ့ ေတာင္းပန္ပါတယ္ ဆိုတဲ့ စကားကို
လြယ္လြယ္မသံုးမိေအာင္ သတိထားပါ .....................................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
ၾကာပန္းက ေရကန္ကိုသာ အလွဆင္တယ္
မိုးတိမ္ေတြကလည္း ေကာင္းကင္ျပာကိုသာ အလွဆင္တယ္
လာျခင္းေကာင္းေသာ မိတ္ေဆြကေတာ့ တစ္ေလာက လံုးကို အလွဆင္တယ္ ..............
( သုေဗာဓာ လကၤာရက်မ္း)
သူ႕ေၾကာင့္ ၀မ္းသာခဲ့ ဖူးျပီ .......
သူ႕ေၾကာင့္ ခံစားခဲ့ဖူးျပီ ...........
၀မ္းသာရတာ ခံစားရတာ
ပင္ပန္းလွပါျပီ..........................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
၀မ္းသာစရာေတြလည္း ၾကံဳခဲ့ဖူးပါျပီ
၀မ္းနည္းစရာေတြလည္း ဆံုခဲ့ဖူးပါျပီ
ဘာမွ် မယ္မယ္ ရရ မရွိခဲ့ပါဘူး
အသိဥာဏ္ တိုးျပီး လူျဖစ္က်ိဳးနပ္တယ္ဆိုလုိ႕
ေတာ္ေသးတာေပါ့.........................................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ )
စြန္လႊတ္သူ ဆိုတာ သူ႕ကို ဘယ္သူကမွ မၾကည့္ခ်င္ေနပါေစ
သူလႊတ္တဲ့ စြန္ တက္ေနတာကိုၾကည့္ျပီး ပီတိနဲ႕ေက်နပ္ေနတတ္သူမ်ိဳးပါ
ဓမၼေဘရီ ဆရာေတာ္ (ေတာင္စြန္း)
ၾကာလည္းမေမ့ ..................
ရွာလည္းမေတြ႕.................
ငါလည္းတစ္ေန႕................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
သူ႕ႏွလံုးသားရဲ႕ စကားျပန္ကေတာ့
သူ႕အမူအရာပါပဲ ...............................
ဓမၼေဘရီ ဆရာေတာ္ ( ေတာင္စြန္း )
မျပိဳကြဲႏိုင္တဲ့ အရာကို
ေဆာင့္မတိုးလိုက္နဲ႕
သူမကြဲရင္ ကိုယ္ကြဲမယ္...............
ဓမၼေဘရီ ဆရာေတာ္ ( ေတာင္စြန္း )
သစ္ပင္တိုင္းမွာ
အလွတစ္မ်ိဳးစီ
ရွိၾကပါတယ္..........................
လူတိုင္းရဲ႕
တစ္မ်ိဳးစီ အလွကို
ျမင္တတ္ရင္
ဘယ္ေလာက္ သာယာလုိက္မလဲ လို႕.............................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
အမိႈက္လွဲ ျပီးမွ
ရွင္းတာထက္
မရႈပ္ဘဲ ရွင္းေနတာက
ပိုေကာင္းမယ္......................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
အရြယ္ခ်င္း မတူရင္...............
ေနရာခ်င္း မတူရင္...............
အျဖစ္ခ်င္း မတူရင္..............
အသိခ်င္း မတူႏိုင္ပါဘူး.........
ဒါေလးေတာ့
နားလည္သင့္တာေပါ့..................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ငယ္တုန္းက ထမင္းကို
၀ါးျပီးခြံ႕ခဲ့တာ ေကာင္းေပမယ့္
ၾကီးလာတဲ့ အခါ
အန္ဖတ္ေတြ ထင္တတ္တယ္............
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ေက်နပ္စရာေၾကာင့္ျဖစ္ေစ
မေက်နပ္စရာေၾကာင့္ျဖစ္ေစ
ေလာကဓံေၾကာင့္
တုန္လႈပ္ေနသူ မွန္သမွ်
ေလာကကို အရႈံးေပးေနရသူခ်ည္းပါပဲ..................
ဆရာေတာ္ တစ္ပါး
အေယာင္ေဆာင္ ပညာရွိက
အျပစ္ကိုသာရွာျပီး
ေထာက္ျပတတ္တယ္
ပညာရွိအစစ္က
အမွန္ကို ခ်ီးက်ဴးျပီး
အမွားကို ျပဳျပင္ေပးတယ္
အ႒ကထာဆရာေတာ္ ( သီဟိုဠ္ )
ပုထုဇဥ္ ဆုိတာ အျပစ္နဲ႕ မကင္းဘူး ဆိုေပမယ့္
ဆရာသမားက ကိုယ့္တပည့္ပါ လို႕ မေျပာခ်င္ေလာက္ေအာင္
မိဘက တို႕သားသမီးပါ လို႕ မေျပာခ်င္ေလာက္ေအာင္ အထိေတာ့
မျဖစ္ေစသင့္ဘူး.............................................
ည၀ါအေက်ာ္ ဆရာေတာ္ၾကီး ( ေတာင္ျမိဳ႕ )
ဘာမွ မစြမ္းႏိုင္ဘူးဆိုရင္ေတာင္
ကုိယ့္ေျခရာ လက္ရာ တစ္ခုခုေတာ့
ေနာင္လာေနာက္သား သတိရေလာက္ေအာင္
ခ်န္ထားရစ္ခဲ့ ရမယ္ .........................
ည၀ါအေက်ာ္ ဆရာေတာ္ၾကီး ( ေတာင္ျမိဳ႕ )
ကိုယ့္ကို ေစာင့္ေရွာက္တာ
ကိုယ့္မွာ ရွိတဲ့ တရားပဲ........................
ကိုယ့္ကို ဖ်က္ဆီးတာ
ကိုယ့္မွာ ရွိတဲ့ မတရားပဲ.....................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ကိုယ္က မွန္ေအာင္ေနျပီး
သူမ်ားမွားေနရင္လည္း
နားလည္ႏိုင္ရမယ္...............
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
စုျပီး ဆံုျပီး ရွင္းလင္းၾကတာက
စုဆံုျပီး ျငင္းၾကတာထက္
အက်ိဳးေကာင္းေတြ မ်ားပါတယ္...................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
သဘာ၀တရားႀကီးဟာ
ခ်စ္စရာလို႔ပဲ ထင္ထင္...
မုန္းစရာလို႔ပဲ ထင္ထင္...
သူ႕သေဘာ သူေဆာင္တာ မွန္ေပမယ့္
သတၱ၀ါေတြက
ခ်စ္ခင္စရာေတြကိုေတာ့ မခြဲခ်င္ၾကဘူး...
မုန္းစရာက်ေတာ့ မေတြ႕ဆုံခ်င္ဘူးဆိုတဲ႔ ..
လိုအင္ဆႏၵေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္... .... ...
(တရားဦး- ဓမၼေဘရီ အရွင္၀ီရိယ)
လူတိုင္းဟာ အသက္ရွင္ဖို႔အတြက္သာ
ေရးႀကီးခြင္က်ယ္ ထင္မွတ္ေနၾကေပမယ့္
အသက္ရွင္ရတာဟာ
ဘာလုပ္ဖို႔လဲဆိုတာ အထိေတာ့
ဆက္ၿပီး မစဥ္းစားတတ္ၾကဘူး...။
ဆရာေတာ္တစ္ပါး (ပုသိမ္)
မသင့္ေတာ္တဲ့ ေနရာကို
ေရာက္ခဲ့ရင္ေတာင္မွ
သင့္ေတာ္တဲ့ အက်င့္ေတြ
မေဖ်ာက္ပစ္ပါနဲ႕.....................
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ပညာဆိုတာ ေကာင္းပါတယ္။
ပညာရွိခ်င္တာလား?
ပညာျပခ်င္တာလား?
နည္းနည္းေတာ့ သတိထားပါအံုး.............
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ကိုယ္ကမွန္ေအာင္ေနျပီး
သူမ်ားမွားေနရင္လည္း
နားလည္ႏိုင္ရမယ္.............
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ေကာင္းတာေတြကို ႀကိဳးစားလုပ္ရင္းနဲ႔
လုပ္သမွ်ေတြဟာ ..
အေကာင္းခ်ည္း ျဖစ္လာရင္
အေကာင္းဆုံးေပါ့
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
အသိေပးဆုံးမေပးမည့္သူကို ..
ရွာသင့္ေပမယ့္
ကိုယ္စကားနားေထာင္မည့္ သူကိုပဲ
ရွာေနၾကတယ္။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
ေသာကမီးေတြ ညီးညီးေျပာင္ေျပာင္
အၿမဲေတာက္ေလာင္ေနပါလွ်က္
ဘာေၾကာင့္ ေပ်ာ္ရႊင္၀မ္းေျမာက္ေနၾကသလဲ..
အေမွာင္ထုႀကီး ကာဆီးပိတ္ဖုံးထားပါလွ်က္
ဘာေၾကာင့္ လင္းရာကို မရွာမွီးၾကသလဲ..
(ဓမၼပဒတရားေတာ္-၁၄၆)
ရင္ခြင္ပိုက္ ကေလးမ်ားက မိခင္ရဲ႕ ေမတၱာကို စိန္ေခၚတယ္..
သက္ႀကီးရြယ္အိုတို႔က သားသမီး ေျမးမ်ားနဲ႔ လူငယ္တို႔ရဲ႕
ေက်းဇူးသိတတ္မႈနဲ႔ ေမတၱာတရားကို စိန္ေခၚတယ္..
ေလာကဓံတရားက အရြယ္ေရာက္သူတိုင္းကို စိန္ေခၚတယ္...
ကံတရားက တုန္႔ျပန္မႈ အားလုံးကို စနစ္တက် မွတ္တမ္းတင္လိမ့္မယ္
ဓမၼေဘရီ ဆရာေတာ္ ( ေတာင္စြန္း)
ေက်းဇူးဆိုတာ သိတတ္သူအတြက္
အက်ဳိးကန္႔သတ္မရွိ ခံစားႏိုင္သလို
ေက်းဇူးကန္းသူအတြက္ ကန္႔သတ္မရွိ
ေပးဆပ္ရတတ္တာမ်ဳိး....
ဓမၼေဘရီ ဆရာေတာ္ (ေတာင္စြန္း)
အၿမဲတမ္း သူ႕ကိစၥနဲ႕သူ
ရႈပ္ေနတာပါလို႔ နားလည္ရင္
ကိုယ့္အရႈပ္ ထပ္မေပးလိုက္ပါနဲ႔
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
ျပႆနာဆိုတာ ေလာကရဲ႕ ဂုဏ္ပုဒ္တစ္ခုပါ
ကိုယ္နဲ႔ သိပ္မဆိုင္ရင္
ျပႆနာက ေသးတယ္
မ်ားမ်ားဆုိင္ရင္ ျပႆနာက ႀကီးလာၿပီ
လုံး၀မဆိုင္ေတာ့ရင္ေတာ့
ျပႆနာမရွိေတာ့ပါဘူး
ဓမၼဒူတဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
ေကာင္းတဲ႔အလုပ္ဟာ
ေနာက္က်တယ္ဆိုတာ မရွိပါဘူး
လုပ္ငန္း စရေသးတာပဲရွိတယ္။
ဓမၼဒူတဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ)
ေရအုိးစင္က ေရေသာက္ရတဲ႔အခါ
သစ္ပင္ရိပ္မွာ နားခိုရတဲ႔အခါ
ေက်းဇူးရွင္ဟာ ေရအိုးလား? ေရျဖည့္ေပးသူလား?
အခက္အရြက္လား? ပင္စည္လား?
ဓမၼေဘရီဆရာေတာ္ (ေတာင္စြန္း)
မိုက္တယ္ဆိုတာ ကိုယ္ပဲ ခံရတာ
လိမၼာတယ္ဆိုတာ ကိုယ္ပဲ စံရတာ
မယုံခဲ႔ရင္ေတာင္ မိုက္မၾကည့္နဲ႔
လိမၼာပါ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
အဆင္ေျပတာ မေျပတာထက္
ေနသာဖို႔က အေရးႀကီးပါတယ္
ေနတတ္ရင္ ေနသာပါတယ္။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
ကုသိုလ္ကံမွာ လုိရာကိုေပး စိတ္လည္းေအး၍
သူကတစ္ဖန္ ကိုယ့္ကုိျပန္ တာ၀န္ယူေပးမွာ
တိပိဋက ဆရာေတာ္ႀကီး (ေယာ)
လူကိုယုံလို႔ ပုံအပ္ခဲ႔ၿပီးၿပီ
ေရႊကိုယုံလို႔ စီးပြားရွာခဲ႔ၿပီးၿပီ
ရတနာသုံးပါးကို ယုံၾကည္လို႔
ပုံအပ္ၿပီးၿပီလား............?
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
"ဒုကၡ" ဆိုတဲ႔ ေကာင္က သူေရာက္လာရင္
အနည္းဆုံးေတာ့ ညည္းညဴေနမွ ေက်နပ္တာေလ..
ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ငိုႀကီးခ်က္မနဲ႔ လူးလိွမ္႔ေနတာကို
သူက ျမင္ခ်င္တာကိုး...
ကိုယ္က သူ႕အလုိနဲ ႔ ဆန္႔က်င္ၿပီး
ဣေျႏၵမပ်က္ ေနျပလိုက္ေတာ့
သူအေတာ္ ၿဖဳံသြားပုံရတယ္..
ခုဆို ကိုယ့္ဆီ သူ တယ္လာခ်င္ပုံ မရေတာ့ဘူး.....
ပရဟိတ ဆရာေတာ္ႀကီး
ေလေၾကာင့္ ပ်ံသန္းႏိုင္တဲ့ ငွက္ဟာ
ေလရွိမွန္း မသိၾကသလို
ေရေၾကာင့္ ကူးခပ္ႏိုင္တဲ့ ငါးဟာ
ေရရွိမွန္း မသိၾကသလို
ဓမၼ အဓမၼေၾကာင့္
ေကာင္းေကာင္း ဆိုးဆိုး
ျဖစ္ေနတဲ့ သတၱ၀ါေတြ ဟာလည္း
ဓမၼ အဓမၼကို
ရွိမွန္း မသိၾကပါဘူး...............။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ေပးႏိုင္သူ ထံက ေတာင္း၊
လက္ခံမယ့္ သူကို ေပး၊
ဒါမွ အဆင္ေျပမယ္...............။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ေကာင္းတာကို လုပ္ဖို႔လြယ္ရင္ ေကာင္းတဲ႔ လူ
မေကာင္းတာကို လုပ္ဖို႔လြယ္တယ္ဆိုရင္ ...?
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
လုပ္သင့္တာကို မလုပ္မိရင္
မလုပ္သင့္တာေတြ လုပ္မိေနတတ္တယ္.
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
လူတိုင္းမွာ အစြမ္းကိုယ္စီ ရွိၾကပါတယ္
ကိုယ္စြမ္းရာက မစၾကဘဲ
သူမ်ားပါးစပ္နဲ႔ လမ္းဆုံးေနၾကလို႔သာ
အစြမ္းမျပႏိုင္ၾကတာပါ..
ဓမၼေဘရီ ဆရာေတာ္ႀကီး (ေတာင္စြန္း)
ကိုယ္ျပဳသမွ် ကံမ်ားသည္ပင္
ကိုယ္ေရွ႕ဆက္ရမည့္ ခရီးအတြက္
ခရီးသြားလက္မွတ္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္
ဓမၼေဘရီ ဆရာေတာ္ႀကီး (ေတာင္စြန္း)
တျခားပစၥည္းေတြကိုေရာင္းလုိက္ရင္
အရႈံးမဟုတ္ရင္ အျမတ္ရေသးတယ္
စိတ္ခ်မ္းသာမႈကိုေရာင္းစားရင္
အရႈံးနဲ႕ပဲ ရင္ဆိုင္ရမယ္
စိတ္ခ်မ္းသာမႈကို ဘာနဲ႕မွ်
ေရာင္းမစားပါနဲ႕..................။ ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ေစတနာ သည္ လူတိုင္းနဲ႕
မတန္သည္ မဟုတ္
လူတိုင္းနဲ႕ တန္တဲ့
ေစတနာမ်ိဳး
ထားႏိုင္ဖို႕သာ လိုအပ္ပါတယ္............။ ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
စိတ္ဆိုးေနတဲ့ အခါ
ေကာင္းတဲ့စိတ္နဲ႕ လဲလိုက္ပါ
ရႈပ္ေနရင္ ရွင္းတဲ့စိတ္
ပူေနရင္ ေအးတဲ့စိတ္
ေနာက္ေနရင္ ၾကည္တဲ့စိတ္နဲ႕
ခ်က္ခ်င္းလဲ လိုက္ပါ..............။ ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ေလးစားထိုက္သူရဲ႕ စကားကိုမွ
နားေထာင္ၾကတာ။
ကိုယ့္စကား
နားေထာင္ေစခ်င္ရင္
ေလးစားထိုက္ေအာင္ေနေပါ့.........။ ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ျဖစ္ခ်င္တာကို ဦးစားေပးခဲ့လြန္းလို႕
ျဖစ္ႏိုင္တာေတြပါ ဆံုးရႈံးလိုက္ရျပီ
ျဖစ္ႏိုင္တာကိုသာ ဦးစားေပးရင္
ျဖစ္ခ်င္တာေတြပါ အားလံုး ျဖစ္လာမယ္..............။ ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ေဘးကိုၾကည့္လြန္း အားၾကီးရင္
ေဘးေတြ႕တတ္တယ္။ ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ကိုယ္က ၾကိဳက္လို႕ေကာင္းတာထက္
ေကာင္းတာမိုလို႕ ၾကိဳက္တယ္ဆိုရင္
အေကာင္းဆံုးကို ရႏိုင္တာေပါ့...................။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
လူမႈေရးဆိုတဲ့ ၾကိဳးနဲ႕
လူ႕ေဘာင္ကို ၀ိုင္းခတ္ထားတယ္
လူကိုမမႈရင္
လူ႕ေဘာင္ရဲ႕ေဘးေရာက္မယ္.........
လူကိုမႈေနရင္လည္း
ဒီအသိုင္းအ၀ိုင္းက မထြက္ႏိုင္ေတာ့ဘူး.............
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
သူတစ္ဖက္သား မ်က္မာန္ပြားေသာ္
တရားမကြာ ထိန္းေစာင့္ကာျဖင့္
ေမတၱာႏွလံုး ကိုယ္ကသံုးလွ်င္
အရႈံးဘယ္မွာ ရွိခ်ိမ့္နည္း။ ။
မင္းကြန္းဆရာေတာ္ၾကီး
အျမင့္ေရာက္မွ အျမင္က်ယ္တာထက္
အျမင္က်ယ္လို႕ အျမင့္ေရာက္တာက
ပိုေကာင္းတယ္။ ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ေမတၱာ ပို႕ေနရံုနဲ႕
မျဖစ္ေသးဘူး
ေမတၱာဓာတ္ေတြ
ရွိေနဖို႕က
အရင္လိုအပ္တယ္။ ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
မုန္းေလာက္ေအာင္
ၾကိဳးစားလိုက္စမ္းပါ၊
ပ်င္းတဲ့သူေတြက
မုန္းခ်င္သေလာက္
မုန္းစမ္းပါေစ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ရက္ရက္စက္စက္
ရိုးသားလိုက္စမ္းပါ၊
ဒီရက္စက္မႈမ်ိဳးကို
သူေတာ္ေကာင္းေတြက
ျမတ္ႏိုးပါတယ္။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
မင္းမရွိလည္း ျဖစ္တယ္
သူမရွိလည္း ျဖစ္တယ္
ငါမရွိလည္း ျဖစ္တယ္
ဘာမွ် မရွိလည္းျဖစ္တယ္.............။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
မိုက္မဲတယ္ ဆိုတာ
မိုက္လြန္လြန္း အားၾကီးလို႕
ၾကံဳတာေလး တစ္ခုတည္းကို
မဲ ေနတာ............။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ )
ဘာသာအားလုံး ရႊင္ၿပဳံးၾကည္သာ ေပါင္းဆုံရာ ေမတၱာအလွဆုံး
လူမ်ဳိးအားလုံး ရႊင္ၿပဳံးၾကည္သာ ေပါင္းဆုံရာ ေမတၱာအလွဆုံး
သတၱ၀ါအားလုံး ရႊင္ၿပဳံးၾကည္သာ ေပါင္းဆုံရာ ေမတၱာအလွဆုံး
တိပိဋက ဆရာေတာ္ႀကီး (ေယာ)
ကိုယ္က်င့္တရား ျဖဴစင္ရင္
အသိတရား ျမင့္ျမတ္လာသလို
စစ္မွန္တဲ႔ အသိတရားရရွိသူဟာလည္း
ကိုယ္က်င့္တရား ဘယ္ေတာ့မွ မပ်က္စီးဘူး..
ဓမၼေဘရီ ဆရာေတာ္ႀကီး (ေတာင္စြန္း)
"မမွားေသာ ေရွ႕ေန၊ မေသေသာ ေဆးသမား" တဲ႔
ဒီေျဖေဆးဟာ ေဆးယဥ္သြားရင္
ေရာဂါကၽြမ္းတတ္တယ္။
မမွားတာ အေကာင္းဆုံးပဲ....
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ)
ကိုယ့္စကားကို သူ နားေထာင္ေစခ်င္ရင္
သူ႔စကားကို အရင္ ေသေသခ်ာခ်ာ
နားေထာင္ေပးလိုက္ပါဦး
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ ( ေမွာ္ဘီ)
ျမင္တဲ႔အတိုင္း အမွန္ျဖစ္မွ
အမွန္အတိုင္း ျမင္တယ္ ေခၚတယ္။
ျမင္တဲ႔အတိုင္း မွန္ , မမွန္
ၾကားတဲ႔အတိုင္း မွန္ , မမွန္
ဆန္းစစ္ရမယ္။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
အထြတ္အထိပ္ကို
ေရာက္သြားသူတိုင္း
အခက္အခဲေတြကို
ရင္ဆိုင္ခဲ႔ရတာေတြခ်ည္းပါပဲ။
ဓမၼဒူတ ဆရာေတာ္ (ေမွာ္ဘီ)
မွတ္ခ်က္၊၊ သွ်င္ မွ ကူးယူေဖၚၿပပါသည္၊၊
Thursday, September 3, 2009
ဒဏ္ ခတ္ခဲ့သူ သုိ႔
ခ်စ္သူ......
အတိတ္ေတြကုိ ေၿမဆြတုိင္း
အရိပ္ေတြ ေခြ်ခ်ခုိင္းသလုိ
စိတ္ေတြ ေဝကာမႈိင္းလုိ႔
မ်က္ရည္ ေၾကြက်ခိုင္းရသူက
ဒီလူပါ.... ခ်စ္သူ၊
သံစဥ္ခ်ိဳ ေတးအလွေတြက
မၾကာခင္ဆုိ တုိ႔ေဝးၾကမယ္လုိ႔
ငါ ရင္ကုိ ႏႈိးဆြခဲ့တာလား?
အခုေတာ့.....
ဒဏ္ခတ္တုန္လႈပ္ေစခဲ့တဲ့သူ
မင္းေၾကာင့္..
သံပတ္ကုန္တဲ့ ႏွလုံးစားတစ္စုံရယ္
ဒဏ္ခ်က္စုံတဲ့ အရႈံးသမားရင္အုံရယ္
ၿပန္ထက္မဆုံတဲ့ ဝုိးတဝါးဆီကုိကြယ္
ငါ ဦးတည္ေနရၿပီ...ခ်စ္သူ ၊၊၊၊၊၊၊၊၊
Subscribe to:
Posts (Atom)
